1812 жылғы соғыс және Форт-Джордж шайқасы

Кіріспе

1813 жылғы 1812 жылғы соғыстың шайқасы, Американдық революциялық соғыстың Лонг-Айленд шайқасы.

Форт-Джордж шайқасы 1812 жылғы соғыс кезінде болды, онда американдықтар британдық күшті жеңіп, Жоғарғы Канададағы Форт-Джорджты басып алды. АҚШ армиясының әскерлері мен АҚШ әскери-теңіз флотының кемелері өте сәтті десанттық шабуылда ынтымақтасты, бірақ қарсылас британдық күштердің көпшілігі қоршаудан қашып шықты.

Өмірбаян

Форт-Джордж – Онтарио көліндегі британдық бекінілген бекеттердің ең батысында орналасқан, ал қалғандары – Жоғарғы Канаданың провинциялық астанасы Йорк және провинциялық теңіз флотының көптеген кемелері орналасқан Кингстон. Форт Ниагара өзенінің батыс жағасында, оның құйылысына жақын салынған. Өзеннің американдық жағында Ниагара форты тұрды. Джордж форты 1796 жылғы Джей келісімінен кейін британдықтар американдықтарға жоғалтқан Ниагара фортын алмастыру және оған қарсы салмақ ретінде салынды.

1812 жылғы оқиғалар

Соғыс басталғанда Форт-Джордж маңындағы британдық күштер де, Форт-Ниагарадағы американдық күштер де қақтығысқа дайын емес еді. 1812 жылдың 18 мамырында Канаданың генерал-губернаторы сэр Джордж Превост, Канададағы әскери жағдай туралы сұраған Соғыс және колониялар хатшысына жауап хат жазды. Ол Форт-Джорджде 41-ші полк пен капитанның артиллериялық отрядынан 400 сарбаз бар екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Форт-Джордж американдықтардың күшті шабуылына қарсы тұра алмайтынын сезінгенін жазды. Америка тарапынан полковник Филетус Свифт пен Бенджамин Бартон соғысқа дейін Нью-Йорк губернаторы Дэниел Томпкинске хат жазып, соғыс жарияланса, Форт-Ниагара британдықтардың қолына түсетінін хабарлады. Бірақ 1812 жылдың шілдесіне қарай Форт-Ниагарадағы американдық қолбасшы британдық шабуылды күтіп, күштерді күшейтуді талап етті. 1812 жылдың 8 қазанында Нью-Йорк штатының милициясының генерал-майоры Стивен Ван Ренсселер Куинстонға шабуыл үшін Льюистондан күш жіберу жоспарын ұсынды, бұл британдықтарды Форт-Джорджтен Куинстонға сарбаздарды жөнелтуге мәжбүрлейді. Бұл оқиға болғанда, бригадалық генерал Александр Смит басқаратын АҚШ тұрақты әскерлері Four Mile Creek-тен қайықпен Форт-Джордждің артына өтіп, фортты басып алуы керек еді. Алайда, Смит ынтымақтастық көрсетпегендіктен бұл жоспар орындалмады. 10-11 қазан түні жоспарды іске асыруға жасалған әрекет нашар ауа райынан сәтсіз аяқталды. Смит жасағын Нью-Йорк штатындағы Блэк-Рокқа қайтарды. Ван Ренсселер 13-14 қазан түнінде Смит әскерлерісіз Льюистондағы әскерлерімен Куинстонға шабуыл жасады. Квинстон биіктігіндегі шайқаста Форт-Джордж пен Форт-Ниагараның артиллериясы бір-біріне оқ атуды бастады. Шайқас кезінде американдықтар сот ғимаратын, түрмені және тағы он бес-он алты ғимаратты өртеп жіберді. Бұл шайқаста Форт-Джорджті майор Эванс басқарды және негізгі күзетшілердің саны жиырмадан аспады. Бұл жоспар Кингстонды орап өту үшін өзгертілді, өйткені Канада шекарасындағы АҚШ армиясының қолбасшысы генерал-майор Генри Дирборн Кингстонда 6000-нан 8000-ға дейін британдық сарбаз бар деген жалған хабарларға сенеді. 15 мамырда полковник Винфилд Скотт Дирборнның адъютанты (штаб бастығы) болып тағайындалды, ол өткен жылы Квинстон биіктігіндегі шайқаста тұтқындалғаннан кейін босатылды. (Британдықтар Скотттің тек алмасуды күтіп тұрып шартты түрде босатылғанын мәлімдеп, оның тағайындалуына қарсылық білдірді.) Скотт армияның басқаруын жақсартты және алдағы шабуыл жоспарларын ілгерілетуге көмектесті. Сол уақытта Эри көлінен эскадрильясына теңізшілер мен жабдықтар сұрап келген және уақытша Чонсидің аға офицері ретінде қызмет етіп жүрген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің мастер-командующийы Оливер Хазард Перри Ниагара өзенінің аузындағы қону орындарын барлап, бағыттарды анықтап, маркерлік буйларды орналастырды. Форт-Джорджде американдықтар Ниагара өзенінің жағалауына емес, көл жағалауына қонуды жоспарлады. Әскерлерді қону кезінде бір немесе бірнеше ауыр зеңбірек орнатылған он екі шхуна қолдайтын, олар жағалауға жақын келе алатын. Екі үлкен кеме – "Мэдисон" корветі мен "Онида" бригі жақын маңдағы британдық батареялармен шайқасатын. Американдық армияда шамамен 4000 тұрақты жаяу әскер болды. Форттағы және жақын маңдағы батареялардағы артиллериялықтар пеште қыздырылған, қызыл қызған оқтарды тез тиеп, атып шығаратын. Форт-Джорджтің ішіндегі бірнеше ағаш ғимараттар өртеніп кетті, ал форттағы әйелдер мен балалар бастиондардың ішінде паналауға мәжбүр болды.

At the beginning of the war both the British forces near Fort George and the American forces at Fort Niagara felt unprepared for conflict. On May 18, 1812, Sir George Prévost, the Governor General of the Canadas, wrote a letter in response to the Secretary of State for War and the Colonies who was inquiring about the military situation in Canada. He stated that there were 400 soldiers of the 41st Regiment and a Captain's Command of Artillery stationed at Fort George. He also wrote that he felt Fort George would not be able to withstand an attack by the Americans if they came with a considerable force. On the American side, Colonel Philetus Swift and Benjamin Barton wrote before the war to the Governor of New York, Daniel Tompkins, that Fort Niagara would fall to the British if a war were to be declared. By July 1812 however, the American commander at Fort Niagara was expecting a British attack and was demanding more reinforcements. On October 8, 1812, Major General Stephen Van Rensselaer of the New York state militia outlined a plan of attack to send a militia force from Lewiston to attack Queenston which would force the British to send soldiers from Fort George to Queenston. When that happened, a force of U. S. Regulars commanded by Brigadier General Alexander Smyth were to travel by boat from Four Mile Creek to the rear of Fort George and capture the fort. This plan failed to materialize, in part because Smyth failed to cooperate. An attempt to carry out the plan on the night of October 10/11 was thwarted by bad weather. Smyth marched his detachment back to Black Rock, New York. Van Rensselaer attacked Queenston with the troops he had at Lewiston on the night of October 13/14, without Smyth's troops. During the ensuing Battle of Queenston Heights, the guns of Fort George and Fort Niagara began to fire at the opposite fort. During the exchange the Americans set fire to the court house, jail, and fifteen or sixteen other buildings. During this battle Fort George was left under the control of Major Evans and there were no more than twenty soldiers acting as the main guards. This plan was changed to avoid Kingston because Major General Henry Dearborn, commander of the United States armies on the frontier with Canada, believed false reports that there were 6,000 to 8,000 British soldiers at Kingston. On May 15, Colonel Winfield Scott took up his appointment as Dearborn's Adjutant General (i. e. Chief of Staff), having been exchanged after being captured at the Battle of Queenston Heights in the previous year. (The British maintained that Scott had only been paroled pending an exchange, and protested when he took up the appointment.) Scott improved the army's administration and pushed forward the plans for the forthcoming attack. At the same time, Master Commandant Oliver Hazard Perry of the United States Navy, who had arrived from Lake Erie to request sailors and supplies for his squadron and was temporarily serving as one of Chauncey's senior officers, reconnoitred the landing sites at the mouth of the Niagara River, taking bearings and placing marker buoys. At Fort George, the Americans planned to land on the shore of the lake rather than on the shore of the Niagara River. The troops would be supported as they landed by twelve schooners, each mounting one or more heavy cannon, which could approach the shore closely. Two larger vessels, the corvette Madison and the brig Oneida, would engage the nearest British batteries. The American army numbered approximately 4,000 regular infantry. The gunners in the fort and the nearby batteries were using cannonballs which had been heated in furnaces until they were red hot, then quickly loaded into cannons and fired. Several log buildings within Fort George burned down, and the women and children in the fort were forced to take shelter within the bastions.

Ұлыбританиядағы жағдай

Ниагара түбегіндегі британдық күштердің қолбасшысы бригадир генерал Джон Винсент болды. Ол 1000 тұрақты сарбазға ие еді. Скотт әскерлері Ниагара өзенінің сағасынан батысқа қарай қонуға кірісті, ал Перридің шхуналары жақын маңдағы британдық батареяларды үнсіздікке мәжбүр етті. Скотттың күштері майор Бенджамин Форсайттың басқаруындағы АҚШ-тың 1-ші атқыштар полкі, АҚШ-тың 15-ші жаяу әскерінің екі ротасы және АҚШ-тың 2-ші артиллериясының көп бөлігінен тұрды, олар жаяу әскер ретінде күресті. Гленгарри жеңіл жаяу әскерінің ротасы американдықтарды жағаға жеткенде найзамен шабуылдады. Уинфилд Скотт суға түсіп бара жатқанда Гленгарри сарбазымен жеке күресуге мәжбүр болды. Гленгарри ротасының саны аз болғандықтан, олар өзінің жартысын жоғалтып, кері шегінуге мәжбүр болды. "Royal Newfoundland" ротасы да шабуыл жасады, бірақ шхуналардан атылған оқтардан ауыр зардап шекті. Скотт жағалаудан алға жылжиды, бірақ британдық әскерлер қарсы шабуыл жасады (бұрын Скоттпен қақтығысқан әскерлердің қалдықтары, сонымен қатар 8-ші (Корольдік), Рунчидің ротасы және 100-ге жуық отаршылдардың бес ротасы), американдықтардың отынан қашып, жасырынып кетті. Скотт кері қайтарылды, бірақ Перридің шхуналарынан атылған оқтар британдықтардың арасында үлкен шығынға ұшырады. Скотттың күштерін Бойдтың бригадасының алдыңғы қатардағы әскерлері күшейтті, олар енді ғана қоныс аударған еді, ал британдықтар кезекпен кері қайтарылды. Ол оңтүстікке, Куинстонға дереу шегінуге бұйрық берді. Ол форттың қаруларын бұғаттап, жарылғыш заттарды жарылтуға бұйрық бергенімен, бұл тапсырма тым асығыс орындалды және Скотт американдықтар фортты көп бұзбай тұрған күйінде басып алуына мүмкіндік берді. Бір кішкентай жарылғыш заттар қоймасы жарылып, жарылыс Скотты жылқысынан лақтырып түсіріп, мойын сүйегін сындырды. (Асығыс шегіну кезінде фортта бірнеше британдық әйелдер мен балалар қалдырылды және Винсент бұйырғандай жарылғыштар орындалғанда олар ауыр зардап шеккен болар еді.) Скотт Винсентке және американдық батареяларға қарсы шабуыл жасады, британдықтарды өзеннің арғы жағынан бомбалады. Винсенттің артқы жасағы, соның ішінде Мерриттің провинциялық драгун эскадроны, Скотты тоқтатты, бірақ бірнеше қашқандар тұтқындалды. Алайда, американдық жоспар бойынша полковник Джеймс Берн басқаратын жеңіл драгун эскадронының екі ротасы ғана Форт-Джорджтен 5 миль (8 км) жоғары Ниагара өзенін кесіп өтіп, Винсенттің шегінуін кесіп тастады. Британдық батарея драгун эскадронының өтуін кешіктірді, ал Берн екі рота да жиналғанша күтті, содан кейін Винсентке қарсы қозғалды, сол кезде Скотт Берннің позициясына жетті. Скотт американдық драгун эскадронының қайтадан ұйымдастырылуын күтіп, қайтадан алға жылжуға кіріскенде, бригадир генерал Бойд оған генерал-майор Льюистен қуғын-сүргінді тоқтатып, Форт-Джорджға қайтуға бұйрық берді. АҚШ әскери-теңіз күштері бір адамды жойып, екі адамды жаралады. Алайда, американдық армия Форт-Джорджды басып алғаннан кейін Ниагара түбегіне алға жылжуға асықпады, сондықтан олар Винсентке Стони-Крик шайқасында күтпеген шабуыл жасауға мүмкіндік берді, содан кейін американдықтар Форт-Джорджға кері шегініп кетті. Форт-Джорджға қарсы флотты шоғырландыру арқылы американдықтар өздерінің базасына қарсы шабуылға бейім болды. Тек генерал-лейтенант сэр Джордж Превосттың шешімсіздігі ғана американдықтарға Сакет порты шайқасында оған қарсы тұруға мүмкіндік берді. Американдықтар кейіннен Форт-Джордж маңындағы шағын қорғаныс аймағында қалды. Бовер дамбалары шайқасында британдық форпостына қарсы шабуыл жасағанда апатқа ұшырап, жергілікті американдықтармен қоршалып, батылдыққа баруға мәжбүр болғаннан кейін, олар 1813 жылдың желтоқсанында Форт-Джорджді тастап кеткенге дейін осы майданда белсенді болмады. Қазіргі уақытта АҚШ армиясының он тұрақты батальоны (2-1 ADA, 3-4 ADA, 4-1 FA, 1-2 Inf, 2-2 Inf, 1-4 Inf, 2-4 Inf, 3-4 Inf, 1-5 Inf және 2-5 Inf) Форт-Джордж шайқасына қатысқан бірқатар американдық бөлімшелердің (Крейн ротасы, 3-ші артиллерия полкі, Бейкер ротасы, 2-ші артиллерия полкі, Леонард ротасы, 1-ші артиллерия полкі және ескі 6-шы, 13-шы, 14-шы, 20-шы, 21-ші, 22-ші және 23-ші жаяу әскер полктері) тарихын жалғастырады.

The commander of the British forces on the Niagara peninsula was Brigadier General John Vincent. He had 1,000 regular soldiers Scott's troops began landing west of the mouth of the Niagara River, while Perry's schooners silenced the nearby British batteries. Scott's force consisted of the U. S. 1st Rifle Regiment under Major Benjamin Forsyth, two companies of the U. S. 15th Infantry and the bulk of the U. S. 2nd Artillery, fighting as infantry. A company of the Glengarry Light Infantry charged the Americans with the bayonet as they waded ashore. Winfield Scott had to personally fight off a Glengarry soldier while falling into the water. The Glengarry company was outnumbered and forced to retreat, losing half their men. A company of the Royal Newfoundland also attacked but took heavy casualties from grapeshot fired by the schooners. Scott advanced from the beach but was counter attacked by British troops (the remnants of the troops which had already engaged Scott, plus five companies of the 8th (King's), Runchey's company and 100 other militia) which had been concentrated in a ravine out of the American fire. Scott was driven back, but once again the fire from Perry's schooners caused heavy losses among the British. Scott's force was reinforced by the leading troops of Boyd's brigade, which was just landing, and the British were driven back in turn. He ordered an immediate retreat south to Queenston. Although he ordered the fort's guns to be spiked and the magazines to be blown up, the task was so hastily performed and Scott pursued so closely that the Americans were able to secure the fort substantially intact. One small magazine did explode, and the blast threw Scott from his horse and broke his collarbone. (Some British women and children had been left behind in the fort in the hasty retreat and would have suffered heavy casualties if the demolitions had proceeded as Vincent ordered.) Scott continued to press after Vincent and the American batteries bombarded the retreating British from the other side of the river. Vincent's rearguards, including Merritt's Troop of Provincial Dragoons, held off Scott although several stragglers were captured. However, the American plan had allowed for only two companies of light dragoons commanded by Colonel James Burn to cross the Niagara 5 mile (8 km) above Fort George cut off Vincent's retreat. The dragoons were delayed in their crossing by a British battery, and Burn cautiously waited for both companies to assemble before moving against Vincent, by which time Scott had reached Burn's position. As Scott waited for the American dragoons to reorganise before pressing on again, Brigadier General Boyd brought him orders from Major General Lewis to abandon the pursuit and return to Fort George. while the U. S. Navy lost one killed and two wounded. However, the American army was slow to exploit the capture of Fort George by advancing up the Niagara peninsula, and they allowed Vincent to launch a surprise attack at the Battle of Stoney Creek, after which the Americans withdrew to Fort George. By concentrating their naval squadron against Fort George, the Americans had also left themselves vulnerable to a counter attack on their base, and only indecisive command by Lieutenant General Sir George Prevost allowed the Americans to fight him off at the Battle of Sackett's Harbor. The Americans subsequently remained in a small defensive enclave around Fort George. After a disaster when a sortie against a British outpost was surrounded and forced to surrender by Native Americans at the Battle of Beaver Dams, they remained largely inactive on this front until they abandoned Fort George in December 1813. Ten currently active regular battalions of the United States Army (2 1 ADA, 3 4 ADA, 4 1 FA, 1 2 Inf, 2 2 Inf, 1 4 Inf, 2 4 Inf, 3 4 Inf, 1 5 Inf and 2 5 Inf) perpetuate the lineages of a number of American units (Crane's Company, 3rd Regiment of Artillery, Baker's Company, 2nd Regiment of Artillery, Leonard's Company, 1st Regiment of Artillery, and the old 6th, 13th, 14th, 20th, 21st, 22nd and 23rd Infantry Regiments) that were engaged at Fort George.

Еске алу

1921 жылы шайқас алаңы Канаданың Ұлттық тарихи орны деп жарияланды. Сол жылы жақын орналасқан Форт-Джордж да осы мәртебеге ие болды.