Кіріспе

Штраудер мен Батыс Вирджиния арасындағы сот ісі, 100 U.S. 303 (1880), АҚШ Жоғарғы Сотының нәсілдік дискриминация және АҚШ конституциялық қылмыстық рәсімдері туралы маңызды шешімі болды. Штраудер ісінде Жоғарғы Сот алғаш рет штаттық соттың шешімін қайтарып, айыпталушының қылмыстық ісін 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңтың 3-тарауына сәйкес федералды сотқа беру туралы өтінішін қанағаттандырды. Оның негізгі қағидасы, сондай-ақ Вирджиния Ривске қарсы (1880) және Ex parte Вирджиния (1880) істерімен бірге, мемлекеттің нәсілі, түсі немесе бұрынғы құлдық жағдайына байланысты үлкен немесе кіші қазылар алқасына адамдарды қатыстырудан бас тартуы қылмыстық сотталушылардың заң алдында тең қорғалу құқығын бұзу болып табылатынын бекітті. Бұл шешімдер қылмыстық жауапкерге оның ісіне қатысатын үлкен немесе кіші қазылар алқасының толық немесе ішінара ақ емес жауапкердің нәсілінен құралатынына кепілдік бермейді (Ривс ісіндегідей), бірақ тең қорғау тек қана қазылар алқасының мүшелері олардың нәсіліне байланысты қазылар алқасынан шығарылмауы керек екенін талап етеді. Сонымен қатар, Жоғарғы Сот Батыс Вирджинияның қазылар алқасының талаптарына қатысты соттық тексеру құқығын пайдаланбады, өйткені Штраудер мен оның адвокаттары мұндай шара сұрамады. Штраудердің ниеті – оның ісін федералды сотқа беру болды, онда ол босатылғандарды қамтитын қазылар алқасын күткен. Штраудер және оған ілеспе істерде Жоғарғы Сот 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңтың істі федералды сотқа беру ережесін тар мағынада түсіндірді. Істі федералды сотқа беру үшін құқықтардың бұзылуы штаттың конституциясында немесе заңдарында, немесе штаттық лауазымды тұлғалардың сотқа дейінгі әрекеттерінде болуы керек, ал штаттық соттардың түзетуге құқығы жоқ – яғни, Азаматтық құқықтар туралы заң құқықтардың бұзылуы туралы объективті анықталатын фактілерге негізделуін талап етеді (мысалы, судья Коулздің Ex parte Вирджиния ісінде қазылар алқасынан босатылғандарды шығарып тастауы, Вирджиния заңына қарамастан, босатылғандарға қазылар алқасының мүшесі ретінде қызмет етуге рұқсат беруі, бұл 1875 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға қайшы әрекет), айыпталушының мемлекеттік сот процесінің ықтимал нәтижелері туралы субъективті сенімдері емес. Жоғарғы Сот сот процесінде тең құқықты қорғаудан бас тартуға шағымдану арқылы өтеу табуға болатынын мәлімдеді; тек тең құқықтарды мемлекеттік сот органдары алдында қамтамасыз ету мүмкін болмайтын жағдайларда істер федералды сотқа берілуі керек.

Өмірбаян

1872 жылдың 18 сәуірінде таңертең Батыс Вирджиния штатының Уиллинг қаласында бұрынғы құл Тейлор Штраудер әйелі Аннаны балта тұтқасымен басына сол жағынан екі рет ұрып өлтірген деген күдік туды. Олар түн бойы оның ізгіліксіздігі туралы айыптауларға байланысты дауласқан еді. Штраудердің өгей қызы Фанни Грин бұл қылды көргенін айтады және Штраудер оған үндемеуді, әйтпесе оны да өлтіретінін қорқытқан деген мәлімдеме бар. Штраудер қашып кетіп, 1872 жылдың 25 сәуірінде Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында ұсталды.

Процедуралық тарих

1865 жылы он үшінші түзетуді қабылдап, ратификациялағаннан кейін, Конгресс 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңды қабылдады. Заңның 3-тармағына сәйкес, Конгресс штаттық соттағы істерде айыпталушыларға мемлекеттік немесе жергілікті заңдар бойынша туындаған "кез келген азаматтық немесе қылмыстық істерді" федералдық сотқа беру құқығын берді, егер оларда "бұл заңның бірінші тарауымен [айыпталушыға] кепілденген құқықтар" жоққа шығарылған немесе іске асырылмаған жағдайда. Кейіннен он үшінші түзету Азаматтық құқықтар туралы заңға жеткілікті заңдық негіз бермейтінінен сескеніп, Конгресс он төртінші түзетуді қабылдады және штаттар ратификациялады. Содан кейін Конгресс 1870 жылғы 31 мамырдағы заңды қабылдады, оның 18-тармағы 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңды қайта бекітті. Сонымен қатар, 1870 жылғы заңның 16-тармағында "Америка Құрама Штаттарының юрисдикциясындағы барлық адамдар Америка Құрама Штаттарының әрбір штаты мен аумағында ақ азаматтар сияқты жеке және мүліктік қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған барлық заңдар мен сот ісінің толық және тең пайдасын алуға құқылы болады" деп көрсетілген.

Бірінші сынақ

Уилингке оралғаннан кейін Штраудер Батыс Вирджиния штатының Огайо округінің аудандық сотында пайда болды және судья Тейер Мелвин алдында алдын ала тексеруден өтті. Сот Джордж О. Давенпорт пен Блэкберн Б. Довенерді Штраудердің қорғаушылары етіп тағайындады және оның ісін 1872 жылдың мамыр айындағы аудандық соттың отырысына белгіледі. 1872 жылдың 20 мамырында үлкен қазылар алқасы бірінші дәрежелі кісі өлтіру қылмысы бойынша айыптама жасады. Штраудер айыптаманы кемшіліктері бар деп мәлімдеді, алдында келтірілген фактілер бірінші дәрежелі кісі өлтіру құрамына жатпайтынын және үлкен қазылар алқасы іріктелгендердің арасында ақ емес адамдардың болмауы себебімен жасалғанын айтты; сот бұл шағымдарды қабылдамады. Штраудердің адвокаты істі АҚШ-тың Батыс Вирджиния округінің сотына беруге тырысты, бірақ бұл да қабылданбады. Содан кейін Штраудер уақытша ақыл-есінен ауыққандықтан кінәсін жоққа шығарды және соттан істі қазан айына дейін кейінге шегеруді сұрады, ол қабылданды. Келесі отырыста Штраудер 1873 жылдың мамыр айына дейін тағы бір рет кейінге шегеруді сұрады, ол да қабылданды. Бірінші кейінге шегеру кезінде Батыс Вирджиния штаты 1872 жылдың тамызында жаңа конституцияны қабылдады. Штаттың заң шығару органы соттарды қайта құрды және 1873 жылдың 3 сәуірінде қылмыстық іс жүргізу туралы заңды қабылдады, ол қылмыстық қудалауға ұшыраған адамдарға округтік сотта (аудандық соттан өзгеше) алдын ала тексеру жүргізуге мүмкіндік берді. 1873 жылдың мамыр айындағы аудандық соттың отырысында Штраудер бұл тексеруді округтік сотта жүргізуді сұрады. Аудандық сот бұл өтінішті қабылдамады, өйткені ол бұрыннан аудандық сот жүргізген алдын ала тексеруді ескерді. Содан кейін іс 1873 жылдың 6-8 мамыр күндері сотқа жіберілді; қазылар алқасы шамамен 90 минуттық кеңес соңыннан кінәлі деп шешім шығарды. Сот 1873 жылдың 8 шілдесінде Штраудерді асылып өлім жазасына кесті.

Бірінші шағым

Апелляциялық шағымда Батыс Вирджинияның Жоғарғы апелляциялық соты 1874 жылғы 20 шілдеде Штраудер ісі 1873 жылғы 3 сәуірде қабылданған сотқа дейінгі алдын ала тексеруді қарастыратын заң күшке енгенге дейін сотқа жіберілмегендіктен, аталған заңның қолданыс аясына кіреді деп шешті. Штраудер уақтылы түрде тексеруді сұрағандықтан, округ сотының заңның осы іске қатысы жоқ деген негізде тексеруден бас тартуына қатысты шешімі күштен шығарылды. "Огайо округінің округтік сотындағы сот алдын ала тексеруден бас тартқандықтан, айыпталушыға қатысты жасалған барлық келесі сот процестері, оның ішінде сотталуы, айыпталуы және аспанға іліну жазасына кесуі бұрмаланған болып табылады". Осыған байланысты, Жоғарғы Сот округтік соттың алдын ала тексеру туралы өтінішті қабылдамау шешімін қайтарды, осы нүктеден кейін қабылданған барлық шешімдерді жоққа шығарды және күшін жойды, үкімді жойды және істі заңға сәйкес округтік сотта алдын ала тексеру жүргізілуі үшін қайта қарауға жіберді.

Екінші сот

Округ сотының хатшысы істі аудандық сотқа жіберді, ол 1874 жылдың 9 қыркүйегінде алдын ала тергеуін аяқтады және Страудерді сотқа аудандық сотқа қайтарды. 1874 жылдың 20 қазанында 1872 жылдың 20 мамырындағыдай айыптамаға ұқсас айыптама шығарылды. Страудердің жаңа айыптама бойынша алғашқы отырысы 1874 жылдың 2 қарашасында өтті. Осы отырыста Страудер мен оның адвокаты жаңа айыптаманы жоюды және Батыс Вирджиния заңы ақ емес азаматтарды үлкен және кіші қазылар алқасына қатысудан шығарғанына байланысты істі федералдық сотқа беруді сұрады. Алғашқы сот процесі кезінде, жаңа штат Конституциясының нәтижесінде Батыс Вирджиния соттары 1873 жылы қайта құрылды, сол кезде сот процедурасына қатысты заң қабылданды; 1873 жылдың 12 наурызындағы заң “[е]кі жасқа толып, алпыстан аспаған және осы штаттың азаматтары болып табылатын барлық ақ нәсілді ер адамдар, осы заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, қазылар алқасының құрамына кіруге міндетті” деп белгіледі. Мемлекеттік қызметтегі қызметтен ғана ерекшелік болды. Судья екі өтінішті де қабылдамады. Содан кейін Страудер айыптамадағы әрбір тармаққа қарсылық білдірді, бірақ ол да қабылданбады. Осыдан кейін Страудер өзінің кінәлі еместігін мәлімдеді, содан кейін қазылар алқасын іріктеу басталды, нәтижесінде толығымен ақ қазылар алқасы құрылды. Страудердің адвокаты осы қазылар алқасының құрамына наразылық білдірді, бірақ сот осы наразылықты қабылдамады. Сот 4 қарашаға дейін жалғасты, содан кейін іс қазылар алқасына жіберілді. 5 қарашада қазылар алқасы оны кінәлі деп таныды және өлім жазасына кесті. Страудер мен оның адвокаты әділ қазылар алқасы болмағаны және қазылар алқасында Страудердің нәсілінен ешкім болмағаны үшін жаңа сот отырысын сұрады, бұл үшін 1875 жылдың 5 қаңтарында жауаптар тыңдалды. Сот бұл өтінішті қабылдамады және 1875 жылдың 9 қаңтарында Страудерді асып өлтіруге үкім шығарды.

Екінші шағым

Батыс Вирджиния Жоғарғы апелляциялық сотындағы сот отырысы 1876 жылдың 27 маусымында өтті. Штраудердің адвокаты 11 мәселені көтерді. Жоғарғы сот 1877 жылдың 17 қарашасында шешім шығарды, онда АҚШ Жоғарғы сотының «Қырғын үйлері» және «Брэдвелл Иллинойске қарсы» істері бойынша пікірлеріне сүйене отырып, он төртінші түзету «кез келген штаттың азаматтарын өз штатының әділетсіз заңнамасынан қорғау үшін қабылданбағанын» анықтады. Осыған байланысты Жоғарғы сот істі федералды сотқа беру туралы өтінішті қабылдамауды дұрыс деп таныды. Штраудердің ісі Огайо округінің округтік сотына қайта қарау үшін қайтарылды, бірақ 1878 жылдың сәуір айына дейін тоқтап тұрды. Жаңа үкім шығару күтіп тұрғанда, Штраудер мен оның адвокаты АҚШ Жоғарғы сотына шағымданып арыз берді. 1878 жылдың 15 сәуірінде Бас судья Моррисон Уэйт қате туралы жарлық шығарды. Іс 1879 жылдың қазан айында қарауға белгіленді, ал ауызша дәлелдер 1879 жылдың 20-21 қазанында «Вирджиния Ривске қарсы» және «Вирджинияның Ex parte» істерімен бірге тыңдалды. Жоғарғы соттағы дәлелдемелерде Штраудердің адвокатына АҚШ Бас прокуроры Чарльз Девенс және Вирджиния Жоғарғы сотының бұрынғы судьясы Уэстел Виллоуби көмектесті. Батыс Вирджиния штаты үшін Батыс Вирджинияның бас прокуроры Роберт Уайт және Вирджиния заңгері Джеймс У. Грин сөз сөйледі.

Келіспеушіліктер

Екі қарсылық білдірген судьялар, Филд пен Клиффорд, сол күні шешім қабылданған Ex Parte Вирджиния ісінде өз ұстанымын түсіндірді. Кейінгі істе Филд, Клиффордпен бірге: "Кепілдік берілген қорғаудың теңдігі тек азаматтық құқықтарға ғана қатысты, саяси құқықтардан немесе үкіметтің формасынан және басқару жолынан туындайтын құқықтардан ерекшеленеді". Штраудердің прецеденті 1961 жылғы Хойтқа қарсы Флорида ісі сияқты кейінгі сот шешімдеріне де әсер етіп келеді. Бұл мәселе Штраудер ісінде көтерілмегендіктен, сот өзінің талдауында афроамерикандықтарға кері әсер ететін штаттық әрекеттердің Тең қорғаныс туралы ережені бұзатын-бұзбайтынын қарастырмады; бұл мәселе шамамен бір ғасырдан кейін ғана Вашингтон Дэвиске қарсы ісінде қарастырылды, ол Штраудердің "қылмыстық істерде үлкен және кіші қазылар алқасынан [афроамерикандықтарды] шығару Тең қорғаныс туралы ережені бұзатынын растады, бірақ жеке қазылар алқасының немесе қазылар алқасының тобының статистикалық түрде қоғамның нәсілдік құрамын көрсетпеуі, өзінен-өзі ережемен тыйым салынған дискриминацияны білдірмейді" дегенін қайта бекітті.