Кіріспе

Достық инвестор, корпорацияны әділ бағамен және директорлар кеңесінің қолдауымен сатып алатын. Бизнесте, ақ рыцарь – корпорацияны әділ бағамен сатып алатын, корпорация директорлар кеңесі мен басқаруының қолдауына ие болатын достық инвестор. Бұл, басқа әлеуетті сатып алушыдан (қара рыцарь) жауыздықпен сатып алу немесе банкроттыққа тап болған кезде болуы мүмкін. Директорлар кеңесі (директорлар корпорацияның және оның акционерлерінің мүддесін шын ниетпен қорғаған жағдайда) және/немесе басқару ақ рыцарьды бағалайды, өйткені көп жағдайда олар ағымдағы кеңесті немесе басқаруды жаңа кеңеспен алмастырмайды, ал қара рыцарь көбінесе ағымдағы директорлар кеңесі мен/немесе басқаруды өзінің корпорацияның меншік капиталына сәйкес келетін жаңа кеңеспен алмастыруға тырысады. Ақ рыцарь – басқа фирманың жауыздықпен сатып алу әрекеті кезінде мақсатты фирманы достық түрде сатып алатын инвестор. Сатып алудың мақсаты – үшінші, жағымсыз тұлғаның мүдделі объектіні сатып алуына жол бермеу, себебі ол қолайсыз деп есептеледі. Рыцарь жоғары және тартымды ұсыныс жасау арқылы немесе сатып алу объектісінің басшылығымен тиімді келісімге келу арқылы жағымсыз тұлғаны жеңуге тырысады. Екінші түрі – қиын жағдайдағы фирманы сатып алатын инвестор, бірақ ол міндетті түрде жауыздықпен сатып алу қаупіне тап болмауы мүмкін. Фирманың нашар қаржылық жағдайы басқа ұйымдардың сатып алуға қызығушылық танытуына кедергі келтіруі мүмкін. Фирманың кредиторларға үлкен қарызы болуы мүмкін, немесе одан да жаман жағдайда, банкротқа ұшырауы мүмкін. Мұндай жағдайда, рыцарь үлкен тәуекелге барабар фирманы сатып алады. Сатып алудан кейін рыцарь фирманы қайта құруға немесе біріктіруге кіріседі. Терминнің бірнеше нұсқалары бар, мысалы: сұр рыцарь – бұл мақсатты фирма мен бірінші ұсынушыға қосымша, жауыздықпен сатып алу бойынша ұсыныс жасайтын корпорация немесе жеке тұлға, ол қара рыцарьға қарағанда жақсырақ (достық емес ұсынушы), бірақ ақ рыцарьға қарағанда нашаррақ (достық ұсынушы) болып есептеледі. Сондай-ақ, ақ сарай – ақ рыцарьға ұқсас, бірақ көпшілік үлеске емес, тек маңызды азшылық үлесін ғана иеленеді. Ақ сарайдың жауыздықпен сатып алудан қорғанудан басқа ниеті жоқ, ол тек бас кейіпкер ретінде ғана қызмет етеді. Ақ сарай көбінесе өз үлесіне арнайы дауыс беру құқығын алады.

Жау компаниялардың стратегиясы

Қауіпті фирма әдетте қолданатын стратегия – ақ салт аттыдан артық пайдалы ұсыныс жасау, соның салдарынан акционерлер ақ салт аттының ұсынысын қабылдамау мүмкіндігін қарастырады. Дегенмен, мұндай жағдай бәсекелестікке алып келуі және соңында мақсатты фирма үшін бірі кем, бірі көп төлеуге соқтыруы мүмкін. Тағы бір әдіс – "NL стратегиясы" деп аталады. Онда қауіпті фирма ақ салт аттыға жол ашып, сатып алу процесін күтеді. Екі тарап мәмілені аяқтағаннан кейін, қауіпті фирма ақ салт аттыны сатып алу туралы ұсыныс жасайды. Бұл ұсыныс көбінесе жауымдастық сипатта болады. Мақсатты фирма (ұсыныс алған фирма) ақ салт аттымен келісім жасасып, оның сұр салт аттыға айналуына жол бермеуге тырыса алады.