Кіріспе

Филип Уильям Мэй (22 сәуір 1864 – 5 тамыз 1903) – ағылшын суретші-иллюстраторы және карикатурист. Ол өзінің күшті және лаконикалық сызықтары арқылы Виктория дәуірінің иллюстрациялық стилінен арылып, қазіргі заманғы күлкілі карикатураның қалыптасуына зор үлес қосты.

Өмірбаян

Фил Мей Лидс қаласына жақын Уортлиде инженердің ұлы болып дүниеге келді, ол Мей тоғыз жасында қайтыс болды. Оның анасы – Дрюри-Лейндегі Корольдік театрдың бір кездегі басқарушысы Юджин Маккартидің қызы. Ол өте кедей жағдайда қалды, ал отбасы тірі қалу үшін күресті. Мейдің әкесінің әкесі, ауылдық помещик, сурет салуға бейім еді және карикатуралар салуды ұнататын. Он екі жасында Лидсте Мей, жаңадан ашылған Гранд Театрда көркем суретші болған Фред Фокспен дос болып, театрға еркін кіру мүмкіндігіне ие болды. Ол онда басқалардың костюмдерінің эскиздерін салып, актерлердің портреттерін жасады, олар үшін бастапқыда бір шиллинг, кейін бес шиллинг алды. Оның замандастарының бірі – Уолтер Кертис, ол музыкалық залдарда комедиялық актер және жалпы ойын-сауық шебері ретінде танымал болды. Мей адвокат кеңсесінде жұмыс істеп ақша табуға кірісті; он бес жасқа дейін ол қорыту зауытында уақытты тіркеуші болып жұмыс істеді, жокей болуға тырысты және Скарборо мен Лидсте сахнада өнер көрсетті. Он төрт жасында «Йоркширдегі әңгімелер» газетіне суреттері қабылданды. Он жеті жасында ол қалтасында бір фунт стерлингпен Лондонға кетті. Ол театр костюмдерін жасаушы дизайнер болып жұмысқа орналасқанға дейін саябақтар мен көшелерде ұйықтап, өте қиын жағдайда болды. Ол сондай-ақ плакаттар мен карикатуралар да салды және екі жылға жуық «Сент-Стефенс ревью» журналында жұмыс істеді, бірақ денсаулығы үшін Австралияға баруға кеңес берді. Австралияда өткізген үш жыл (1886–1889) ішінде ол «The Sydney Bulletin» немесе жай ғана «The Bulletin» журналымен байланыста болды, осы журнал үшін көптеген ең жақсы суреттерін жасады. Ол «The Bulletin» журналы үшін шамамен 800 сурет салды. Еуропаға оралғаннан кейін ол Рим арқылы Парижге барды, онда біраз уақыт бойы тыңғылықты жұмыс істеді, содан кейін 1892 жылы Лондонға келіп, «Сент-Стефенс ревью» журналымен үзілген байланысын қайта жаңартты. Оның Лондонның ағын суларын және «костер қызын» зерттеуі оны тез арада танымал етті. Оның көңілділігі, өз тақырыптарына деген шынайы жанашырлығы және мейірімді әзіл-қалжыңдары оның көркемдік қабілетімен бірдей деңгейде болды. «The Bulletin» журналы үшін сурет салған кезде ол 1886 жылы «Моңғол осьминогі» атты антиқытайлық карикатура жасады, ол «Австралиялық медиадағы ең ұятты және расистік карикатура» деп сипатталды. Осы кезде «The Bulletin» журналының ұраны «Аустралия ақ адам үшін» болды; ал Мейдің өзі «ашық түрде расистік және антисемит» деп сипатталды. Оның суреттерінің ерекшелігі болған сызықтардың экономиясы Сидней бюллетенінің баспа жабдығының жеткіліксіздігіне байланысты болды деп жиі айтылды. Шындығында, бұл бірқатар алдын ала эскиздерді және мұқият жою жүйесін қамтитын еңбекке толы процесс болды. Оның кейінгі жұмыстарының ішінде саяси портреттер де бар. 1896 жылы ол «Punch» журналының штаттық қызметкері болды, ал кейінгі жылдары оның қызметі тек «Punch» және «The Graphic» журналдары үшін сақталды. 1898 жылы ол Лондон эскиз клубының негізін қалаушы мүшесі болды. Ол 1903 жылы Лондонның Сент-Джонс-Вуд қаласындағы үйінде туберкулезден қайтыс болды.

ықпал етуі және беделі

Мей 20-ғасырдағы карикатура салу стиліне зор ықпал етті. 1918 жылы Перси Брэдшоу «The Art of the Illustrator» кітабында Мейдің «кез келген суретші бергенінен гөрі бір сызыққа көбірек сиқыр сыйлағаны және ол қазіргі заманғы күлкілі суреттердің қарапайымдатылған техникасын жасаған адам болғаны сөзсіз» деп жазды. Мейдің туындылары Дэвид Лоуға үлкен әсер етті. Лоу өз бастапқы армандарының Punch карикатураларының «күрделі техникалық сапасын» көргеннен кейін, оны қайталаудың өте қиын болғандықтан, көңілі түскенін еске алды: «Бірақ содан кейін мен Фил Мейді кездестірдім, ол сапаны көзге көрінетін оңайдықпен үйлестірді. Фил Мейді тапқаннан кейін мен оны ешқашан жіберген емеспін». Мейдің суреттері 1895 жылы Көркемсурет қоғамында, ал 1903 жылы Лестер галереясында көрмеге қойылды. Оның суреттерінен жасалған таңдаулы жинақтар мерзімді баспасөзде жарияланды. Оның туындыларының мысалдары Австралияның жетекші галереяларында, Виктория және Альберт мұражайында, Британ мұражайында кездеседі, ал үш жүзге жуық суреттері мен акварельдері Лидс көркемсурет галереясының қорында сақталады. 1892 жылдан 1904 жылға дейін Фил Мейдің «Суреттелген қысқы жылнамасының» он үш басылымы және үш қосымша «Жазғы жылнамасы» жарық көрді. Оның «Жазғы» және «Қысқы жылнамаларынан» басқа, «Фил Мейдің эскиздер кітабы» (1895), «Фил Мейдің шұңқырлары» (1896), «Фил Мейдің графикалық суреттері» және «Фил Мейдің А. B. C.» (1897), «Фил Мейдің альбомы» (1899), «Фил Мей, Пунчтан эскиздер» (1903) сияқты әртүрлі жинақтар жарық көрді. Оның өмірінен кейін жарық көрген басылымдар: «Австралиядағы Фил Мей» (1904), «Фил Мейдің жинағы» (1904) және «Қаламгер юмористтері, Фил Мей» (1908).