1918 ж. USS Cyclops кемесінің құпия жоғалуы: 306 адамнан тұратын экипаж ізсіз жойылды. АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихындағы ең ірі трагедия. Себебі әлі анықталған жоқ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1918 жылы теңізде жоғалған АҚШ әскери-теңіз кемесі
United States navy ship lost at sea in 1918
USS Cyclops (AC 4) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан бірнеше жыл бұрын АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған Proteus класындағы төрт көмір тасымалдау кемесінің екіншісі. Грек мифологиясындағы алыптардың бір тайпасы – Циклоптардың құрметіне аталған бұл кеме, АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында осы атты алғаш рет алып жүрген екінші кеме болды. 1918 жылдың 4 наурызынан кейін із-түзсіз жоғалған кеме мен 306 экипаж мүшесі мен жолаушысының жоғалуы, тікелей жауынгерлік қимылдарға қатыспаған АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихындағы ең көп адамдық шығынға әкелген оқиға болып табылады. Жоғалу оқиғасы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде болғандықтан, кеменің неміс рейдерлері немесе су асты кемелері тарапынан басып алынғаны немесе батырылғаны болжалды, себебі ол оқ-дәрі жасауға қолданылатын марганец кенінің жүгін тасымалдаған. Алайда, неміс билігі сол кезде және кейіннен кеме туралы ешқандай ақпаратты мойындамады. Әскери-теңіз тарихы және мұрагерлік басқармасы кеменің "күтпеген дауылда батып кеткені мүмкін" екенін мәлімдеді, бірақ кеменің жоғалу себебі әлі де белгісіз.
USS Cyclops (AC 4) was the second of four Proteus class colliers built for the United States Navy several years before World War I. Named after the Cyclops, a race of giants from Greek mythology, she was the second U. S. naval vessel to bear the name. The loss of the ship and 306 crew and passengers without a trace sometime after 4 March 1918 remains the single largest loss of life in the history of the United States Navy not directly involving combat. As the loss occurred during World War I, she was thought to have been captured or sunk by a German raider or submarine because she was carrying of manganese ore used to produce munitions, but German authorities at the time, and subsequently, denied any knowledge of the vessel. The Naval History & Heritage Command has stated she "probably sank in an unexpected storm", but the cause of the ship's loss is not known.
Тарих
Циклоп 1910 жылдың 7 мамырында Уильям Крамп пен ұлдары (Филадельфия) құрастырып, 1910 жылдың 7 қарашасында қолданысқа берілді. Атлантика флотының әскери-көмекші қызметінде жұмыс істей отырып, ол 1911 жылдың мамыр айынан шілдесіне дейін Балтық теңізіндегі екінші дивизия кемелерін жабдықтау үшін сапар жасады. Норфолкке (Вирджиния штаты) қайтып келгеннен кейін, ол шығыс жағалауда Ньюпорттан (Род-Айленд) Кариб теңізіне дейін флотқа қызмет көрсетумен айналысты. 1914 және 1915 жылдары Мексикадағы Веракрус қаласын АҚШ басып алған кезде ол ондағы патрульдік кемелерді көмірмен қамтамасыз етті және АҚШ Мемлекеттік департаментінен босқындарды эвакуациялауға көмектескені үшін алғыс алды. Америка Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Циклоп 1917 жылдың 1 мамырында қолданысқа енгізілді. 1917 жылдың маусымында Франциядағы Сент-Назерге бағытталған конвойге қосылып, шілдеде АҚШ-қа оралды. Жаңа Шотландиядағы Галифаксқа жасаған сапарынан басқа, ол 1918 жылдың 9 қаңтарына дейін Шығыс жағалауда қызмет етті, содан кейін Теңіз арқылы тасымалдау қызметіне жіберілді. Одан кейін ол Оңтүстік Атлантикада британдық кемелерді отынмен қамтамасыз ету үшін Бразилия суларына бағытталды, АҚШ Мемлекеттік департаменті мен Тынық мұхитындағы Бас қолбасшының алғысын алды.
Cyclops was launched on 7 May 1910, by William Cramp & Sons of Philadelphia and placed in service on 7 November 1910. Operating with the Naval Auxiliary Service, Atlantic Fleet, she voyaged in the Baltic from May to July 1911 to supply Second Division ships. Returning to Norfolk, Virginia, she operated on the east coast from Newport, Rhode Island, to the Caribbean, servicing the fleet. During the United States occupation of Veracruz in Mexico in 1914 and 1915, she coaled ships on patrol there and received the thanks of the U. S. Department of State for cooperation in evacuating refugees. With American entry into World War I, Cyclops was commissioned on 1 May 1917. She joined a convoy for Saint Nazaire, France, in June 1917, returning to the U. S. in July. Except for a voyage to Halifax, Nova Scotia, she served along the East Coast until 9 January 1918, when she was assigned to the Naval Overseas Transportation Service. She then sailed to Brazilian waters to fuel British ships in the South Atlantic, receiving the thanks of the U. S. State Department and Commander in Chief, Pacific.
Жоғалу
Кеме 1918 жылғы 16 ақпанда Рио-де-Жанейродан теңізге шығып, 20 ақпанда Сальвадорға кірді. Екі күннен кейін марганец кенін тасып, тоқтаусыз Балтимор қаласына (Мэриленд штаты) бағыт алды. Кеме Бразилиядан шығар кезде, оның максималды сыйымдылығынан артық жүктелген деген пікір болды. Порттан шығар алдында командир Ворли оң жақ қозғалтқыштың цилиндрі жарылғанын және істемейтінін хабарлады. Бұл мәліметті сараптамалық комиссия растады, алайда кемені АҚШ-қа қайтаруды ұсынды. Су деңгейі Плимсолл сызығынан жоғары көтерілгендіктен, кеме Барбадос аралында жоспардан тыс тоқтады, бұл оның артық жүктелгенін көрсетті. Содан кейін «Циклоп» 4 наурызда Балтиморға бет түзеді және 9 наурызда Вирджиния жағалауындағы «Амолько» меласс танкері оны көргені туралы әңгіме тарады. Алайда, «Циклоптың» Балтиморға 13 наурыздан бұрын келуі күтілмегендіктен, кеме 9 наурызда Вирджинияға жақын болған жоқ, себебі ол Балтиморға бір күндік сапардан ғана болатын. Қайта да қайта айтуға болады, «Циклоп» Балтиморға ешқашан келмеді және кеменің қираған бөліктері табылған жоқ.
The ship put to sea from Rio de Janeiro on 16 February 1918, and entered Salvador on 20 February. Two days later, she departed for Baltimore, Maryland, with no stops scheduled, carrying the manganese ore. The ship was thought to be overloaded when she left Brazil, as her maximum capacity was Before leaving port, Commander Worley had submitted a report that the starboard engine had a cracked cylinder and was not operative. This report was confirmed by a survey board, which recommended, however, that the ship be returned to the United States. She made an unscheduled stop in Barbados because the water level was over the Plimsoll line, indicating that it was overloaded, Cyclops then set out for Baltimore on 4 March, and was rumored to have been sighted on 9 March by the molasses tanker Amolco near Virginia, Additionally, because Cyclops was not due in Baltimore until 13 March, the ship was highly unlikely to have been near Virginia on 9 March, as that location would have placed her only about a day from Baltimore. In any event, Cyclops never arrived in Baltimore, and no wreckage of the ship has ever been found.
Салдары
Циклоптың мерзімі өткені және жоғалғаны туралы хабар 1918 жылдың 15 сәуірінде әртүрлі американдық газеттердің бірінші бетінде жарияланды, бұл Теңіз күштерінің мәлімдемесінен кейін болды. 1918 жылдың 1 маусымында Теңіз күштерінің көмекші хатшысы Франклин Д. Рузвельт Циклопты ресми түрде жоғалған деп жариялады және барлық экипаж мерт болды деп мәлімдеді. Циклоптың жоғалуы 1918 жылғы Теңіз күштері министрінің жылдық есебінде тіркелді. Циклоппен бірге жоғалған теңізшілердің бірі – афроамерикалық мейрамхана қызметкері Льюис Х. Хардвик, ол Херберт Льюис Хардвиктің әкесі, "Кокао Кід" есімді афро-пуэрторикалық жеңіл салмақтағы боксшы, 1930 және 1940 жылдары жеңіске үміткер болған және әлемнің түсті жеңіл салмақтағы және орта салмақтағы чемпиондықтарын жеңіп алған.
That Cyclops was overdue and feared lost was front page news in various American newspapers on 15 April 1918, following an announcement by the Navy. On 1 June 1918, Assistant Secretary of the Navy Franklin D. Roosevelt declared Cyclops to be officially lost, and all hands deceased. The loss of Cyclops was noted in the Annual Report of the Secretary of the Navy for 1918. One of the seamen lost aboard Cyclops was African American mess attendant Lewis H. Hardwick, the father of Herbert Lewis Hardwick, "The Cocoa Kid", an Afro Puerto Rican welterweight boxer who was a top contender in the 1930s and 1940s, who won the world colored welterweight and world colored middleweight championships.
Мүмкін түсіндірмелер
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Циклоп» кемесі жоғалып кеткенімен және Императорлық неміс әскери-теңіз флотының су асты қайықтары Батыс Үндістанда жүргені белгілі болғандықтан, кеменің жаудың шабуылынан зардап шеккені болжалды. Алайда, неміс теңіз күштері соғыс кезінде де, соғыстан кейін де «Циклопты» көргендерін, оқиғаға қатысқандарын жоққа шығарды. Бірақ, тағы да қызығы, үш кеменің жоғалуына Бермуд үшбұрышы кінәлі деген теория бар. Контр-адмирал Джордж ван Дюрс «Циклоптың» жоғалу себебі құрылымдық ақаулар болуы мүмкін деп санайды, себебі оның бірдей конструкциядағы кемелерінің I-арқалықтары кеме бойында жүретін, тасымалданатын жүктердің коррозиялық әсерінен тозығып білген. Бұл мәселе «Джейсон» кемесінде анық байқалды және тыныш теңізде екіге бөлінген «Чуки» сияқты тағы бір жүк кемесінің суға батуына себеп болды деп есептеледі. Сонымен қатар, «Циклоп» желдің күшінен туған дауылға тап болған болуы мүмкін. Бұл жағдайда толқындардың арасы бір-бірінен белгілі бір қашықтықта болып, кеменің басы мен қақ бөлігі толқындардың шыңында тұрып, ортаңғы бөлігі қолдаусыз қалып, әлсіреген орталық бөлікке қосымша жүктеме түсуі мүмкін. 2009 жылы BBC Radio 4 арнасы үшін түсірілген деректі фильмде Том Мангольд «Ллойдс» компаниясының сарапшысын «Циклоптың» жоғалуын зерттеуге шақырды. Сарапшы марганец кенінің көмірге қарағанда тығыз екенін, толық жүктелген кезде де жүк қоймаларында орын ауыстыруға мүмкіндігі бар екенін, люктердің жабыншалары кенептен жасалғанын және ылғалданғанда кен тұнбаға айналуы мүмкін екенін атап өтті. Осының салдарынан жүк орын ауысып, кеменің қисайуына әкелуі мүмкін. Бір қозғалтқышының жұмысы тоқтауымен қоса, нашар ауа райында кеме суға батуы мүмкін.
As Cyclops disappeared during World War I, and submarines of the Imperial German Navy were known to operate in the West Indies, that the ship was lost due to hostile action was considered. However, the German navy denied any involvement, or having even seen Cyclops, both during and after the war. but a more outlandish theory attributes all three vessels' disappearances to the Bermuda Triangle. Rear Admiral George van Deurs suggested that the loss of Cyclops could be owing to structural failure, as her sister ships suffered from issues where the I beams that ran the length of the ship had eroded due to the corrosive nature of some of the cargo carried. This was observed definitively on Jason, and is believed to have contributed to the sinking of another similar freighter, Chuky, which snapped in two in calm seas. Moreover, Cyclops may have hit a storm with winds. These would have resulted in waves just far enough apart to leave the bow and stern supported on the peaks of successive waves, but with the middle unsupported, resulting in extra strain on the already weakened central area. For a BBC Radio 4 documentary in 2009, Tom Mangold had an expert from Lloyd's investigate the loss of Cyclops. The expert noted that manganese ore, being much denser than coal, had room to move within the holds even when fully laden, the hatch covers were canvas, and that when wet, the ore can become a slurry. As such, the load could shift and cause the ship to list. Combined with a possible loss of power from its one engine, it could founder in bad weather.
Бауырлас кемелер
Циклоптың үш апалы-сіңлілі кемесі болған, олардың барлығы 1913 жылы қолданысқа енді, бірақ бәрі де қайырлы болмады. 1920-1922 жылдары «Юпитер» авианосецке айналдырылып, «Лэнгли» деп қайтадан қолданысқа берілді. «Лэнгли» – алғашқы американдық авианосец және АҚШ-тың әскери-теңіз авиациясының қабілеттерін дамытуда маңызды рөл атқарды. 1936-1937 жылдары ол қайтадан гидросамолеттерге қызмет ететін кемеге айналдырылып, AV 3 деп белгіленді. 1941 жылдың желтоқсанында Филиппинде орналасқаннан кейін, Жапонияның Перл-Харбор және Филиппинге жасаған шабуылдарынан соң Австралияға аттанды. 1942 жылдың 27 ақпанында Оңтүстік-Шығыс Азияға истребительдерді жеткізіп бара жатқанда, жапондық ұшақтар шабуыл жасап, бес бомба тигізді, бұл кемеге ауыр зақым келтірді. Аман қалған экипаж мүшелері құтқарылғаннан кейін, «Лэнгли» эсминецтер атқан торпедалармен батырылды. «Протеус» 1941 жылдың 8 наурызында сатылып, Канаданың сауда флотына қосылды және 1941 жылдың 25 қарашасынан кейін Кариб теңізінде немесе оған жақын аймақта боксит кенімен (алюминий өндіру үшін) жүктелген күйінде із-түзсіз жоғалды. «Нереус» 1941 жылдың 27 ақпанында Канаданың «Алюминий компаниясына» сатылды. 1941 жылдың 10 желтоқсанынан кейін Сент-Томас (АҚШ Виргин аралдары) портынан боксит кенімен (алюминий өндіруге арналған) жүктелген күйінде шыққаннан кейін із-түзсіз жоғалып кетті.
Cyclops had three sister ships, all commissioned in 1913, which were all ill fated. Jupiter was converted to an aircraft carrier between 1920 and 1922 and was recommissioned as Langley. Langley was the first American aircraft carrier and was vital in developing United States naval aviation capabilities. She was converted again between 1936 and 1937 as a seaplane tender and redesignated as AV 3. She was stationed in the Philippines in December 1941 and departed for Australia following the Japanese attacks on Pearl Harbor and the Philippines. On 27 February 1942, while ferrying fighter planes to Southeast Asia, she was attacked by Japanese aircraft and was hit by five bombs, causing critical damage. After her surviving crew members were rescued, Langley was scuttled by torpedoes fired by her escorting destroyers. Proteus was sold on 8 March 1941, became part of the Canadian Merchant Navy, and was lost at sea without a trace, probably in or near the Caribbean Sea, sometime after 25 November 1941 with a load of bauxite ore (for making aluminum). Nereus was sold to the Aluminium Company of Canada on 27 February 1941. She was lost without a trace after departing Saint Thomas, U. S. Virgin Islands, sometime after 10 December 1941, with a load of bauxite ore (for making aluminum).
"USS Cyclops" көркем фильмде
1986 жылы Клайв Касслердің Дирк Питт романы «Циклоп» Питттің USS Cyclops кемесінің құлауын табатынын көрсетеді. «Кванттық секіру» эпизодындағы «Періште кеме» атты бөлімде екінші дүниежүзілік соғыстың бұрынғы ұшқышы Сэм Бекеттке эскадрильясы Бермуд үшбұрышында дауыл кезінде құлағанда USS Cyclops оны құтқарып алғанын айтады; ол жалғыз тірі қалған ретінде кемемен бірге батып кеткенін, ал кеме Бірінші дүниежүзілік соғыстан екенін Ал ашады. Кеме 2019 жылғы қорқыныш пен шытырман оқиғаларға толы «The Sinking City» ойынында көрсетілген. Ойынның басты кейіпкері Чарльз Уинфилд Рид, USS Cyclops кемесінде теңізші және сүңгуір болып, оның құпиялы түрде батуына дейін қызмет етеді және ол жалғыз аман қалған адам. Оның теңізде жоғалуы Чарльздың көрінетін себебіне әкелген о дүниелік оқиғалармен байланысты болуы мүмкін. Кеменің батуы және Ридтің ойын басталғанға дейінгі тәжірибелері де Х.П. Лавкрафттың «Дагон» әңгімесіндегі есімсіз басты кейіпкердің басынан өткен оқиғаларға ұқсас. USS Cyclops 2005 жылғы «Үшбұрыш» телесериалының бірінші эпизодында кездеседі. Онда кеме иесі төрт сарапшыдан тұратын команданы өзінің кемелерінің құпия жоғалуын зерттеу үшін жинайды. Команда Бермуд үшбұрышында зерттеу жүргізу кезінде суасты қайығынан «Циклоптың» құлаған қалдықтарын табады. «Скуби-Ду! Қарақшылар!» атты 2006 жылғы анимациялық фильмінде де USS Cyclops деп саналатын кеме пайда болады. Фильмде басты кейіпкерлер Бермуд үшбұрышының ортасына енуге дайын тұрған көрініс көрсетілген, сондықтан фильм кеменің жоғалуын Бермуд үшбұрышының мистикалық, табиғаттан тыс күштерімен және аңыздарымен байланысты деп болжайды. Басты кейіпкерлерді тасымалдайтын кемеден өтетін сәтте Велма оның «Циклоп» екенін растайды.
In 1986, Clive Cussler's Dirk Pitt novel Cyclops depicts Pitt finding the wreck of the USS Cyclops. In the Quantum Leap episode "Ghost Ship" a former WW2 pilot tells Sam Beckett he was picked up by USS Cyclops when his squadron crashed during a storm in the Bermuda Triangle before itself was sunk with him as the only survivor; Al reveals the ship was from the First World War. The ship is referenced in the 2019 horror adventure game The Sinking City. Charles Winfield Reed, the game's protagonist, served on the USS Cyclops as a sailor and diver before her mysterious sinking, of which he is the sole survivor. Its loss at sea is hinted to have been caused by the otherworldly events which cause Charles to see visions. The ship's sinking and Reed's subsequent experiences prior to the game's beginning also closely mirror that of the unnamed protagonist of the H. P. Lovecraft short story "Dagon." The USS Cyclops is encountered in the first episode of the 2005 television miniseries, The Triangle. In the story, a team of four experts is assembled by a shipping magnate to investigate the mysterious disappearance of some of his vessels. The team discovers the sunken wreck of the Cyclops whilst conducting research in the Bermuda Triangle aboard a submarine. A ship implied to be the USS Cyclops also appeared in the 2006 animated movie Scooby Doo! Pirates Ahoy! It was shown in a scene where the main protagonists are about to enter the heart of the Bermuda Triangle, so the movie seems to suggest that the disappearance of the ship is linked to the mystical, supernatural powers and the legends of the Bermuda Triangle. As it passes by the ship carrying the protagonists, it is confirmed by Velma to be the Cyclops.