Кіріспе
Патент ынтымақтастығы туралы шартқа (ПТК) қосымша реттерде компьютерлік бағдарламаларға қатысты патенттік өтінімдерді іздестіру және сараптамалауға қатысты екі ереже бар. Бұл екі ереже патенттер беруді көздемейтін, бірақ патенттік өтінімдерді, халықаралық өтінімдерді тіркеу, іздестіру және сараптамалаудың бірыңғай рәсімін қамтамасыз ететін ПТК-да қарастырылған. Іздестіру және сараптамалау жүргізу кезінде патентке қабілеттілік мәселесі көтеріледі, яғни өнертабыстың патентке ие болу мүмкіндігі зерттеледі. Осы екі ереже, тиісінше ПТК-ның және ПТК-мен бірлесіп, ПТК бойынша жүргізілетін іздестіру мен сараптамалау рәсіміне нақты әсер етуі мүмкін. Шындығында, ПТК бойынша іздестіру немесе сараптамалауды жүзеге асыратын патенттік кеңсеге байланысты, компьютерлік бағдарламаға қатысты өнертабысқа берілген өтінім іздестіруге немесе сараптамалауға жатпай қалуы мүмкін. Осы құқықтық ережелердің тәжірибеде болуы мүмкін салдарынан басқа, көп талқыланған бағдарламалық жасақтама патенттерінің тарихын түсіну үшін түсіндіру тұрғысынан да маңызды (Еуропалық патент конвенциясы (ЕПК) және ЕПК 52-бабына қараңыз). Компьютерлік бағдарламаларды алып тастау ЕПК-ге ПТК-ның 39.1-ережесіне сәйкес енгізілген, сондықтан 39.1-ереже ЕПК 52(2) және (3) баптарынан бұрын пайда болған.
Өмірбаян
Патент ынтымақтастығы туралы шарт (ПТС) – патенттік өтінімдерді беру үшін бірыңғай процедураны қамтамасыз ететін халықаралық патенттік заң шарты. ПТС бойынша берілген патенттік өтінім халықаралық өтінім немесе ПТС өтінім деп аталады. Халықаралық өтінімді беру нәтижесінде патенттік кеңсе халықаралық іздестіру жүргізеді, және өтінім нысаны болып табылатын өнертабыстың патентке жарамдылығы туралы жазбаша пікір қоса беріледі. Өтініш беруші сондай-ақ патенттік кеңсе жүргізетін халықаралық алдын ала сараптама сұрауына құқылы. ПТС іздестіру мен сараптаманы бір орталық патенттік кеңсе жүргізуді талап етпейді, себебі Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (WIPO) іздестіру мен сараптама жүргізбейді. Керісінше, Еуропалық патент конвенциясы (ЕПК) Еуропалық патент бюросын (ЕПБ) еуропалық патенттік өтінімдер бойынша іздестіру мен сараптама жүргізуге жауапты етеді. ПТС бойынша халықаралық іздестіру және қосымша халықаралық алдын ала сараптама әртүрлі ұлттық немесе аймақтық патенттік кеңселермен жүзеге асырылады, олар Халықаралық іздестіру органдары (ХИО) және Халықаралық алдын ала сараптама органы (ХААСО) деп аталады. Өтініш берушілердің ұлттығына және өтінім берілген қабылдау кеңсесіне байланысты, іздестіруді ХИО-ның бірі жүргізу мүмкіндігі бар.
ISA және IPEA-ның іс-әрекеттері
Әр түрлі ISA және IPEA ПСТ-ның 17(2)(a)(i) және 34(4)(a)(i) баптарымен, сондай-ақ 39.1 және 67.1 ережелерімен байланысты заңдық нормаларды әртүрлі жолдармен қолданды. Сонымен қатар, жоғарыда айтылғандай, осы нормаларды қолданған ISA және IPEA компьютерлік бағдарламаларға қатысты алып тастауларды анықтау тұрғысынан әртүрлі тәжірибелерге ие. Осы себепті, ЭБО ПСТ процедурасында ААЖ немесе ИПЭА ретінде әрекет ететін болса, тиісті жабдықталмаған жағдайда, кейбір ПСТ өтінімдерін іздеуге немесе тексеруге міндетті емес.
Қаулылардың шығу тегі мен түсіндірме мәні
PCT 39.1-ережедегі компьютерлік бағдарламаларды қоспау, бастапқыда "жабдық" себептерімен байланысты болған сияқты, 1969 жылдан бастау алады: PCT 39.1-ереже, көп талқыланған (Еуропалық патент конвенциясы (ЕПК) бойынша бағдарламалық қамтамасыз ету патенттері мен ЕПК 52-бабын қараңыз) патенттің тегін түсіну үшін маңызды түсіндіру көзқарасы болып табылады. Компьютерлік бағдарламаны қоспау шындығында ЕПК-ге ПКТ 39.1-ережесімен үйлесімді түрде енгізілді, сондықтан 39.1-ереже ЕПК 52(2) және (3) баптарына дейін соқты. CFPH LLC өтінімдеріне қатысты сот шешімінде Питер Прескотт Ұлыбритания заңнамасы бойынша компьютерлерге арналған бағдарламаларды патенттік қорғаудан қоспау себептерін талқылағанда ПКТ 39.1-ережесіне сілтеме жасады. Ол ЕПК қарастырылып жатқан кезде (1970-жылдары) "алдыңғы өнерді іздеу үлкен қиындық тудыратыны сезілді" және "Патенттік ынтымақтастық шартының 39(1) бабында халықаралық іздеу органы тиісті жабдықтармен жабдықталмауы мүмкін" екенін атап өтті.
Rule 39.1 PCT is significant from an interpretive perspective to understand the origin of the much debated (see Software patents under the European Patent Convention (EPC) and Article 52 EPC). The computer program exclusion was indeed inserted in the EPC in line with Rule 39.1 PCT, so that Rule 39.1 predates Art. 52(2) and (3) EPC. In the judgment in CFPH LLC's Applications, Peter Prescott referred to Rule 39.1 PCT when discussing the motivation behind the exclusion from patent protection of programs for computers under UK law. He commented that, at the time the EPC was under consideration (during the 1970s), "it was felt that searching the prior art would be a big problem" and that "Rule 39(1) of the Patent Co operation Treaty recognised that an International Searching Authority might not be suitably equipped".
Ұлттық және өңірлік кезеңдерге әсері
Бұл ережелер ПТК өтінішінде тағайындалған ұлттық немесе аймақтық патенттік кеңселерде патентке қол жеткізуге қатысты ешқандай заңдық нәтиже бермейді, себебі көптеген ұлттық немесе аймақтық кеңселердің заңдары олардың өз ұлттық немесе аймақтық патенттік заңдарына сүйене отырып, өз қорытындыларын шығаруды талап етеді. Бұл ПТК-мен толық сәйкес келеді, өйткені ПТК патентке қол жеткізудің мазмұндық шарттарына қатысты ұлттық және аймақтық патенттік заңдардың басымдығын көздейді.