Кіріспе

Француз жазушысы (1864–1910)
француз драматургі және водевильші

Пьер Жюль Ренард (pjɛʁ ʒyl ʁənaʁ; 22 ақпан 1864 – 22 мамыр 1910) – француз жазушысы және Académie Goncourt мүшесі, ең белгілі шығармалары – «Poil de carotte» («Көкбауыр», 1894) және «Les Histoires Naturelles» («Табиғат оқиғалары», 1896). Оның өзге де еңбектерінің ішінде «Le Plaisir de rompre» («Ажырасудың қуанышы», 1898) және өлімінен кейін жарық көрген «Huit Jours à la campagne» («Ауылдағы сегіз күн», 1912) бар.

Ерте өмір

Франсуа Ренард пен Анна Роза Колиннің ұлы Ренард Майеннің Шалон-дю-Мэн қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі темір жол салу жұмыстарында жұмыс істеді. Ренард Нивердегі Читри-ле-Минесте өсті. Оның үш үлкен бауырлары мен қарындастары болды, соның ішінде 1858 жылы туған Амели, ол жас кезінде қайтыс болды. Тағы бір қарындасы Амели 1859 жылы туды. Пьер Жюльден бұрын 1862 жылы үшінші бала, Морис дүниеге келді. Ренардың балалық шағы қиын да қайғылы болды ("үлкен қызыл үнсіздік"). Ол беделді École normale supérieure-ге оқуға бармауға шешім қабылдағанымен, әдебиетке деген құштарлығы өміріне үстемдік етті. 1885-86 жылдары ол Буржеде әскери қызметтен өтті.

Өмір және мансап

1888 жылы 28 сәуірде Ренар Мари Морноға үйленді. Ол әйелімен бірге Париждің 8-ші округінде, 43 rue du Rocher мекенжайында тұрды. Ол әдебиеттік кафелерге жиі бара бастады және париждік газеттерге мақалалар жазуға кірісті. Оның жақын достары Альфред Капус және Люсьен Гитри еді. Жюль Ренар өлеңдер, әңгімелер, қысқа пьесалар, романдар және оның әйгілі "Poil de carotte" шығармасын жазды. Ол 1904 жылы 15 мамырда социалистік кандидат ретінде Читри-ле-Майнс (58) қаласының мэрі болып сайланды және 1907 жылы Октав Мирбоның көмегімен Гонкур академиясының мүшесі атанды. Ол Парижде артериосклероз ауруынан қайтыс болды.

Жұмыс

Жюль Ренардың кейбір туындылары оның Нивер аймағындағы сүйікті ауылдық жерлерден шабыттанды. Оның кейіпкерлік портреттері өткір, ирониялық және кейде қатыгез (оның "Табиғи тарихында" ол жануарларды адамгершілікке айналдырады және адамдарды жануарға айналдырады), сондай-ақ ол пацифизм мен антиклерикализмнің белсенді жақтасы болды (бұл "La Bigote" романында көрінеді). Оның "Журнал", 1887–1910 (1925 жылы жарық көрген) – интроспекция, ирония, юмор және ностальгияның шедеврі, сонымен қатар әдеби өмірге құнды көзқарас ұсынады. Ағылшын жазушысы Сомерсет Моэм Ренардың үлгісімен шабыттанып, өзінің танымал журналдарын жариялауға тырысты. Мауэм өзінің "Жазушының күнделігі" атты еңбегінің кіріспесінде Ренардың күнделігінің артықшылықтарын былай деп түйіндеді: "Күнделік керемет оқылады. Өте қызықты, тапқыр, нәзік және көбінесе дана. Жюль Ренар өткір жауаптар мен ақылды сөздерді, эпиграммаларды, көріп өткендерін, адамдардың сөздерін және сырт келбетін, пейзаждардың сипаттамаларын, күн сәулесі мен көлеңкенің әсерін, қысқасы, жариялану үшін отырғанда оған пайдалы болатын барлық нәрсені жазып алатын". Америкалық романист Гилберт Соррентино 1994 жылғы "Қызыл ібіліс" атты туындысын Ренардың "Поил де каротт" романы негізінде жазды. 2008 жылғы ағылшын романисі Джулиан Барнстың "Қорқуға ештеңе жоқ" атты мемуарының көп бөлігі Жюль Ренарға арналған құрметпен жазылған. Ренар – Үндістанның солтүстігіндегі Ладакх аймағындағы HIMANK жобасының жол белгілерінде цитаталары келтірілген бірнеше танымал философтардың бірі. Нюбра аңғарындағы бір белгіде оның: "Жақсылық – шаршамас бұрын демалу әдетіне ие болу" деген сөзі жазылған.

Дәйексөздер

Бұл сіздің жасыңыз емес, қалай қартайғаныңыз маңызды. Егер жалғыздықтан қорқатын болсаңыз, дұрыс болуға тырыспаңыз. Жазу – талантыңызды оны мүлдем жоқ адамдарға дәлелдеуге мәжбүр ететін кәсіп. Мәдениет – барлығын ұмытқаннан кейін қалған нәрсе. Құдай бар ма, жоқ па, мен білмеймін, бірақ оның беделі үшін жоқ болғаны жақсы болар еді. Барлық нәрсенің абсурдтығын іздеңіз, міндетті түрде табасыз. Егер ақша сізді бақытты етпесе, оны қайтарып беріңіз. Жазу – үзіліссіз сөйлеудің жалғыз жолы. Егер бақыт үйін салсаңыз, ең үлкен бөлмесі күту залы болар еді. Өлудің еш мағынасы жоқ, сондықтан қазір-ақ өліңіз. Жылқы – адам шеге соға алатын жалғыз жануар. Біз жиырма жастағыдан гөрі қырық жастағыда өмірді жақсырақ түсінбейміз, бірақ оны білеміз және мойындаймыз. Мен өзім туралы ойламайтын кезде, мүлдем ойламаймын. Жалқаулықтың жазасы тек сәтсіздік емес, басқалардың табысы да бар. Жалқаулық – шаршамас бұрын демалу әдеті. Шын мәнінде еркін адам – себебін айтпастан кешкі асқа шақырудан бас тарта алады. Жазушылық – ақша таппасаңыз, сізді күлкілі санамайтын жалғыз мамандық. Өмірді демде де түсінбейтіндей болсам, оны демде де жақсы көруге үйренемін. Мен ешқашан ешқайдада көңілім тоймаймын, көңіл тоймау – өзіңді-өзің қорлау. Егер мен өмірімді қайта бастасам, оны бұрынғыдай қалаған болар едім. Тек көзімді сәл көбірек ашар едім. Махаббат – құм сағаты сияқты, ми босаған сайын жүрек толып тұрады. Барлығы жетім бола алмайды.