Кіріспе

Элеонора де Клэр (латынша: Eleanor de Clare, өз құқығымен Гламорганың 6-шы ледисі) (1292 жылдың қазаны – 1337 жылдың 30 маусымы) – Англияның Эдуард II-нің болашақ сүйіктісі Хью Деппенсерге үйленген және Англияның Эдуард I-нің немересі болған күшті ағылшын-уэльстік дворян әйел. Ол әпкелері Елизавета де Клэр және Маргарет де Клэрмен бірге 1314 жылы Баннокберн шайқасында Глостердің 8-ші графы, Херефордтың 7-ші графы Гилберт де Клэр қаза болғаннан кейін әкесінің иеліктерін мұраға алды.

Хью Деспенсер кішіге үйлену

1306 жылы мамыр айында Вестминстерде Элеонора, Уинчестер графы Хью де Деспенсердің ұлы, кіші Хьюге үйленді. Хью де Деспенсердің әйелі, 9-шы Уорвик графы Уильям де Бошамптың қызы Изабелла де Бошамптан туған ұлы еді. Осылайша Деспенсер Гламорган лорды атанды. Оның әкесі, король Эдуард I, Элеонораға 2000 фунт стерлинг көлемінде қалыңмал берді. Элеонораның күйеуі оның інісі, Англия королі Эдуард II-нің жаңа сүйіктісі ретінде көзге түсті. Король Хью мен Элеонораны жақсы көріп, жиі қонаққа келіп, көптеген сыйлықтар сыйлады. 1326 жылдың қыркүйегінде Эдуардтың бұрынғы әйелі, королева Изабелла мен оның жақын досы Роджер Мортимердің шапқынынан кейін Элеонораның бақыты күрт өзгерді. Олар корольді тақтан түсірді. Екі айдан кейін оның күйеуі Хью мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталып, асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді.

Түрмеге қамау

1326 жылдың қарашасында Элеонора Лондон мұнарасына қамалды. Деспенсерлер отбасының бағы да Элеонораның күйеуі мен қайын атасының өлім жазасын алғаннан кейін құлдырады. Элеонора мен Хьюдың үлкен ұлы Хью (1308–1349), 1327 жылдың көктеміне дейін патшайым әскеріне қарсы Керфилли қамалын қорғады, қамалды тапсырғанда өмірі сақталды, бірақ 1331 жылдың шілдесіне дейін тұтқын күйінде қалды, содан кейін ол патшаның құрметіне ие болды. Элеонораның үш қызы күштеп кесілді және монах ретінде өмір сүреуге мәжбүр болды. Тек үлкен қызы Изабел мен кіші қызы Елизавета ғана монастырдан құтылды, себебі Изабел бұрыннан үйленген еді, ал Елизавета тым жас болғандықтан құтылды. 1328 жылдың ақпан айында Элеонора түрмеден босатылды. 1328 жылдың сәуір айында оған өз жерлері қайтарылды, ол үшін ол құрмет көрсетті.

Уильям де ла Зушпен неке

1329 жылдың қаңтар айында Элеонораны Ханли қамалынан Уильям ла Зухе, Мортимердің 1-ші бароны, Зухе, ұрлап әкетті. Ол оның бірінші күйеуінің тұтқыны болған және Кэрфилли қамалын қоршауға жетекшілік еткен еді. Бұл қашқындық болуы мүмкін; десе де, Элеонораның жерлері король Эдуард III-тің иелігіне өтті және олардың тұтқындалуына бұйрық берілді. Сол кезде Элеонора Лондон мұнарасынан әшекейлер ұрлаған деп айыпталды. 1329 жылдың ақпан айынан кейін ол екінші рет мұнараға қамалды, содан кейін Девизес қамалына ауыстырылды. 1330 жылдың қаңтар айында ол босатылып, табысты Клэр мұрасының ең құнды бөлігін патшаға беруге келіскеннен кейін кешірілді. Ол жерлерін бір күн ішінде 50 000 фунт төлеген жағдайда ғана қайтарып ала алатын болды. Бірақ сол жылдың ішінде жас болашақ король Эдуард III (Элеонораның бірінші туысы) королева Изабелланың жақыны Роджер Мортимерді құлатып, өлім жазасына кесті. Элеонора Мортимер мен Изабелланың құлауынан пайда тапқандардың қатарында болды. Ол Эдуард III-ке жерлерін қайтару туралы петиция жолдады, егер ол оларға қол қоймаса, ешқашан босатылмайтыны туралы Роджер Мортимердің қорқытуынан кейін оларды қол қойғанын мәлімдеді. 1331 жылы Эдуард III оның петициясын «патшаның санасын жеңілдету үшін» қабылдады және оған 10 000 фунт айыппұл төлеген жағдайда жерлерін қайтаруға рұқсат берді, кейіннен ол 5 000 фунтқа дейін төмендетілді. Элеонора айыппұлдың бір бөлігін төледі, бірақ оның көп бөлігі оның қайтыс болған кезде төленбеген күйде қалды. Дегенмен, Элеонораның қиындықтары осымен бітпеді. Элеонораның Зухеге үйленгеннен кейін Джон де Грей, 1-ші барон Грей де Ротэрфилд, ол оған бірінші болып үйленгенін мәлімдеді. 1333 жылы Грей әлі де Элеонораға үйленуге тырысып жатты; бұл мәселе бірнеше рет Папаға шағым түсірілді. Ақырында, Зухе дауды жеңіп алды және Элеонора оның 1337 жылдың ақпан айындағы қайтысына дейін, Элеонораның өлімінен бірнеше ай бұрын оның әйелі болып қалды. Зухеден Элеонораның бір баласы болды: Уильям де ла Зухе, 1330 жылы туылған, 1360 жылдан кейін қайтыс болған, Гластонбери аббаттығындағы монах.

Теуксбери абатханасының жөндеу жұмыстары

Хью Ле Деспенсер кіші және Элеонора Теуксбери аббаттығының қайта жаңарту жұмыстарын бастаған деп есептеледі, бұл оның ата-бабалары құрған орын болатын және оны бүгінге дейін сақталған көркемдік безендіру стилінің ең көрнекті үлгілерінің біріне айналдырды. Хордағы XIV ғасырға тән әйгілі боялған шыны терезелер, Элеонораның ата-бабаларының, ағасының және екі күйеуінің қарулы суреттерін қамтиды, бұл Элеонораның жеке үлесі болуы мүмкін, бірақ ол олар орнатылғанын көруге үлкермеген болуы керек. Хордың шығыс терезесінде Соңғы Сотқа қадалып отырған жалаңаш әйел Элеонораның өзінің бейнесі болуы мүмкін.

Шығармалық бейнелер

Элеонора – Морис Дрюонның «Лес Руа Моди» (Күрсінген патшалар) атты француз тарихи романдары сериясындағы көмекші кейіпкер. Ол 1972 жылғы француз мини-сериалында Флоренс Дюноер, ал 2005 жылғы бейімдеуде Анжель Хумо бейнесінде сомдалған. Элеонора 1975/1976 жылдарғы екі бөлімді Эдит Бидл Брауэрдің «Феодалдық отбасы: Глостерлік де Кларлар» романында кездеседі. Ол Сьюзан Хиггинботамның 2005 жылғы «Хайқысшының әйелі: Эдуард II патшалығының романы» тарихи романының басты кейіпкері.