Кіріспе

Афифе – Португалиядағы Виана-ду-Каштелу муниципалитетіне қарасты азаматтық приход. 2011 жылғы мәлімет бойынша, халық саны 1632 адамды құрайды, ал ауданы 13,03 км²-ге тең.

Тарих

Парахоның құрылған күні белгісіз, бірақ осы аймақтағы археологиялық дәлелдер (кастролар, кромлехтер мен менгирлер) неолитке дейінгі адамның болуын куәландырады. Аймақта әлі де орналасқан кастро құрылыстарының ішінде екісі ерекше маңызға ие: Морро дос Моурош кастросы және Сидаде, ол биік тау басында орналасқан және Афифе елді мекендерін Анкорадан (Каминья муниципалитетінің ішінде) бөліп тұрды. Соңғысы қалың қабырғалары бар, мықты қорғалған бекініс болды, бүгінде оның қалдықтары ғана сақталған. Теңізге жақын Санту-Антониу кастросы орналасқан, ол Падуалық Әулие Антонийге арналған шіркеудің бар екендігіне байланысты осылай аталған және кішкентай таудың басына дейін созылады. Оңтүстік-шығысқа қарай. Сонымен қатар, Кутро кастросы бар, онда кіру жолының іздері табылды, және Агриузуда тағы екеуі, сондай-ақ таулардың бойында бірнеше кастролар кездеседі. Сонымен қатар, Баганейрада римдік вилла, Модоррода және мүмкін Коншейрода жерлеу дөңгелектері, бірнеше жерлеу құмыралары, тұздау ыдыстарының жартасқа ойылған қалдықтары, сондай-ақ ауыл шаруашылығы құралдары тарихи кезеңдерде адамның болғанын көрсетеді. Кельттер мен финикиялық саудагерлер бұл аймақта, жағалау бойында қоныстанған болуы мүмкін, бірақ бұл тек болжамдар ғана. Афифеге қайта қоныстану Туи графы Д. Пайо Вермундес немесе оның ұлдарымен, Миньо мен Лима өзендері арасындағы жерлер оның билігінде болған кезде басталды. 10 ғасырға жататын құжаттар жағалау бойындағы бірнеше елді мекендерді анықтайды және 868 жылдан кейін, бірақ 890 жылға дейін қоныстанғандығын көрсетеді. Бұл уақытта аймақтың Фифи немесе Афифи деп аталғаны белгісіз (бұл атаулар алғаш рет 9 ғасырдың соңында пайда болды) немесе ол осы атауын негізін қалаушысынан немесе негізгі тұрғынынан алды. Афифе араб сөзі "Афиф"тен шыққан болуы мүмкін, ол "ізгі" деген сипаттаманы білдіреді; кейінірек, 1108 жылы бұл атау пайда болды, бұл өз иесінен атын алған Вилла Афиф болғанын көрсетеді. Ғасырлар бойы топонимия әртүрлі түрде Фифи, Афифи, Афифи және Афифе болып кездеседі. Халық арасындағы түсініктер бойынша, бұл жердің атауы римдіктерден шыққан, "Aff hifas" деген сөз "шаш сорпасы" дегенді білдіреді. Бұл анықтамалар рим легиондары Лузитания аумағына басып кірген кезде, халықты, оның ішінде әйелдерді өлтірген кезден бастап пайда болды. Осы қорқыныштан құтылу үшін кейбір әйелдер өздерін деформациялап, шаштарын кесіп, шаштарын бұлақтарға лақтырды. Су ішуге келген сарбаздар бұлақтың суынан шаш тапты және осы аймақты "шаш сорпасы" деп атады. Афифе титулы Мендо Паисқа (Туи графының ұлдарының бірі) және кейін оның жүрегінің бірі Пайо Соареске тиесілі болды, содан кейін Сан-Сальвадор-да-Торре монастырына (оның негізінде) берілді. Монастырь иеліктерінің кейінгі тағдыры нақты емес, өйткені монастырь қирады және оның иеліктері 10 ғасырда және Альмансордың мавр шапқыншылығынан кейін басқалардың қолына өтті. Монастырь 11 ғасырдан кейін Пайо Вермундестің ұрпағы, пресвитер Ордонхо Энес тарапынан қайта жаңартылды. Сан-Жуан-де-Кабанас монастырының негізі 6 ғасырдың ортасында қаланды. Браганың Мартины дәуірінде өмір сүрген бенедиктин монах Леао де Сан-Томаз бұл монастырь Афифе аумағында дін қызметкерімен құрылғанын болжады. Кейбір тарихшылар бұл мәлімдемелер ертерек жасалғанын айтады, монастырь 564 жылы салынғанын көрсетеді, ал басқа құжаттар 602 жылды көрсетеді. Бір ғасырдан кейін монастырь аймақтағы діннің маңызды орталығы болды: "Анкора тауының барлық жерлері және теңізге дейінгі өзенге дейінгі сулар, сондай-ақ, Анкора деп аталатын өзенге дейін, шығысқа қарай үш миль жерді және батысқа қарай тағы үш мильді қамтиды, онда ондықтар, келісімдер мен жалдау ақылары болды". Монастырьдың негізін қалаушы мекемені жақсы жағдайда қалдырды, Себастьян мен Филипп I билік еткен кезеңде, ауруларды емдеу және оларға көмек көрсету үшін діни орталық ретінде жұмыс істеді. Бірақ, ықпалды адамдардың сот әрекеттері бұл институттың Мәсіх орденімен байланысты екенін көрсетеді. 1258 жылғы Inquirições (Сұрақтар) осы фактілердің көпшілігін растайды, сондай-ақ Санкте Кристина де Афифи, Афифи және Вила Мейаадағы екі ауылдың және Сан-Сальвадор-да-Торре монастырымен байланысты бірнеше үйлердің бар екенін сипаттайды. Бұл дәуірде екі ауыл мен приход шіркеуінің бір бөлігі Корольдікке тиесілі болды, бірақ Виана-ду-Кастелу муниципалитеті құрылғаннан кейін бұл жағдай өзгерді. Португалия королі Афонсу III Туи епискобына осы жаңа қайта құруда Куто-де-Винья еншілес аймағы бойынша билігін жою туралы өтініш жасады, бірақ қолдау таппады, сондықтан монарх Афифе және Вила Меа жерлерін Виана-ду-Кастелуға берді. Сонымен қатар, Браганың Се-і де аймақта жерге ие болды. Корольдік инвентаризациялау кезінде Сан-Жуан-де-Кабанас монастыры Корольдік сарайының бақылауында болды және король Саншу I (1187 ж.) оған бақылауды жүзеге асырды. Шамамен осы уақытта, әйгері Карвалью Афифеге толығымен немесе жартылай тиесілі екенін тізімдеді, 1262 жылы Санта-Мария-де-Са шіркеуіне (Понте-де-Лимада) осы приходтың жартысын берді, ол Туи епископтығының қарамағында болды, Ареосадағы Санта-Мария-да-Виньяның қамқорлығын алмастырды. Бұл Туи епискобының иелігіндегі құжаттармен расталды, 1258–1259 жылдары Лима мен Миньо арасындағы аумақта "medietas domini regis" деп көрсетілді. Кейіннен король Дениш 1320 жылы приходты кеңейту үшін салық берді, Санта-Кристина-де-Афифе приходын Терра-де-Винья ішінде орналастырды. Диогу де Соузаның санағында (1514–1532), ол архдиецезға жылдық төлемдерді анықтау үшін қолданылды, 140 тұрғыны бар Афифе Виана муниципалитетінің бір бөлігі ретінде еске алынды. 1551–1581 жылдар аралығындағы монах Балтазар Лимпоның ұқсас санағы Санта-Кристина-де-Афифе Виана жерінің бір бөлігі екенін көрсетті, ол Сан-Сальвадор монастырының дін қызметкерлеріне жартылай тиесілі болды. 16 ғасырда Афифе Вианадағы Сан-Доминго монастырының ректориясы болды және Мәсіх орденінің әскери юрисдикциясының құрамына кірді.

География

Афифе Виана-ду-Кастелу муниципалитетінің солтүстік шекарасында, муниципалитет орталығынан шамамен 10 шақырым жерде орналасқан. Солтүстік жағынан Vila Praia de Âncora (Каминха муниципалитеті) және Freixieiro de Soutelo (Виана-ду-Кастелу муниципалитеті) оған шектес; оңтүстік жағынан Carreço және Areosa парафияларының шағын бөлігі (Виана-ду-Кастелу муниципалитеті шегінде); шығыс жағынан Outeiro парафиясы; ал батысында Атлант мұхиты жатыр. Афифе мұхит пен Санта-Лузия тауларының арасында орналасқан, 6 шақырымдық жағалау бойында ақ құмды жағажайлары бар экологиялық ландшафтта жатыр. Кабанас өзені – бұл парафияның негізгі саласы, оның бастауы Санта-Лузия тауларында және парафияны (және ауылды) кесіп өтеді, ал Рибейра-де-Афифе (және оның үш саласы: Рибейра-да-Педрейра, Рибейра-де-Агричуса және Рибейра-ду-Фожо) су көздерін толықтырады. Афифе жағажайларын құмды төбелердің үлкен қабаты қоршап жатыр, олардың өсуіне байланысты жақында шөлдеуді шектеу шаралары қабылданды. Оның жағасында 10 ғасырда негісталған Кабанас монастыры орналасқан, ол парафияның ең маңызды ескерткіші болып табылады.

Экономика

Афифе тарихи тұрғыдан балық аулау және біраз уақыт кит аулаумен әйгілі болған. Жағалау бойындағы сирек экономикалық салалардың бірі – теңіз балдырын жинау еді, бұл сала қатысушылар арасындағы қатаң келісіммен реттелді. Бұл жұмыс әйелдердің қолынан келді. Жинаған теңіз балдырын құрғатып, құм төбелерге тасып, одан кейін фермерлерге үлкен үйінділерден сататын. Ғасырлар бойы азаматтардың көпшілігін асырап келген құнарлы жерлер бірнеше шағын жер телімдерімен қамтамасыз етілді. Туризм, шағын өнеркәсіп және сауда – аймақтағы басты салалар. Бастапқыда біріншілік сектордағы өнеркәсіптерге негізделген, бұл приходтың экономикасы Атлант мұхитының жанында орналасқандығының арқасында пайда тапты және соңғы онжылдықтарда экономикасын жаңа бағытқа бұрды. 18 ғасырдан кейін әсемдеуге арналған гессо (gesso) жергілікті экономикаға маңызды үлес қосты, осы шеберлікті үйрету үшін арнайы бағдарламалар қолдау көрсетті.

Мәдениет

Қауымда дәстүрлі мерекелер: Сан-Жоао мерекесі (24 маусымда); Санто Антонио (13 маусым); және Носса Сеньора да Лапа (12 мен 14 шілде аралығында) тойланады. Аспаздық тұрғыдан алғанда, қауым Робало ком альга, Афифе тәтті күріші, филозеш және сангвинья тағамдарымен танымал. Басты әлеуметтік-мәдени ұйымдар: Казино Афифенс, ADA – Афифенс спорттық қауымдастығы, NAIAA – Афифе археологиялық зерттеулеріне арналған әуесқой орталық, Ronda da Costa Verde және Афифе би және ән тобы, APCA – Қоршаған ортаны қорғау және сақтау қауымдастығы. Порто қаласында тұратын британдық суретші Сусанна Руп Доккридің Афифеде шағын үйі болды, ол оны ауылдық көріністерді суретке түсіру үшін негізгі орын ретінде пайдаланды.