Кіріспе

Ту

Родезияның (қазіргі Зимбабве) туы елдегі саяси оқиғаларға байланысты өзгерістерге ұшырады. 1965 жылы тәуелсіздік алғанда, жақында қабылданған Оңтүстік Родезия туы қолданылды, бірақ 1968 жылы жаңа ту (жасыл және ақ түсті үш жолақты) қабылданды. 1968 жылғы ту 1970 жылы республика жарияланғаннан кейін де қолданыста болды және бастапқыда 1979 жылдың қыркүйегінде жаңа ту қабылданғанға дейін Зимбабве Родезиясының туы ретінде сақталды.

Тарих

1920-жылдардың соңы мен 1953 жыл аралығында сол кездегі Оңтүстік Родезия колониясы британдық колониялық тәжірибені қолданып, кантон бөлігінде Ұлыбритания туын және колонияның елтаңбасынан алынған қалқанды тудың ұшқы бөлігінде пайдаланды. 1953 жылы Оңтүстік Родезия Солтүстік Родезия және Ньясалендпен бірігіп, Родезия және Ньясаленд Федерациясын құрды. Федерация туы 1953 жылдың қыркүйегінен бастап федерация таратылған 1963 жылдың 31 желтоқсанына дейін қолданылды. Федерацияның таратылуынан кейін бір жыл ішінде Солтүстік Родезия және Ньясаленд сәйкесінше Замбия және Малави тәуелсіз мемлекеттер атанды. Оңтүстік Родезия өз заңды атауы Оңтүстік Родезия колониясы болып қала бергенімен, Родезия деп аталды. 1964 жылдың сәуір айында Родезия Родезияның елтаңбасынан алынған қалқан суреті бар, ашық көк түсті Корольдік Әуе күштерінің туын қабылдады. Бұл британдық колонияның көк туын ашық түсте қолдануының алғашқы мысалы болды, бірақ Фиджи және Тувалу кейіннен көк туға негізделген ұлттық туларды қабылдады. 1965 жылдың 11 қарашасында Біржақты тәуелсіздік декларациясы (UDI) жарияланғаннан кейін ту сақталды, бірақ үш жылдан кейін UDI мерейтойында Нигерия туына ұқсас жасыл-ақ туға (ортасында толық елтаңбасы бар) алмастырылды. 1970 жылдың 2 наурызында ел өзін республика деп жариялады, бірақ ту өзгертілген жоқ. Жабдылу алдында Лондондағы Родезия миссиясы жаңа қабылданған туды оятатын ниетпен желбіретті, Достастық премьер-министрлері конференцияға келген кезде. Сыртқы істер министрлігі бұл әрекетті заңсыз деп таныды, және Лейбористтік партияның депутаты Уилли Гамильтон оны "таққа қарсы көтерілген заңсыз үкіметтің туы" деп айыптап, оны алып тастауға шақырды. Осы кезеңде Ұлыбритания Родезияның тәуелсіздігін мойындаудан бас тартып, ашық көк тудың елдің ресми туы болып қала беретінін мәлімдеді. Бірақ 1972 жылы Родезияның Олимпиада командасы Мюнхендегі Олимпиадалық ауылда 1953 жылға дейінгі қара көк туды көтерді, ал "God Save The Queen" әні ойнатылды. Бұл олардың Халықаралық Олимпиада комитетінен 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылуына төрт күн қалғанда қуылғанға дейін болды. 1979 жылы ел заңды түрде мойындалмаса да, Зимбабве Родезиясы деп аталды және сол жылдың 4 қыркүйегінде қызыл, қара, сары және жасыл панафрикалық түстері мен Зимбабве құсы бейнеленген жаңа ту қабылданды. Алайда, Ланкастер Хаус келісімі шарттарына сәйкес, ел 1979 жылдың 12 желтоқсанынан бастап Ұлыбританияның билігіне қайта оралды, бірақ Зимбабве Родезиясының туы де-факто қолданыста болды. Осылайша, 1980 жылдың 17-18 сәуірінде елдің тәуелсіздікке қол жеткізгенін атап өту кезінде Ұлыбританияның одақ туы төмен түсірілді, және Зимбабве Республикасының жаңа туы қабылданды.

Оңтүстік Родезия губернаторының туы

Оңтүстік Родезияның губернаторы қолданған алғашқы ту Британдық Корольдік өкілдеріне арналған қалыпты үлгіге сай жасалған. Ол, өзгертілген Union Jack (Одақ туы) болды, тудың ортасында ақ дискі орналасқан. Дискінің ішінде Оңтүстік Родезияның елтаңбасынан алынған қалқан бейнеленген. Британдық колониялардың көпшілігі сияқты, губернатордың Оңтүстік Родезиядағы Ең жоғары өкіл ретінде қолданған туы бастапқыда 1924 жылдың 11 тамызында бекітілген колонияның елтаңбасынан алынған қалқанмен безендірілген, ортасында ақ дөңгелек орналасқан Union Jack болды. Британдық колониялар губернаторларының туларының арасында ерекшелігі, бұл елтаңба қалқаны әдеттегі гүл шоғымен оралмаған, себебі Оңтүстік Родезия толық тәуелділік алған мемлекет емес еді. Оңтүстік Родезия 1923 жылдың 12 қыркүйегінде Британ колониясы мәртебесін алды. Бұл ту 1924 жылдың 1 қазанында қолданысқа енгізіліп, 1951 жылдың 30 шілдесіне дейін қолданылды. 1951 жылдың 31 шілдесінде Оңтүстік Родезияның губернаторы үшін жаңа ту қолданысқа енгізілді. Ол, қою көк түсті және ортасында патшалық тәж бейнеленген, тәждің биіктігі тудың енінің төрттен жеті бөлігін құрады. Алғашқыда Тюдор тәжі қолданылуы мүмкін еді, бірақ 1952 жылы таққа отырғаннан кейін, Елизавета II патшайым Сент-Эдвард тәжін қалауын білдірді, содан кейін осы нұсқа қолданылды. Колония 1923 жылы «Жауапты үкіметке» қол жеткізгенімен, толыққанды Доминион мәртебесіне ие болған жоқ, сондықтан басқа Доминиондардағы генерал-губернаторлардың туындай, ортасында патшалық гербі және тәж бейнеленген, ал төменгі жағында Доминионның аты жазылған сары лентасы болған жоқ.

Зимбабве Родезиясының туы

1979 жылы Родезия Зимбабве Родезиясы болып өзгергенде, сол жылдың 2 қыркүйегінде африкалық элементтері көбірек жаңа ту қабылданды. Родезия туын 2010 жылдардан бері түрлі расистік, жаңа оңшыл және ақ үстемдік топтары пайдаланады. Дилан Руф 2015 жылы Чарльстон шіркеуіндегі атқышуда тоғыз афроамериканды жаппай өлтіруге дейін "Соңғы родезиалық" деп аталатын веб-сайтқа манифест жариялаған; ол сондай-ақ Родезия туының белгісі бар күрткі және апартеидтік Оңтүстік Африка туын киген. Vox мақаласына сәйкес, Руф және басқалар Родезияны "ақ адамдар басқарған елдердің жақсырақ екендігінің дәлелі" деп есептейді. [ ] Ақ үстемдік идеологиясы үшін Родезияның сабағы – қара нәсілділер ақ адамдар басқаратын қоғамға қауіпті және оларды басып ұстау қажет.