Кіріспе

Британдық гүл өсіруші және педагог Констанс Спри (туған аты Флетчер, бұрын Марр; 5 желтоқсан 1886 – 3 қаңтар 1960) – 20 ғасырдың ортасындағы британдық педагог, гүлші және автор.

Өмір

Констанс Флетчер 1886 жылы Дербиде дүниеге келді, Джордж және Генриетта Мария (құрметті әкесі Даттон) Флетчердің тұңғыш баласы және жалғыз қызы. Ирландияда гигиена, физиология және аудандық медбикелік мамандықтарын оқығаннан кейін, ол жаңадан құрылған Ирландия әйелдерінің ұлттық денсаулық сақтау қауымдастығына алғашқы көмек және үй күтімі туралы лекция оқыды. 1910 жылы Джеймс Хеппелл Маррға үйленіп, Каслкомердің жанындағы Кульбаунға көшті. 1912 жылы олардың ұлы Энтони Хеппелл Марр дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс Констанс Марр мен Флетчер отбасына зор әсер етті. 1914 жылы соғыс басталғаннан кейін Констанс Марр Дублин Қызыл Крестінің хатшысы болып тағайындалды. 1916 жылы ол Ирландияны және күйеуін тастап, зорлық-зомбылықтан қашып, ұлы Энтонимен бірге Фурнесстегі Барроуға көшіп, әлеуметтік жұмысшы болып жұмыс істеді. 1917 жылы ол азаматтық қызметке қабылданып, Ұшақ өндіру министрлігінде әйелдер штабының (әлеуметтік және медициналық көмек) басшысы болды. Сол жылы оның екі бауыры – лейтенант Арнольд Локхарт Флетчер және екінші лейтенант Дональд Локхарт Флетчер 1917 жылдың 30 сәуірі мен 28 сәуірінде қаза тапты. Осы қайғыдан кейін анасы екі жыл бойы сөйлемеді. 1921 жылы ол Шығыс Лондондағы Хомертон қаласында Хомертон және Оңтүстік Хакни күндізгі білім беру мектебінің директоры болып тағайындалды, онда ол жасөспірім фабрика жұмысшыларына тамақ дайындау және киім тігуді, кейін гүлдерді безендіруді үйретті. 1926 жылы ол екінші күйеуі Генри Эрнест Сприге үйленді. Спри 1928 жылы оқытудан бас тартып, 1929 жылы өзінің алғашқы дүкенін "Гүл безендіру" деп ашты. Гранада кинотеатрларынан тұрақты тапсырыс алғаннан кейін, ол театр суретшісі Норман Уилкинсонның безендіруінің бөлігі ретінде Лондонның Вест-Эндіндегі Олд Бонд-стриттегі Аткинсон парфюмериясының терезелерінде дала гүлдерінен жасалған әдемі композицияны жасап, сәнді қоғамда сенсация тудырды. 1934 жылы Майфэрдегі Оңтүстік Одли көшесінде үлкен дүкен ашқанда, Сприде жетпіс адам жұмыс істеді. Сол жылы ол өзінің алғашқы кітабын "Гүл безендіру" деп жариялады және жаңа ғимаратында "Констанс Спри Гүл мектебін" құрды. Осы кезеңде ол австралиялық Патриция Истербрук Робертсті жұмысқа алды, ол кейін Мичиган штатының Детройт қаласында Робертс драмалық гүл өсіру мектебін ашты. 2012 жылы English Heritage Спридің 64 South Audley Street-тегі қызметін еске алу үшін көк тақта орнатты. Оның компаниясы екі патшалық үйлену тойына гүлдер дайындады: 1935 жылғы қарашада Глостер герцогының Леди Алиса Кристабель Монтеггу Дуглас Скоттпен Букингем сарайының жеке шіркеуінде өткен үйлену тойы және 1937 жылғы маусымда Виндзор герцогы мен герцогинясының жеке үйлену тойы. Осы тапсырыстарға байланысты көпшіліктің қызығушылығы АҚШ-қа екі сапар жасады. Кейіннен ол Елизавета ханшайым мен Маргарет ханшайымның үйлену тойына гүлдер дайындады. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Спри оқытушылық қызметіне қайта оралып, бүкіл Ұлыбританиядағы әйелдерге лекция оқыды. 1942 жылы ол француз тағамдарына негізделген "Come into The Garden, Cook" кітабын жариялады, бұл британдықтарды өздерінің тағамдарын өсіруге және жеуге шақыру арқылы соғысқа көмектесуді мақсат етті. Оның компаниясы тойларда гүлдермен безендіруді жалғастырды. 1953 жылы Корольдік құрметпен OBE орденімен марапатталды. Винкфилд-Плейсте Спри антикалық розалардың ерекше сорттарын өсіруге көп жыл жұмсады, ол оларды сәнге қайтаруға үлкен үлес қосты; Дэвид Остин 1961 жылы таныстырған алғашқы роза оның құрметіне аталды және оның "Ағылшын розасы" сериясының негізі саналды. 1956 жылы ол Хьюммен бірге ең көп сатылған "Constance Spry Cookery Book" кітабын жариялады, осылайша Спри стилін гүлдерден тамаққа дейін кеңейтті. 1960 жылғы 3 қаңтарда ол Винкфилд-Плейстегі баспалдақтан сырғып, бір сағаттан кейін қайтыс болды. Оның соңғы сөзі: "Бұны басқа біреу безендірсін" деген болды деседі.

Мұра

Спридің кітаптары оның қайтыс болғаннан кейін де көп жылдар бойы басылып тұрды, ал оның гүл өсіру бизнесі 2000 жылдардың басына дейін гүлденді. Гүл өсіру саласындағы оның ықпалы күшті болып қала береді; мысалы, сәнді гүл сатушы Никки Пирс оны шабыт көзі деп есептейді. "Констанс Спри: Бірнеше пенске миллионер" атты көрме 2004 жылдың күзінде Дизайн мұражайында өтті. Көрмені ұйымдастырушы Либби Селлерс Сприді "модернизм тарихындағы ұмытылған қаһарманның бірі" деп атады, бірақ бұл көрме сенімділер кеңесінің төрағасы Джеймс Дайсонның отставкаға келуіне себеп болды. Шэйн Коннолли, Спри сияқты, патшалық шараларға гүл аранжировкаларын жасаған, 2021 жылы Лондонның Бақ мұражайында көрме ұйымдастырды; бұл көрме Спридің жетістіктерін және өмірін тойлауға арналды, сонымен қатар Корольдік бау-бақша қоғамының Линдли кітапханасындағы оның жеке құжаттары мен жазбаларының мол жинағы қолданылды.