Кіріспе

Doctor Who телесериалының ойдан шығарылған кейіпкері Джеймс Роберт Маккриммон, көбінесе жай ғана Джейми деп аталады, ұзақ жылдар бойы ағылшын ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who-да Фрейзер Хайнс ойнаған. Ол 18 ғасырдағы Шотландияда өмір сүрген МакЛеод тайпасының сыбызғышысы, Екінші Доктордың серігі және 1966 жылдан 1969 жылға дейін бағдарламаның тұрақты қатысушысы болды. Оның тегінің жазылуы сценарийлерде әртүрлі болып келеді, ол кезекпен Макриммон және Маккримонд деп жазылады. Джейми 20 эпизодта (112 бөлімде) пайда болды.

Қасиетінің тарихы

Дональд МакКриммонның ұлы – әкесі мен әкесінің әкесі сияқты сазгер Джеймс Роберт МакКриммон алғаш рет «Гайлендтерде» пайда болады, 1746 жылы Куллоден шайқасынан кейін Доктор, Бен және Полимен кездеседі. Оқиғаның соңында Поли Докторға Джеймиді өзімен бірге алып кетуді ұсынады. Джейми ТАРДИС-тен Бен мен Поли «Бетсіздер» финалында кеткеннен кейін де Доктормен бірге саяхаттауды жалғастырады. Ол Екінші Доктордың бірінші сериясы «Даллектердің күшінен» басқа барлық серияларында және басқа кез келген серіктерге қарағанда көбірек эпизодтарда көрінеді, бірақ Теган Джованка сериядағы жылдар бойынша Доктормен ең ұзақ уақыт бойы бірге болды. Джейми Доктормен көңілді, әзіл-қалжыңға толы қарым-қатынаста болады және ТАРДИС-те болған кезінде алдымен Виктория Уотерфилдтің және соңында Зои Хериоттың келуін және кетуін көреді. Джейми өз заманының өнімі болғандықтан, әйел серіктеріне әрдайым қамқорлықпен және әдептілікпен қарайды. Доктормен бірге болған оқиғалар оны қандай жағдайға әкелетінін түсіну үшін білімі жетпесе де, Джейми жоғары технология мен түсініктерді ол түсіне алатын және онымен күресе алатын нәрселерге аударуға тез бейімделеді. Доктормен қарым-қатынасы әрдайым тегіс болмайды, ал «Даллектердің зұлымдығында» ол Докторды тастап кетуге жақын келеді, өйткені ол өзін және Викторияны салдарын ойламай, Далектер үшін адам факторын анықтау үшін манипуляциялап отыр деп санайды. Оның «Creag an tuire» деген шайқас айғайы шотланд гаэлінде «Доңыздың тасы» деп аударылады. Бұл Шотландияның Макларен кланының ұраны Крег ан туиркке ұқсас. Доктормен бірге Джейми Кибермендермен, Далектермен, Лондон метросындағы Йетимен, Мұз жауынгерлерімен және басқа да түрлі қауіптермен кездеседі. Джейми Викторияны ерекше жақсы көреді және қорғайды, себебі ол әдемі викториялық әйел. Мысалы, «Мұз жауынгерлерінде» Джеймидің басты міндеті Викторияны құтқару, тіпті ол жүре алмайтындай жарақаттанғанмен. Джейми Виктория «Қыжырдан тереңдіктерден» аяғында Харрис отбасымен бірге қалуға шешім қабылдағанда қатты қайғыға батады, тіпті Докторға оған кетуге рұқсат бергені үшін ашуланады («Ғарыштағы доңғалақ»). Бастапқыда Джейми Зоидің заманауи көзқарасы мен басқаруға бейімділігін ұнатпайды, бірақ ақырында Доктормен әзілдесетіндей қорғаныш көзқарасты қабылдайды. Көп жағдайда Джеймидің қарапайым салауатты ақыл-ойы Зоидің қатаң логикасын жеңеді, мысалы, «Доминаторларда» Джейми атылып жатқан жанартау ТАРДИС-ке қауіп төндіретінін түсінеді, ал Доктор мен Зои әлі де өздерін жеңіске жеткізгені үшін құттықтап жатады. «The Mind Robber» фильмін түсіру кезінде Фрейзер Хайнс қызылшаға шалдықты және сериалдың бір бөлігін Хамиш Уилсон ауыстырды. Бұл оқиғаның бір бөлігі ретінде жазылған, онда Джейми картоннан қиылған және оның бетін қиял елінің иесі алып тастаған. Доктордың оның бетін қалпына келтіруге жасаған алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталады. Ақырында, Хайнс жазылғаннан кейін Джеймидің нағыз беті қалпына келтіріледі. Джеймидің өлшемдер аралық саяхаттары «Соғыс ойындарының» майданында аяқталады, осы кезде Уақыт Лордтары Докторды ғаламға араласуы үшін соттайды. Өзінің қылмыстары үшін Доктор қайта жаралып, Жерге айдалады. Джейми мен Зои өз уақыттарына оралады, Доктор туралы естеліктері жойылады, алғашқы кездесулерін қоспағанда. Соңғы рет Джейми Шотландия даласында ағылшын қызыл халатымен күресіп тұрғанын көрген. Хайнс Джеймидің 20 жылдық мерекелік бағдарламасы «Бес дәрігерде» Джеймидің иллюзиялық бейнесі ретінде оралды. Ол 1985 жылы «The Two Doctors» сериалында Троутонмен және Колин Бейкермен бірге екінші және алтыншы дәрігерлер рөлінде қайтадан ойнады. Ескі Джейми, әлі де Хайнс сомдаған, 60 жылдық мерекелік спин-оф «ТАРДИС әңгімелерінде» Венди Пэдберимен бірге Зои рөлінде оралады. Дәл сол сәтте Джейми мен Зои Доктор туралы естеліктері қалпына келгенін түсінеді. Джейми 18 ғасырдағы Шотландияға оралғаннан кейін өмірін сипаттайды; оның бес қызы және он тоғыз немересі бар.

Басқа атаулар

Ол Кастровалвадағы Бесінші Доктор Адрикты Джейми деп шақырғанда, «Екі дәрігер» және «Кибер адамдардың шабуылы» эпизодтарында Алтыншы Доктор, ал «Фенрик қарғысы» эпизодында Жетінші Доктор оны атайды. «Далектердің қайта тірілуі» эпизодындағы сканер экранында Лиладан (пост-өндірісте қателікпен алынып тасталған) басқа барлық серіктерімен бірге Джеймидің көрінісі де көрінеді. «Тіс пен тырнақ» эпизодында Оныншы Доктор шотландтық акцентпен (нақтыда Дэвид Теннанттың өзінің акценті) бірге Доктор Джеймс МакКриммон деген атпен танысады.

Басқа көріністер

Джеймидің түпкі тағдыры Doctor Who-ның әртүрлі медиасы бойынша қалыпты каноникалық түсініктерде әлі де белгісіз. Doctor Who Magazine #127–#129 журналында жарияланған "The World Shapers" комикс-архивінде егде жастағы Джейми Доктормен өткен уақытын еске алып, Доктор оған Уақыт Лордтары оның естелігін толығымен жоймауы үшін хитролықтарды үйреткенін түсіндіреді. Грант Моррисон жазған бұл оқиғада Джейми шешімді тоқтату үшін өзін құрбан етеді, ол шешім шетелдіктерді кибермендерге айналдырып жатқан әлемді қалыптастырушы машина еді. Телесериалдан тыс Джеймидің өлімі оның көрнекті серігі есебінен даулы болды, сондай-ақ оқиға кибермендердің шығу тарихы туралы айтады, бұл олар туралы бұрын жарияланған барлық нәрсеге қайшы келеді. Virgin New Adventures романында Timewyrm: Revelation, автор Пол Корнелл, жетінші Доктор кездескен қайтыс болған серіктер тобынан Джеймиді алып тастады. "Өлілер планетасында" (DWM #141–#142), Ganzalum деп аталатын пішін өзгерте алатын жаратылыстар Доктордың қайтыс болған серіктерін, соның ішінде Джеймиді бейнелейді. Big Finish Productions Джеймиді алтыншы Доктормен бірге "Шатырлар қаласы" аудио-драмасынан басталатын аудио-шоуларда біріктірді, онда ол "Қара Дональд" деп танылатын бүлікші көшбасшы болып көрінеді. Алайда, соңғы оқиғада, "Кибермендер туралы аңыз", бұл Джеймидің тек ойша жасалған құрылым екені көрсетіледі, ол Зои жасаған, оның нақты Джейми туралы естеліктеріне сүйене отырып, Докторға оның көмегі келгенше қорғау үшін, оны есейтіп, "Қара Дональд" бейнесін жасады. Джейми мен Зои сондай-ақ кейінгі аудиода "Кибермендердің соңғысы" алтыншы Доктормен кездеседі, онда белгісіз жау алтыншы Докторды екінші Доктор кибермендердің базасын және киберсоғыстар тарихын өзгерту жоспарын тапқаннан кейін, олардың соңғы жеңілісін болдырмау үшін, алтыншы Доктор мен Джейми тарихты өзгертуге тырысады, сонда Джейми мен Зои Уақыт Лордтарынан құтылып, алтыншы Доктор өз уақытына оралғанға дейін естеліктерін сақтай алады және оның серіктері осы оқиғалар туралы естеліктерін жоғалтпайды. Companion Chronicles аудио "Даңқты революция" Уақыт Лордының агенті егде жастағы Джеймидің естелігін қысқаша қалпына келтіретінін көрсетеді, ол Доктормен саяхат кезінде тарихты өзгертуге жақын болған оқиғаны шешуге көмектеседі, Уақыт Лорды Джеймидің өткеніне энергия жіберіп, Доктор Джеймидің әрекеттерінің салдарынан сақтанғанша оны тұрақтандырады, бірақ соңында Джейми Доктор туралы естелігін тағы бір рет жоюды таңдайды, өйткені қазір жақсы өмір сүрсе де, Доктормен болған оқиғаны еске түсіру оны қайғыртуы мүмкін. Doctor Who Adventures комикс-стрипі он бірінші Докторға ХХІ ғасырдан келген шотландиялық Хизер МакКриммонды серік етеді, ол Джеймидің ұрпағы.

Ықпал

Джейми МакКриммон кейіпкері автор Диана Габалдонды Outlander сериясын Якобиттік Шотландияда өткізуге және оның басты кейіпкеріне "Джейми" деп ат қоюға шабыттандырды. Габалдон көріп отырған оқиға – "Соғыс ойындары" болды. (Габалдонның кейіпкерінің тегі "Фрейзер"; алайда Габалдон бұл есімді Фрейзер Хайнстен алғанын жоққа шығарды, себебі ол Doctor Who көріп отырған PBS телеарнасы әдетте титрлерді кесіп тастайтын, сондықтан ол Фрейзер Хайнстың есімін бірнеше жылдан кейін ғана білді.)