Витал Бразилия: Бразилиялық ғалым және у өсімдіктерінен жасалған сарысуды ашқан адам
Vital Brazil
Витал Бразил: бразилиялық дәрігер, иммунолог және ғалым. Улы жылан, шаян және сарқырама шағудан емдеуге арналған сарысуды ашты. Бутан институтын құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиялық дәрігер, биомедициналық ғалым және иммунолог (1865–1950)
Brazilian physician, biomedical scientist, and immunologist (1865–1950)
Виталь Бразилия Минейро да Кампанья, Виталь Бразилия (28 сәуір 1865 – 8 мамыр 1950) – бразилиялық дәрігер, биомедициналық ғалым және иммунолог. Ол Crotalus, Bothrops және Elaps туыстарына жататын улы жыландардың шағуынан зардап шеккендерді емдеу үшін қолданылатын поливалентті антиофидтік сарысуды ашқандығымен танымал. Сонымен қатар ол алғаш рет сарышаянға және мойынжеңілге қарсы сарысуды жасады. Виталь Бразилия Сан-Паулу қаласында орналасқан Бутантан институтын құрды, ол уытты жануарлар токсикологиясының негізгі және қолданбалы салаларын зерттейтін әлемдегі алғашқы ғылыми-зерттеу орталығы болып табылады.
Vital Brazil Mineiro da Campanha, known as Vital Brazil (April 28, 1865 – May 8, 1950), was a Brazilian physician, biomedical scientist and immunologist, known for the discovery of the polyvalent anti ophidic serum used to treat bites of venomous snakes of the Crotalus, Bothrops and Elaps genera. He went on to be also the first to develop anti scorpion and anti spider serums. He was the founder of the Butantan Institute, a research center located in São Paulo, which was the first in the world dedicated exclusively to basic and applied toxicology, the science of venomous animals.
Өмір
Виталь Бразилия Минейро да Кампанья 1865 жылғы 28 сәуірде Бразилия империясының оңтүстік-шығысындағы Минас-Жерайс штатындағы Кампанья қаласында дүниеге келген. Әкесі оған осы есімді туған еліне, штатына және қаласына құрмет көрсету үшін, сондай-ақ сол күні, Әулие Виталь мерекесіне орай берген. 1891 жылы Рио-де-Жанейро медицина мектебін бітірген, онда сол кездегі кең таралған эпидемиялық аурулар (шешек, тиф, сары қызба және холера) туралы тәжірибе жинады, содан кейін 1895 жылдан 1896 жылға дейін Ботукату қаласында жеке дәрігер болып жұмыс істеді. 1897 жылы Сан-Паулуға оралып, Бразилияның көрнекті патологы және эпидемиологы Адольфо Лутц басқаратын Сан-Паулу бактериологиялық институтында (Instituto Bacteriológico de São Paulo) қызметке орналасты. Ол онда бірнеше ауруға қарсы сарысу дайындаумен айналысты, әсіресе бубондық обаға, осы ауруға қатты шалдығып, аман қалды. Оның еңбегінің маңыздылығын ескере отырып, Сан-Паулу үкіметі 1901 жылы жаңа сарысу терапиясы институтын құрып, оның директоры қызметін Виталь Бразилияға тапсырды. Сондай-ақ, ол 1919 жылы Нитерой қаласында Гигиена, сарысу терапиясы және ветеринария институтын құрды, ол қазір Виталь Бразилия институты (Instituto Vital Brazil) деп аталады. 1904 және 1914 жылдары Еуропаға, ал 1925 жылы АҚШ-қа ғылыми сапарлар жасады. Ол Бутантан институтында ондаған жылдар бойы, 1919 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді. 1950 жылғы 8 мамырда қайтыс болған ол Бразилияның ең маңызды ғалымдарының бірі ретінде танылды.
Vital Brazil Mineiro da Campanha was born on April 28, 1865, in the town of Campanha, in the state of Minas Gerais, Southeastern of the Empire of Brazil. His father gave him this curious name in homage to the country, the state and the city where he was born, as well as from the date, St. Vital’s Day. He graduated from the Rio de Janeiro School of Medicine in 1891, where he acquired experience in the prevalent epidemic diseases of the time (smallpox, typhoid fever, yellow fever and cholera), and then as a private practitioner in the city of Botucatu, from 1895 to 1896. He therefore returned to São Paulo in 1897 and accepted a position in the Instituto Bacteriológico de São Paulo (Bacteriological Institute of São Paulo), under direction of the great Brazilian pathologist and epidemiologist Adolfo Lutz. There, he worked on the preparation of sera against several diseases, particularly bubonic plague, of which he fell gravely ill, fortunately surviving it. Due to his outstanding work, the government of São Paulo founded a new Serum Therapy Institute in 1901 and gave its directorship to Vital Brazil. He also founded the Institute of Hygiene, Serum Therapy and Veterinary Medicine in the city of Niterói, in 1919, which is called today Vital Brazil Institute (Instituto Vital Brazil). Vital Brazil carried out scientific travels to Europe in 1904 and 1914 and to 1925 to the United States. He continued working at the Butantan Institute for several decades until his retirement in 1919. He died on May 8, 1950, celebrated as one of the most important Brazilian scientists ever.
Жұмыс
Жаңа Сао-Паулу институты қаланың Бутантан деп аталатын аймағында, сол кезде қаладан шалқары орналасқан, Пинхейрос өзенінің жанында, батпақты, сирек қоныстанған жерде салынды. Витал Бразил басшылығымен институт жақын арада вакциналар мен сарысулар бойынша белсенді және үлгілі ғылыми-зерттеу орталығына айналды. Олар жергілікті жерде тетанус, дифтерия, сары қызба, шешек және бірнеше зооноздық (жануарлардан адамға жұғатын) аурулардың алдын алу және емдеу үшін өндірілді. Институт өзінің бастапқы атауымен – Бутантан институты ретінде кеңінен танылды және бүгінге дейін жұмыс істеп келеді. Витал Бразил Бутантандағы ерте жұмысынан бастап, улануларға (ұлы жануарлар – жыландар, шаяндар, сарышаяндар және батрахиялардың шағуынан болатын улану, сол кезде Бразилияда мыңдаған өлімге себеп болатын) антисерумдармен, яғни уларға қарсы арнайы антиденелермен күресуге болатынына сенді. Француз иммунологы Альберт Кальмет (1863–1933) 1892 жылы үнді кобрасының (Naja tripudians) шағуынан туындаған жағдайларды емдеу үшін біржақты сарысуды жасап, осыны алғаш рет көрсетті. АҚШ-та Витал Бразилдің есімі Нью-Йорк қаласындағы Бронкс зообағындағы жұмысшыны шағып алған жыланнан құтқару үшін сарысуын қолданғанда танымал болды. Ең маңыздысы, Бутантан институты бразилиялық биохимиктердің, физиологтардың және патологтардың жаңа буынын тәрбиелейтін жемісті мектепке айналды. Хосе Мура Гонсалвес, Карлос Рибейро Диниз, Гастао Розенфельд, Уилсон Тейшейра Беральдо және Маурисио Роша э Силва сияқты мамандар көптеген мектептердің, кафедралардың және ғылыми-зерттеу зертханаларының құрылуына бастама берді. Олар Сао-Паулу, Рио-де-Жанейро және Минас-Жерайс штаттарында медициналық және биологиялық зерттеулер мен оқытуға үлкен серпіліс берді. 1966 жылы Витал Бразил туралы маңызды монография жазған Бернардо Гуссейдің сөзіне сүйенсек, оның еңбегі герпетологиядан әлдеқайда асып түсті: «Витал Бразил және оның әріптестері удың әртүрлі әрекеттерін зерттеді, мысалы, коагулянттық, антикоагулянттық, гемолитикалық, агглютинациялық, цитотоксикалық, протеолитикалық және т.б. (Жануарлар) уларында көптеген ферменттер бар, олар оқшауланып, зерттелді, себебі олар көптеген симптомдарды түсіндіреді және қызықты биохимиялық реагенттер болып табылады. Витал Бразил офиофагты жыландарды, мысалы, муссурананы, офиофагты сүтқоректілерді, мысалы, Conepatus chilensis және басқаларын, офиофагты құстарды және кейбір сарышаяндарды да зерттеді. Оның 1914 жылы француз тілінде жарық көрген «Жылан шағуына қарсы қорғаныс» атты кітабы үш рет басылып, халықаралық деңгейде танымал болды».
The new São Paulo Institute was built in a section of the city named Butantan, at the time a far away place, near the Pinheiros river, a swampy, sparsely inhabited area. Under Vital Brazil, it soon became an energetic and exemplary research center in vaccines and sera of all kinds, which were produced locally for the prophylaxis and treatment of tetanus, diphtheria, yellow fever, smallpox and several zoonoses (diseases transmitted to humans by animals), such as the dreaded hydrophobia. The Institute came to be well known by his original name, the Butantan Institute, and is still active today. Vital Brazil was convinced since his early work at Butantan that envenomations (poisoning by accidents with venomous animals, such as snakes, scorpions, spiders and batrachia, then the cause of thousands of deaths in Brazil) could be fought with antisera, i. e., antibodies specifically produced for venoms which were proteins or long chain peptides. A French immunologist, Albert Calmette (1863–1933) had demonstrated this for the first time in 1892, by developing a monovalent serum to treat bites by the Indian cobra (Naja tripudians). In the USA, Vital Brazil's name made the headlines when he used his serum to save the life of a worker in the Bronx Zoo in New York City who was bitten by a rattlesnake. Most important of all, the Butantan Institute became a fertile school for breeding a new generation of Brazilian biochemists, physiologists and pathologists, such as José Moura Gonçalves, Carlos Ribeiro Diniz, Gastão Rosenfeld, Wilson Teixeira Beraldo and Maurício Rocha e Silva, who went on to found a growing number of schools, departments and research laboratories in São Paulo, Rio de Janeiro and Minas Gerais, giving a great impetus to the development of medical and biological research and teaching in Brazil in the second half of the 20th century. According to Bernardo Houssay, who wrote a well cited biography of Vital Brazil in 1966, his contributions went further than herpetology:"Vital Brazil and his collaborators have studied several actions of the venoms, (such as) coagulant, anticoagulant, hemolytic, agglutinant, cytotoxic, proteolytic, etc. ( ) The (animal) poisons contain numerous enzymes which have been isolated and studied with interest in all parts since they explain many of the symptoms and constitute interesting biochemical reagents, Vital Brazil studied also the ophiophagous serpents, such as the mussurana, the ophiophagous mammals, such as the skunk like Conepatus chilensis and others, the ophiophagous birds and certain spiders. ( ) His book, La défense contre l’ophidisme published in French in 1914, attained international repercussion with three editions."