Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колвези немесе Колвеси – Конго Демократиялық Республикасының оңтүстігіндегі Луалаба провинциясының астанасы, Ликасидің батысында жатыр. Қаланың әуежайы және Лубумбашиге дейін темір жолы бар. Колвезиден сыртта HVDC Inga Shaba статикалық инверторлық станциясы орналасқан. Халық саны шамамен 573 000 адамды құрайды. 2015 жылы Луалаба провинциясы құрылғанға дейін Колвезиге екі аудан қарастырылып, бұл аймақ Коловези ауданы деп белгіленген еді.
Kolwezi or Kolwesi is the capital city of Lualaba Province in the south of the Democratic Republic of the Congo, west of Likasi. It has an airport and a railway to Lubumbashi. Just outside of Kolwezi there is the static inverter plant of the HVDC Inga Shaba. The population is approximately 573,000. Before the creation of Lualaba province in 2015 Kolwezi had two territories attached to it and the whole was known as the Kolwezi District.
Тарих
Елді мекен 1938 жылы "Union Minière du Haut Katanga" компаниясының Батыс тау-кен тобының бас кеңсесі орналасуы үшін құрылған. 1971 жылы қала мәртебесіне ие болды және Дилала мен Маника коммуналарынан тұрды. 1976 жылы бұрын Луалаба округінің құрамында болған Луабуди және Мутшатша аумақтары оған қосылып, Колуэзи округі құрылды (сол кезде округтер субөңірлер деп аталды). 2015 жылғы қайта бөлу кезінде бұл өзгертілді, екі аумақ пен қала Луалаба провинциясының жеке бөліктеріне айналды, ал қала жаңа провинцияның астанасы болды.
The settlement was created in 1938 to be the headquarters for the western mining group of the Union Minière du Haut Katanga. In 1971 it obtained city status and consisted of the communes of Dilala and Manika. In 1976 the territories of Lubudi and Mutshatsha, both previously part of Lualaba District, were attached to it to form the Kolwezi District (districts were called sub regions at the time). In the 2015 repartitioning this was undone, the two territories and the city proper became separate parts of Lualaba province with the city as capital of the new province.
Колуэзи шайқасы (1978)
1978 жылы 13 мамырда Ангола қолдаған бұрынғы Катанга сарбаздары қаланы басып алды. Заир үкіметі тәртіпті қалпына келтіру үшін Бельгия, Франция, Марокко және АҚШ-тан көмек сұрады. Француз шетел легионының элиталық десант бөлімі – 2-ші РЭП көтерілісшілерді жою және кез келген құпиялыларды босату үшін жіберілді. Бельгия армиясы да 750-ге жуық Паракоммандо полкінің десантшыларын жөнелтті және аймақтың басқа қалаларына 1800-нен астам еуропалықты эвакуациялады. 700 африкалық, оның ішінде 250 көтерілісші, 170 еуропалық тұтқын және 6 десантшы қаза тапты.
On Saturday, 13 May 1978, ex Katangese soldiers supported by Angola occupied the city. The government of Zaire asked Belgium, France, Morocco and the United States to restore order. The 2e REP, an elite paratroopers unit of the French Foreign Legion, were sent in to drive out the rebels and rescue any hostages. The Belgian army also deployed a force of some 750 Paracommando Regiment paratroopers and moved out just over 1,800 Europeans to other cities in the region. 700 Africans, including 250 rebels, 170 European hostages and 6 paratroopers died.
Бағдарлау
Колуэзи Конго Демократиялық Республикасының оңтүстігіндегі құрғақ жазықта орналасқан. 1937 жылы Union Minière du Haut Katanga компаниясы құрылғаннан кейін, компания Колуэзидің бай минералды кен орындарының үстінде бұрын өскен акация және миомбо ағаштарын жойып, жерді тазартты. Олар кейіннен кең көшелері мен еуропалықтарға арналған шағын үйлерден тұратын қарапайым қалашықты құрды. Бұл қалашық төбелі жерге салынды, ал конголық жұмысшылар тұратын нашар салынған аудандар еуропалықтардың аудандарынан бөлініп орналасты. N39 тас жолы қала орталығынан солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай өтеді. Қаланың батысы мен солтүстігінде ірі ашық кобальт кен орындары орналасқан. Rond Point de L'Indépendance қаланың дәстүрлі орталығы болып табылады, ал жол айналымы шеңберінің батысында жоспарланған аудандар жатыр. Қала орталығында әкімшілік кеңселер, ондаған қонақ үйлер мен мейрамханалар, банктер және түрлі мекемелер бар. Мутоши техникалық институты қаланың шығыс жағында орналасқан. Колуэзиде бірнеше медициналық клиникалар мен ауруханалар, сондай-ақ ондаған бастауыш және орта мектептер бар.
Kolwezi is set on an arid plane in the south of the Democratic Republic of Congo. Upon its establishment in 1937 by the Union Minière du Haut Katangahe, the company cleared the land of the acacias and miombo trees that once grew atop Kolwezi’s rich mineral deposits. They subsequently built a simple low rise town across the area’s rolling hills, with wide streets and bungalows for Europeans, whose neighborhoods were segregated from the poorly built ones where Congolese workers lived. The N39 highway runs through the center of town on a northwest southeast axis. Large open pit cobalt mines are located to the west and north of the city center. Rond Point de L'Indépendance is the traditional center of the city with more formally laid out neighborhoods located to the west of the traffic circle. The center of the city contains administrative offices, dozens of guesthouses and hotels, banks and restaurants. Mutoshi Technical Institute is located on the eastern edge of the city. Kolwezi has several medical clinics and hospitals along with dozens of primary and secondary schools.
Дилала
Бұл Колуэзи қаласының орталығында орналасқан жоғары деңгейлі аудан. Аймақта көптеген шетелдік жұмысшылар және бірнеше қонақ үйлер бар. Маника стадионы Дилала ауданында орналасқан. Колуэзидің орталық теміржол стансасы ауданның шығыс жағында орналасқан, және ол Ликаси және Лубумбаши қалаларына пойыз қатынасын ұсынады.
Is an upscale neighborhood located in the center of Kolwezi. The area is home to several foreign workers and a number of guest houses. Manika Stadium is located in the Dilala neighborhood. Kolwezi's Central Train Station is located on the eastern edge of the neighborhood with train service to Likasi and Lubumbashi.
Экономика
Колуэзи – мыс және кобальт өндіріліп, маңызды орталық саналады. Сондай-ақ, уран, радий, оксид кендері мен әк тастары да кездеседі. Мусоной кені – 1940 жылдан бері мыс және басқа металдарды өндіріп келе жатқан Колуэзи маңындағы ашық карьерлер жиынтығы. Жақын орналасқан Нзило көлі Луалаба өзенін тоғап, гидроэлектр энергиясын қамтамасыз ету және кен өндірісі үшін су қоймасын құру мақсатымен жасалған. Колуэзи және оның кобальт өндіру экономикасы туралы 2021 жылғы 24 мамырда The New Yorker журналында Николас Ниархос жариялаған. Мақалада қала мен оның экономикасына тиетін қаржылық және экологиялық зияндар ерекше атап көрсетілді. Кобальт өндіру индустриясының қарқынды дамуы қала халқының санының күрт өсуіне әкеп соқты.
Kolwezi is an important mining centre for copper and cobalt. There are also uranium, radium, oxide ores, and lime deposits. The Musonoi mine is a set of open cut pits near Kolwezi from which copper and other metals have been extracted since the 1940s. The nearby Lake Nzilo was created by damming the Lualaba River to provide a source of hydroelectric power and a reservoir of water for the mining activities. Kolwezi and its cobalt mining economy was profiled in the May 24, 2021 edition of The New Yorker by writer Nicolas Niarchos. The acute financial and environmental impacts on the city and its economy were highlighted in the article. The rapid growth of the cobalt mining industry has caused a recent surge in the city's population.
Климат
Колуэзиде муссондық әсерге ұшыраған ылғалды субтропиктік климат (Кёппен климаттық жіктелімі Cwa) басым. Қаланың құрғақ қысқа ие ылғалды субтропиктік климаты (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cwa), жылы, жаңбырлы жаздары және жағымды, құрғақ қыстары бар. Жауын-шашынның көп бөлігі жаз және күріштен басталған күзде жауады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 45,8 дюймді құрайды.
Kolwezi has a monsoon influenced humid subtropical climate (Köppen climate classification Cwa). The city has a dry winter humid subtropical climate (Cwa, according to the Köppen climate classification), with warm rainy summers and pleasant, dry winters, with most rainfall occurring during summer and early autumn. Annual average rainfall is 45.8 inches.
Жол
Қала Трансафрикалық 9-шы тас жолымен (TAH 9) кесіп өтеді, ол оны Лубумбаши және Дилоло қалаларымен қосып тұрады.
The city is crossed by Transafrican Highway 9 (TAH 9), which connects it to the cities of Lubumbashi and Dilolo.
Темір жол
Колуэзи қаласында Конгодағы маңызды теміржол станцияларының бірі орналасқан, одан күн сайын минералдық жүктер мен жолаушылар мінеді. Станция Бенгела темір жолынан келетін пойыздарды қабылдайды.
The city of Kolwezi has one of the main railway stations in Congo, from where mineral loads and passengers board every day. The station receives trains from the Benguela railway.
Ауа
Колуэзи әуежайы Колуэзи қаласын және оның төңірегін қамтамасыз етеді. Әуежай Колуэзидің оңтүстігінде орналасқан.
The Kolwezi Airport serves Kolwezi and the surrounding area. The airport is located about south of Kolwezi.