Кіріспе

Hyères (jɛːʁ), Провансальдық окситан: Ieras классикалық нормада, немесе Iero Мистраль нормасында) — Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Вар департаментіндегі коммуна. Ескі қала теңіз жағасынан шамалы ішкі жақта, төбеде орналасқан Сент-Бернард қамалының төңірегінде топтасқан. Ескі қала мен теңіздің арасында Гьенс түбегіне көрініс беретін, қарағайлы Костебелль төбесі жатыр. Хайер — Француз Ривьерасындағы ең көне демалыс орны.

Грек тіліндегі Ольбия

Гректің Олбия қаласы б.з.д. төртінші ғасырға дейінгі Финикиялық елді мекенінің орнында қайта құрылды; Олбияны географ Страбон (IV.1.5) "Салия тайпасы мен Альп тауларында тұратын Лигурларға қарсы" бекітілген Массилиоттар қаласы деп атаған. Аймақта грек және римдік археологиялық ескерткіштер табылған.

Орта ғасырлар

Hyères қаласы туралы алғашқы жазба 963 жылға дейін барады. Бастапқыда Марсель графының меншігі болған қала кейіннен Анжу графы Карлосына өткен. Франция королі Людовик IX (әдетте "Сан-Луи" деп аталады) 1254 жылы крест жорықтарынан оралғанда Hyères қаласына қонды.

20 ғасыр

1937 жылы Кеңес барлау қызметінен дезертир болғаннан кейін Вальтер Кривицкий Гиерде (Париждегі өкілдік базасынан Францияның ең шалқары жерлерінің бірі) жасырынды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1944 жылдың 15 тамызында "Драгун" операциясы аясында Бірінші арнайы қызмет тобы Гьер жағалауына шығып, Порт-Крос және Левант аралдарын басып алды. Неміс гарнизондарының шағын тобы аз қарсылық көрсетті және Порт-Кростың шығыс бөлігі 06:30-ға дейін толық бақылауға алынды. Леванттағы барлық шайқас кешке дейін аяқталды, бірақ Порт-Кроста немістер қалың қабырғалы ескі бекіністерге шегінді. Тек теңіз артиллериясы қолданылған соң ғана олар одан әрі қарсылық көрсетудің мәнсіз екенін түсінді. 1944 жылдың 18 тамызындағы қарқынды теңіз шабуылы операцияның келесі кезеңін – Хиер аралдарының ең ірісі Поркерольге шабуылды жариялады. 22 тамызда француз күштері – теңіз бөлімдері мен колониялық құралымдар, оның ішінде сенегалдық жаяу әскерлері аралға кіріп, оны басып алды. АҚШ-Канада арнайы күштері Поркерольдің шығыс жағына қонды және көптеген тұтқындарды алды, немістер сенегалдықтарға тұтқынға берілмеуді қалағандықтан.

География

Оның оңтүстікке қарай Жерорта теңізіне қарап орналасқандығы қыста туристерге танымал етеді және пальма өсіруге өте қолайлы жағдай жасайды. Жыл сайын осы аймақтан шамамен 100 000 ағаш экспортталады. Сондықтан қала көбінесе Hyères les Palmiers (пальма ағаштары деген мағына беретін) деп аталады. Îles d'Hyères аралдары (Поркероль, Порт-Крос және Левант аралы) жағалаудың жанында орналасқан. Поркероль және Порт-Крос Порт-Крос ұлттық паркін құрайды. Коммунаның жер ауданы – .

Климат

Хиер қаласы ыстық жазғы Жерорта теңізі климатына (Кёппен: Csa) ие және Францияның ең жылы қалаларының бірі. Қыстары салыстырмалы түрде жұмсақ, ал жаздары ыстық, максималды температурасы көбінесе 30 °C (86 °F) жоғарылайды. Бұл қала Францияның ең құрғақ қалаларының бірі болып табылады, жылына бар болғаны 57 жаңбырлы күн және жаз айларында жаңбыр шамалы ғана жауады. Хиер Азур жағалауында орналасқан және ыстық, құрғақ жаздары мен жұмсақ, салыстырмалы ылғалды қыстары бар Жерорта теңізі климатына ие. Порт күшті желдерге ұшырауы мүмкін, 1995 жылғы 3 наурызда 183,3 км/сағ жылдамдықпен рекорд тіркелген. Мастраль соғады, бірақ муниципалитет солтүстікке қарай Маур тауларымен қорғалған (Мастраль батыстан келіп, шығысқа қарай соғады, сондықтан Рона аңғарының оңтүстігіне жетеді). Кейде ол шығыс желіне (немесе "шығыс жел") ұшырайды, ол Порт-Крос аралы мен Бенна мысы арасындағы портына соғып келеді, бірақ Поркероль аралы мен Дженс түбегі сироккодан қорғайды. Жылдық орташа температура 15,9 °C, максималды орташа температура 20,1 °C, ал минималды температура 11,8 °C. Шілде-тамыз айларында тіркелген максималды және минималды температуралар сәйкесінше 29 °C және қаңтар-ақпан айларында 6 °C, бұл Жерорта теңізі мен Тулон агломерациясының болуына байланысты орташа мәндер. Күннің мұзына ұшырау сирек, бірақ 1986 жылғы 10 ақпанда температура -7,5 °C-қа дейін төмендеді. Керісінше, 1982 жылғы 7 шілдеде 40,1 °C температурасы рекордтық көрсеткішті орнатты. Жылдық орташа күн сәулесі 2899,3 сағат, шілдеде 373,8 сағатқа жетеді. Жерорта теңізі климатының ерекше белгісі болып табылатын жауын-шашынның жылдық мөлшері Хиерде 665 миллиметрді құрайды, бұл Жерорта теңізі маңындағы басқа муниципалитеттерге қарағанда салыстырмалы түрде төмен, әсіресе жаңбырлар тең емес бөлінеді – шілдеде жеті миллиметрден аз, ал қазанда тоқсан төрт миллиметрге жуық. 24 сағат ішіндегі рекордтық жауын-шашын 1978 жылғы 16 қаңтарда 156 миллиметрді құрады, ал 2010 жылғы 15 маусымда 200 миллиметрге жетті.

Хьердегі британдықтар мен американдықтар, 18 - 20 ғасырдың басында

Британдық елші Лорд Альбемарл 1767–1768 жылдардың қысында Гиерде болды, ал Жорж III-нің алтыншы ұлы, принц Август 1788 жылдың қысында денсаулығына байланысты сонда болды. Ағылшын агрономы Артур Янг 1789 жылдың 10 қыркүйегінде леди Крейвеннің кеңесі бойынша Гиерге келді. Ол өзінің «Франциядағы саяхаттар» атты кітабында онда тұратын көптеген британдықтар туралы айтқан. 1880 жылдың қараша айында Адольф Смит «Гиер бағы» атты алғашқы еңбегін жариялады, ол бүгінге дейін басылып келеді (Hachette басылымын 2012 жылы қараңыз). 1883 жылы Роберт Луис Стивенсон Гиерге келді және шамамен екі жыл бойы алдымен Grand Hotel-де (ғимарат әлі де Avenue des Iles d'Or көшесінде тұр), содан кейін қазіргі Виктор Баш көшесіндегі Solitude деп аталатын коттеджде тұрды. Ол Albion Hotel-де де болды. Сол кезде британдықтардың ықпалы соншалықты күшті болғандықтан, дүкендердің таңбалары француз және ағылшын тілдерінде жазылған. Онда ағылшын қасабы, дәріхана, екі банк және екі гольф алаңы болды. Сондай-ақ екі ағылшын шіркеуі болды (плюс біреуі Костебелдегі Grand Hôtel-де), олардың ғимараттары бүгінге дейін сақталған: Костебелдегі Барлық Әулиелер шіркеуі және Авеню Борегардтағы Сент-Пол ағылшын шіркеуі. Осы британдықтардың іздерінің кейбіреулері жоғалып кетті, мысалы, қабірстандықтағы кішкентай шатқал, онда бір кезде жүздей қабір болған. Олардың арасында лорд Артур Сомерсеттің немесе Ричард Джон Мидтің қабірлері қоғамның аристократиялық сипатын көрсетеді. Тағы да қалдықтар бар, мысалы, жаңа қоғамдық кітапхананың жанындағы фонтан, ол алаңдағы платан ағашының көлеңкесінде орналасқан. Онда былай деп жазылған: «1900 жылдың 18 тамызында қайтыс болған Марианна Стюартты сүйіспеншілікпен еске аламыз. Ол көп жыл бойы жануарларға мейірімділік көрсету үшін еңбек етті. Оның соңғы тілегі – Гиерде оларға су ішетін бұлақ орнату еді». Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген жараланған британдық сарбаздар емделуге қалаға жіберілді. Америкалық жазушы Эдит Уортон 1919 жылдан 1937 жылы қайтыс болғанға дейін жыл сайын Гиерде қыстады. Оның вилласы, Кастель-Сент-Клэрдің бағы көпшілікке ашық. Бұрын вилла француз теңізшісі Оливье Вутьеге тиесілі болған, оның қабірі бақта орналасқан; 1820 жылы Милос аралында Мило Венерасын тапқан – осы Вутье болды. Қазіргі уақытта (2009) Стокгольм, Бристоль, Аяччо, Париж, Лондон, Брест, Брюссель және Роттердам қалаларына жоспарлы рейстер бар.

Адамдар

Hyères Жан Батист Массильонның (1663–1742), дін қызметкері және уағыздаушы, сондай-ақ Мариус Гейттің (1808–1862), соқыр композитор, органшы және виолончельшінің туған жері болды. Жазушы Жан Мари Эдмонд Сабран (1908–1994), Пауль Берна (балалар әдебиеті), Бернард Делуз және Пауль Геррадвас (ересектер әдебиеті) және Джоэл Одренн (детективтік романдар) аттарымен жазған, сондай-ақ Франсуа Купри (1947 жылы туған), 1970 жылғы Prix des Deux Magots сыйлығының иегері де Hyères қаласында дүниеге келген. Француз тарихшысы Жюль Мишеле қыстарын жиі Hyères қаласында өткізген. Ол 9 ақпан 1874 жылы Hyères қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды және сол жерге жерленді. Оның әйелінің өтінішімен Париж соты 13 мамыр 1876 жылы оның денесін эксгумациялауға рұқсат берді. Парламент депутаты Эдит Аудиберт те Hyères қаласында туған.

Туған қалалар

Гиер Ротвейль (Германия) және Кёкельберг (Бельгия) қалаларымен қалалық байланыс орнатқан.

Мәдениет

Гиер қаласы Гиер Халықаралық Сән және Фотосурет фестивалінің үйі, бұл ірі сән және көркем фотосурет шарасы 1985 жылдан бері жыл сайын сәуір айының соңында өткізіліп келеді. Осы фестиваль Виктор мен Рольфтің дарынды екенін алғашқылардың бірі болып мойындады. Қала шілде айында жыл сайын өткізілетін MIDI French Riviera Festival музыка фестиваліне де төңкерілді, қазір ол алтыншы маусымын кірістіруде. 2010 жылғы MIDI фестивалінде Вилла Ноаил кешенінде шамамен 15 артист өнер көрсетті және жаңа "MIDI Night" шарасы жексенбі күні таңертең Алманнарр жағажайына әкелінді. "Гиер" футбол клубы бар. Футбол стадиондары: Stade Perruc, Stade Gaby Robert және 1978 жылы салынған, 600 орындық Stade Jean Berteau.