Кіріспе

Күл шапағанының алдындағы екінші жексенбі, Sexagesima /s//ɛ//k//s//ə/'/dʒ//ɛ//s//ᵻ//m//ə/, немесе толық атауы Sexagesima жексенбі, — католик шіркеуінің 1970 жылға дейінгі Рим ритуалының литургиялық күнтізбесіндегі, сондай-ақ кейбір протестанттық тармақтарында, әсіресе лютерандық және англикандық тарихы барларда қолданылатын атау. Сексагесима оразаға дайындық кезеңіне жатады.

Маңыздылығы

Сексагесимада адамдар өзінің қазіргі рухани жағдайын бағалауға және Ұлы ораза маусымына дайындалуға ұмтылады. Мұндай дайындыққа күнәһарлықты мойындау және Septuagesima тақырыптарымен үйлесетін пайдалы ойлар кіруі мүмкін.

Этимологиясы мен уақыты

"Sexagesima" атауы латын тіліндегі sexagesimus сөзінен, яғни "алпысыншы" деген мағынадан шыққан және бұл термин бұрын оразаға дейінгі соңғы жексенбіні білдірген Quinquagesima атауының кері дамуы болып есептеледі. Бұл атау сол жексенбі мен Пасха арасындағы күндердің саны елуге тең екенін көрсетеді, егер Рим империясының дәстүрлі салты бойынша екі күнді де санасақ. Осыған ұқсас, Sexagesima жексенбісіне дейінгі жексенбі бұрын Septuagesima жексенбісі деп аталған, ол Еуропаның барлық аймақтарында карнавал тойлау уақыты болған Оразаға дейінгі маусымның басталуын білдірген. Бұл әдет кейіннен еуропалықтар қоныстанған немесе жаулап алған жерлерге таралды. Quinquagesima (50-ші күн) инклюзивті санау есебінен математикалық тұрғыдан дұрыс болса, Sexagesima және Septuagesima шамамен есептелген күндер. Нақты күндердің саны сәйкесінше 57 және 64 күнге жетеді. Sexagesima ең ертесі 25 қаңтарда, ал ең кеші 28 ақпанда немесе ауыр жыл болса 29 ақпанда болады.

Англия шіркеуі

1662 жылғы «Ortak Dúa Kitabı», кейбір англикан провинцияларында қолданылады, Sexagesima жексенбісін (Septuagesima және Quinquagesimaмен бірге) сақтап келеді. Сонымен қатар, 1928 жылғы Американың «Ortak Dúa Kitabı» және 1962 жылғы Канаданың «Ortak Dúa Kitabı» да осылай.

Латын католик шіркеуі

Екінші Ватикандық собордан кейін Сексагесима және басқа да оразаға дейінгі жексенбілер жаңа Рим католиктік литургиялық күнтізбесінен жойылды. Бұл реформалар 1970 жылы қолданысқа енді. Кейіннен Англикан қауымдастығының көптеген провинциялары Сексагесиманы және басқа да оразаға дейінгі жексенбілерді жоюды қабылдады, бірақ олар Дұға кітабының күнтізбесі қолданылатын жерлерде сақталды. Римдік ритуалдың бұрынғы түрі, оның Quinquagesima, Sexagesima және Septuagesima туралы сілтемелерімен, кейбір қауымдастықтарда әлі де сақталуда.