Кіріспе

Амбикапур – Үндістанның Чхаттисгарх штатындағы Сургуджа ауданының орталығы және әкімшілік орталығы. Бұл Үндістанның шығыс-орталық бөлігінде орналасқан штаттың ең көне қалаларының бірі. Амбикапур Сургуджа, Корея, Манедрагарх, Балрампур, Суражпур және Джашпур аудандарынан тұратын Сургуджа бөлімінің де орталығы болып табылады. Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін Амбикапур Сургуджа князьдығының астанасы болған. Қаланың аты индуист қадірлісі Амбика (Махамая) Девиден шыққан, ол аймақтағы индуистердің негізгі құдайы болып табылады. Амбикапур қалалық әкімшілігінің аумағы 35,360 км² құрайды. Үндістандағы ең таза қала (1-10 млн тұрғыны бар қалалар санатында) – 8 жыл қатарынан. "Swachh Survekshan 2022" бойынша Амбикапур Чхаттисгархтағы ең таза қала және 1-10 млн тұрғыны бар қалалардың арасында Үндістандағы ең таза қала болып табылады.

География

Амбикапур 623 метр биіктікте орналасқан. Ауданның жалпы аумағы 22 237 км²-ді құрайды және орманды аймақтармен жамылған. Ауданның көп бөлігі орманды және төбелі жерлерден тұрады. Табиғи ресурстарға боксит, орман өнімдері және күріш дақылдары жатады. Амбикапурдың жанындағы Майнпат – Чхаттисгархтың «Шимласы» деп аталатын танымал туристік орын. Майнпат тау үстіртінде орналасқан, айналасы орманды. Бұл жерде әдемі тау беткейлері, орман, сарқырамалар бар және ол әлі де толыққанды пайдаланылмаған тау курорты. Мұнда тибеттік қоғамдастықтар орналасқан, олармен араласуға және танысуға тамаша мүмкіндік бар. Шындығында, Майнпат та осындай елді мекендердің болуына байланысты «Кіші Тибет» деп те белгілі.

Жер

Жер алты санатқа бөлінеді. Шамамен 41,67% ауыл шаруашылығы жері болып табылады, ал шамамен 5,70% жатақ жер ретінде қалады. Тағы 11,44% жер егіншілік техникасын жетілдіру және маргиналды аумақтарды мелиорациялау арқылы өңделуге келтірілуі мүмкін. 1,27% құнарсыз және өңделмеген, ал 33,09% орманмен жабылған, 6,83% ғимараттар, жолдар және басқа да инфрақұрылыммен ғана жабылған. Өңделген жерлердің осы таралуы ертедегі ауыл шаруашылығы тәжірибелерінің үлгілерін және қарқындылығын, сондай-ақ физикалық факторлармен байланысты халық санының деңгейін көрсетеді. Өңделген жерлердің жоғары шоғырланған аймақтары әдетте ұзақ қоныстану және ауыл шаруашылығы тарихы бар аймақтар болып табылады.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Амбикапур қалалық әкімшілігінің халқы 264 575 адамды, ал қалалық жиынтығының халқы 343 173 адамды құрады. Қалалық әкімшілікте 1000 еркекке 920 әйел шақалдайды, ал халықтың 11,3% 6 жасқа дейінгі балалар құрайды. Амбикапур сайлау округі арқылы штаттық мәжілісте Бхараттія Джаната партиясының депутаты Раджеш Агравал өкілдік етеді.

Азаматтық әкімшілік

Қаланы Амбикапур немесе Нагар Нигам Амбикапур муниципалды корпорациясы басқарады, ол 1956 жылғы Чхаттисгарх муниципалды корпорациясы заңына сәйкес басқарылады. Муниципалды корпорация екі бөлімнен тұрады: сайланған орган және әкімшілік орган. Сайланған органның төрағасы – Үндістан Ұлттық Конгресінен Ажай Тиркей қалалық әкімі. Амбикапур муниципалды корпорациясының соңғы сайлауы 2019 жылы өтті. Әкімшілік органды муниципалды комиссар Л.Лавкуш Сингрол басқарады. Қала 48 округке бөлінген, және әр округтің тұрғындары тікелей сайлаған кеңесші өкілдік етеді. Қала әкімі кеңесшілер арасынан жанама сайлау арқылы тағайындалады.

Азаматтық коммуналдық қызметтер

Электр энергиясын штаттың Чхаттисгарх штаттық электр тарату компаниясы жабдықтайды. Амбикапур қалалық корпорациясы қалаға 10,6 млн литр су жеткізеді. Ішкі су бастапқыда Банки тоғанынан алынды, бірақ құбыр желісін кеңейту және AMRUT жобасы аясында Каткалода автоматты сүзгі станциясын салудан кейін, 2020 жылдан бастап Навагархтағы Гугутта тоғанынан да су алынатын болады. Қалалық корпорация қаланың қатты қалдықтарын басқаруға жауапты. Амбикапур қаласы күн сайын 45 тонна қатты қалдық шығарады, оның 90% -ы таратылған қалдықтарды басқару моделі арқылы бөлінеді. 48 ауданның 447 әйелдері үй шаруашылық қалдықтарын есіктен-есікке жинап алады. Қалада полигон жоқ және 2016 жылы 15 акр жерді саябаққа айналдырғаннан бері ол "қалдықсыз қала" деп жарияланды. Қалада кәріз жүйесі жоқ. Дәретханалар жеке септик резервуарларына қосылған. Амбикапур ауданындағы жалпы географиялық аумақтың 74,51% өңделеді. Амбикапурдің 2021 жылғы даму жоспары (жобасы) Чхаттисгарх штатының қала және елді мекендерді жоспарлау басқармасымен жасалды.

Жол

Амбикапур Шаттысғардың басқа да ірі қалалары – Райпур, Биласпур, Дург, Бхилай, Корба және Раигархпен жақсы жолмен байланысты. Күнделікті автобус қызметі сонымен қатар Уттар-Прадеш штатындағы Варанаси, Праяградж, Ренукоот (170 км), Райпур (345 км) және Джаркханд штатындағы Гархва, Бихар штатындағы Аурангабад қалаларына да жүреді. Ануппурдан Амбикапурға автобус рейстері Манендрагарх және Сураджпур арқылы іске асырылады. Биласпур мен Ануппурден автобуспен саяхат 5-6 сағатқа созылады.

Ауа

Амбикапур әуежайы, қазір Маа Махамая әуежайы деп аталады, Амбикапур қаласынан оңтүстікке қарай 12 шақырым (7,5 миль) қашықтықта, Дарима ауылында орналасқан. Әуежайды жаңарту жұмысы 2023 жылдың мамыр айында 48 крор рупийлік қаржымен 2С санатынан 3С санатына дейін аяқталды, бұл UDAN бағдарламасы аясында 70 және 72 орындық ұшақтарды пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл Чхаттисгарх штатындағы Райпур, Жағдалпур және Биласпурдан кейін ашылған төртінші мемлекеттік әуежай болып табылады.

Патша сарайы

Сургуджа сарайы, сондай-ақ Рагхунатх сарайы деп те аталады, Амбикапурдағы маңызды сарайлардың бірі. Бұл екі қабатты ақ сарай. Сургуджа сарайы қалалық және ауылдық тұрғындардың ең көп қызығушылық танытатын туристік орындардың бірі. Бұл сарай жыл сайын тек Дуссехра күні ғана жұртшылыққа ашылады. Ескі дәстүр бойынша, Сургуджа патшалық отбасының мұрагері Дуссехра күні келушілермен кездесіп, амандасады және мереке зор салтанатпен тойланады.