Кіріспе

Американдық ди-джей Сид Торин (нағыз аты Сидни Тарнопол; 14 желтоқсан 1909 – 14 қыркүйек 1984), кәсіби тұрғыда "Симфония Сид" деген атпен танымал, АҚШ-та ұзақ жылдар бойы джаз дискожокейі болды. Көптеген сыншылар оны бибопты кең көлемдегі тыңдаушыларға таныстырған деп санайды.

Ерте өмір

Сидни Тарнопол Нью-Йорк қаласында еврей отбасында дүниеге келген. 1920 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, оның ата-анасы Исидор (басып шығарушы) және Каролина болды, екеуі де идиш тілінде сөйлейтін иммигранттар; оның әкесі Ресейден, ал анасы Румыниядан еді. Сидни үш бауырластың үлкені болды – оның ағасы Мартин және әпкесі Милдред болды. Сид Нью-Йорктің Лоуэр-Ист-Сайд аймағында дүниеге келіп, Бруклинде, кедей ауданда өсті. Оның жастық шағы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол жасөспірім кезінде джазға ғашык болған сияқты, бір кезде трубашы болуға тырысқан. 1930 жылы халық санағында ол дискілер дүкенінде жұмыс істейтіні көрсетілген. Ол 1937 жылы Бронкстағы WBNX радиостанциясында радиоға алғаш рет қадам басқан, онда ол түстен кейін дискі жокейі болып жұмыс істеп, "Түстен кейінгі Свинг Сессиясы" атты хабар жүргізді. Оның хабарында Каунт Бази, Дьюк Эллингтон және Элла Фицджеральд сияқты қара терілі орындаушылардың ең танымал әндері ойнатылды. Ол жастардың арасында өте танымал болды, олардың көптегені онымен кездесуге немесе ән тілеуге үміттене станцияға келіп тұрды. Қара музыканың әлі де жиі эфирде ойналмайтын заманда, Симфония Сид – сол кезде "расалық" немесе "сепиялық" деп аталған жазбаларды тұрақты түрде ойнайтын ақ дикторлардың бірі болды. 1937 жылы "дискі жокей" деген сөз кеңінен қолданылмаған. Сид өзінің хабарына эфир уақытын сатумен және демеушілері үшін жарнамалар жасаумен айналысты.

Радиодағы алғашқы мансабы

"Симфония" Сид деген лақап атын қалай алғаны туралы әңгіме көптеген қайшылы мәліметтерде айтылған. Бір дереккөзге сәйкес, ол R&B пластинкаларын таныстырған Symphony жазбалар дүкенінде жұмыс істеген кезде бұл атқа ие болған. Көбінесе қара нәсілді клиенттер достарына олар пластинкаларды "Симфония Сидтен" алғанын айтқан. Бірақ тағы бір дереккөз бұл лақаптың ерлер киімдерін сататын дүкеннің демеушілігінен туындағанын мәлімдейді. Диктор Уолтер Толмес Сидтің хабарларын ашқанда, "Міне, әсем шалбары мен әсем шляпасы бар жігіт – Симфония Сид!" деп рифмалаған. WHOM радиосында ол жаңадан көзге шығып келе жатқан қара нәсілді орындаушыларды насияттауды бастады. Монте Кеймен бірлесіп джаз концерттерін ұйымдастырып, өткізе бастады. Олардың алғашқы бірлескен жобаларының бірі 1945 жылы (кейбір дереккөздер 1942 жылды айтады) Нью-Йорктегі Town Hall концерт залында өтті, онда Диззи Гиллеспи мен Чарли Паркер өнер көрсетті. WHOM радиосынан кейін оның мансабы оны қысқа ғана уақытқа Нью-Йорктегі WWRL радиосына, содан кейін WMCA радиосына жеткізді. 1947 жылға қарай ол ең танымал джаз диджейлерінің біріне айналды, оның эфиріндегі хабарлар кез келген музыкантқа үлкен көтеріліс сыйлады. Оған алғыс айтқан орындаушылар тіпті оған арнап әндер жазды, мысалы, 1947 жылы Арнетт Кобб "Walkin' With Sid" әнін Apollo лейблінде жаздырды. Сондай-ақ 1947 жылы Сид Эрскин Хокинстің "After Hours" әнін кешкі бағдарламасының тақырыбы ретінде пайдалана бастады. Сид 1949 жылдың маусым айының басында WMCA радиосынан кетіп қалды, бірақ жаңа жұмысын күткенде ұзақ уақыт өткен жоқ. 1949 жылдың 20 маусымында ол өзінің ең үлкен мүмкіндігін алды: сол кезде WJZ деп аталған, кейін WABC болып өзгерген желілік бағдарлама. ABC радио желісіндегі жұмысының арқасында оны 30-дан астам штаттан естуге болады. Оның желілік бағдарламасының нәтижесінде джаз, әсіресе Майлз Дэвис пен Чарли Паркер сияқты музыканттардың музыкасы ұлттық тыңдарманға кеңінен танылды. Кейін сыншылар оны "джаз радиосының деканы" деп атады. Джек Керуак өзінің 1957 жылы жазған "Жолда" романында 1940 жылдардың соңында АҚШ-ты аралап, Нью-Йоркке жақындағанда, көлігінде радиодан Симфония Сид шоуын және соңғы джаз жаңалықтарын тыңдағанын айтады.

Қайшылықтар мен өзгерістер

Сид ақ болғанымен, ол хипстер жаргонымен, бибопты сүйгенімен және қара музыка әлемін білгенімен танымал болды. Қазіргі сыншылар кейіннен Symphony Sid және Alan Freed сияқты ақ джаз диджейлерін қара радиосынан пайда табуда және қара дикторлардан жұмыс алып жатқандары үшін айыптаса (мысалы, Синклер, 1989-ды қараңыз), Сид эфирде болған жылдары бұл алаңдатушылық тудырмаған сияқты. Ол қара ұйымдарынан бірнеше марапат алды, соның ішінде 1949 жылы Global News Syndicate ұсынған «қара суретшілерді үздіксіз насихаттағаны» үшін «Жылдың диджейі» сыйлығын алды. Ол көмектескен әртістердің арасында Нат Кинг Коул, Сара Вон, Чарли Паркер және Билли Экстин сияқты джаз орындаушылары болды. Ол танымал бола бастағанда, оның туралы әндер жазылды. Мысалы, Лестер Янгтың «Jumpin' With Symphony Sid» әнінде «телефон нөмірі толық он екі сексенге жақын» деген сілтеме бар еді; бұл әнді Лестер Янг жазған. «Jumpin' With Symphony Sid» 1950 жылы Джордж Ширинг квинтеті үшін хит болды. Луи Джорданның «After School Swing Session (Swinging With Symphony Sid)» әні жас тыңдаушылар арасында оның шоуының кең танымалдылығын көрсетеді («Күн сайын кез келген көшеде кездесіп, Симфониялық Сидті тыңдаймыз»). Сонымен қатар, Иллинойс Жакеттің «Symphony in Sid» атты әні оған құрмет ретінде жазылды. Алайда, джаз трубашысы Майлз Дэвис «Miles: The Autobiography» атты өмірбаяндық кітабында Торинге қатысты көптеген шағымдар айтты, оны өзін-өзі дәріптеуге және Торин басқаратын топтарда өнер көрсеткен музыканттарға (мысалы, Дж. Дж. Джонсонға) ақша төлеуден жалтартуға тырысқандығы үшін айыптады. 1940 жылдардың ортасынан соңына дейін Сид Нью-Йорктегі Royal Roost түнгі клубынан тікелей эфирде хабар таратты. 1950 жылы ол шоуды Birdland-ке көшірді. Сид сондай-ақ Нью-Йорктің басқа клубтарында, мысалы, Three Deuces және Bop City-де де шоулар өткізді. Ол концерттер ұйымдастырушылармен де жұмыс істеді, Carnegie Hall сияқты жерлерде джаз концерттерінің жүргізушісі болды. Сидтің марихуана қолданушы екені ашық сыр еді. Сленгте «reefer» деп атайтын, марихуана қолданылып сатылатын жер «tea pad» деп аталатын, ал полиция 1948 жылдың жазында Сидтің пәтеріне шабуыл жасап, оны қамауға алды. Ол іс қаралып жатқан кезде эфирде болды, ал ол ақыры 1949 жылдың қаңтар айының соңында сотқа келді. Сот ісі ақталды, бірақ Сидтің беделіне нұқсан келді. Кейбір дереккөздер ол WJZ-ден жұмыстан шығарылғанын айтады. 1950 жылдардың ортасында Сидті Бостонның тірі джазбен танымал бөлігіндегі Джулиан Родсқа тиесілі Hi Hat түнгі клубынан тікелей эфирде естуге болады. Бесінші жылдардың ортасында Сид Бостонның Rhythm & Blues радиосының өсуіне үлкен үлес қосты, «Мен сені ең көп жақсы көремін» деген жазуы бар пластик кілт тізбегін таратты, бірақ ол ешқашан бұл музыканы жақсы көре алмады және тыңдаушыларын джазға қызықтыруға тырысты.

Нью-Йоркке қайту

1957 жылы Сид Бостоннан Нью-Йоркке қайтып келді, бұл жолы WEVD AM & FM станциясында жұмыс істеді. 1920-1930 жылдары бұл станция этникалық музыкамен (идиш, итальян және т.б.) және саясаттағы өте либералдық және еңбекшілерді қолдайтын позициясымен танымал болды (WEVD социалист Юджин В. Дебстің құрметіне аталған). Сидтің хабарламасында латын музыкасы, Монго Сантамария, Марио Бауза және Мачито сияқты әртістер орындаған афро-куба джазы болды. Дональд Фейген Countermoon Zine журналына жазған хатында айтқандай, оның музыка таңдауына қатысты пікір қақтығыстары туды. 1970 жылдардың соңында инженері Марти Уилсонның ынталандыруымен Сид өзінің хабарламасының соңғы сағатында қайтадан джаз ойнауды бастады. Зейнетке шыққаннан кейін ол Уилсонға өзінің пластинкалар жинағын сыйға берді, содан кейін джаз хабарламалары демалыс күндері жалғасты. Нью-Йоркте болған уақытында Сид джаз концерттерін ұйымдастыруға және оларда жүргізуші ретінде қатысуға жалғастырды.

Соңғы жылдар

Сид Торин үш рет үйленген, барлығы ажырасып кеткен (оның екі әйелі Ева Пенья мен Бетти Ансли). Оның екі ұлы болған, біреуі 1948 жылы, екіншісі 1951 жылы дүниеге келген. 1973 жылы Флоридадағы Исламорадаға зейнеткерлікке шықты, онда ол балық аулауды ұнатты және өзінің қайығы болды. Ол сонымен қатар Майами Бичтегі WBUS джаз радиостанциясында толық уақыт эфирде жұмыс істеді. Барлық есептер бойынша, ол көп темекі шегетін адам болған. Қазіргі заманғы медиа сыншылары оның маңыздылығын мойындайды және белгілі бір джаз әртістерін ұлттық аудиторияға таныстырғаны үшін мақтайды, бірақ ол хабаршы болған жазбалар аса жақсы бағаланбайды. Көптеген қазіргі сыншылар оның эфирдегі жұмысына жағымсыз пікір білдіреді. Мысалы, оның 1945 жылғы Чарли Паркер концертіндегі хабарламасы "жалықтыратын" деп сипатталған; ал сол шығарылымды қараған басқа сыншы Symphony Sid-ті "тітіркендіретін" деп атайды және ол "хипстердің нашар көрінісін береді" дейді. Дегенмен, кейбір сыншылар Симфония Сидтің стилін сол заманның контексінде қарастырып, оның замандастары оның хабарлау стилін бағалағанын түсінеді. Рок-музыкадан бұрынғы кезеңдегі маңыздылығы үшін Кливлендтегі Рок-н-ролл Даңқы залының қызметкерлері оны тарихтағы ең ықпалды диско-жокейлер туралы көрмеге қосты.