Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болгар саясаткері (1938–1996)
Bulgarian politician (1938–1996)
Андрей Карлов Луканов (26 қыркүйек 1938 – 2 қазан 1996) – болгар саясаткері. 1990 жылдың ақпан және қараша айлары аралығында Болгария Халық Республикасының соңғы премьер-министрі болды.
Andrey Karlov Lukanov ( ; 26 September 1938 – 2 October 1996) was a Bulgarian politician. Between February and November 1990, was the final Prime Minister of the People's Republic of Bulgaria.
Ерте өмір
Луканов Мәскеуде, КСРО-да, болгар коммунисті эмигрант Карло Лукановтың (1897–1982) отбасында дүниеге келді. 1944 жылы коммунистер билікті басып алғаннан кейін Лукановтың отбасы Болгарияға қайтып оралды, ол кезде Луканов 6 жасқа ғана толыпты. Оның әкесі партиядағы маңызды тұлғаға айналып, 1956 жылдан 1961 жылға дейін Болгарияның сыртқы істер министрі қызметін атқарды.
Lukanov was born in Moscow, USSR, in the family of Karlo Lukanov, (1897–1982), a Bulgarian communist émigré. Lukanov's family moved back to Bulgaria after the communist takeover of 1944 when Lukanov was only 6 years old. His father became an important figure in the party and served as foreign minister of Bulgaria from 1956 to 1961.
Саяси мансап
Андрей 1963 жылы партияға мүше болып, сыртқы істер саласында мансапқа кірісті. Ол Болгарияның Біріккен Ұлттар Ұйымында және Comecon ұйымында өкілдік етуге көмектесті. 1987 жылы сыртқы экономикалық істер министрі болып тағайындалды, ал 1989 жылы қызметінен кетті. Луканов Болгария Коммунистік партиясының (БКП) реформашыл қанатының жетекші мүшесі болды және ұзақ жылдар бойы билікте болған Тодор Живковты құлатуға қатысты. 1990 жылдың 3 ақпанында премьер-министр болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды 1990 жылдың 7 желтоқсанына дейін атқарды. Оның өкілеттігі кезінде Коммунистік партия өзін Болгария Социалистік партиясы (БСП) деп қайта атады. Луканов 1931 жылдан бері Болгарияда өткен алғашқы демократиялық сайлауды өткізуге жетекшілік етті. Бұл сайлау маусым айында өтті, нәтижесінде БСП ұлттық заң шығарушы органдағы ең ірі партия болып қала берді, ал Луканов үкіметте қалды. Тұрақты көпшілікті қамтамасыз ету үшін Луканов оппозициямен коалиция құруды ұсынды, бірақ оның ұсыныстары қабылданбады. Оппозиция бұрынғы Коммунистік партияның өткендегі саяси қылмыстарға және экономиканың күрт нашарлауына жауапкершілік тартуы керек деп мәлімдеді. Лукановтың билікте болған айлары сыбайлас жемқорлық, тұтыну тауарларының өте тапшылығы және азаматтық наразылықтармен сипатталды. Ақырында, желтоқсан айында өткен ірі демонстрациялар мен жалпы ереуілден кейін Луканов отставкаға кетіп, Димитар Поповтың технократтық үкімет құруына жол берді. 1992 жылы Лукановқа жемқорлық айыптары тағылып, тұтқындалды, бірақ көп ұзамай айыптар алынып тасталды. Сыртқы істер саласында жұмыс істеген кезінде Луканов Роберт Максвелл сияқты батыс бизнесмендерімен байланыс орнатып, даулы бизнес мәмілелеріне қатысты.
Andrey became a member of the party in 1963 and began a career in the foreign service. He helped represent Bulgaria in the United Nations and Comecon. He rose through the ranks of the foreign service to become minister of foreign economic affairs in 1987, resigning in 1989. Lukanov became a leading member of the reformist wing of the BCP, and took part in the overthrow of longtime leader Todor Zhivkov. He became prime minister on 3 February 1990. This office he held until 7 December 1990. Midway through his tenure, the Communist Party rebranded itself as the Bulgarian Socialist Party. Lukanov oversaw the first democratic election which had taken place in Bulgaria since 1931. This election took place in June; the BSP remained the largest party in the national legislature, and Lukanov himself continued in government. Seeking a stable majority, Lukanov offered to form a coalition with the opposition, but his offers were rebuffed. The opposition argued that the former Communist Party must shoulder responsibility for past political crimes and the rapidly deteriorating economy. Lukanov's months in office were marked by corruption, huge consumer goods deficit, and civil unrest. Finally in December, after large demonstrations and a general strike, Lukanov resigned, allowing a technocratic government to be formed by Dimitar Popov. Lukanov was charged with embezzlement in 1992 and arrested, but charges were soon dropped. During his time in the foreign service, Lukanov had gained connections with western businessmen such as Robert Maxwell and engaged in controversial business dealings.
Өлім
1996 жылғы 2 қазанда Луканов Софиядағы өмір сүрген пәтерінің сыртында қатылды. Оған бір адам бас және кеудесінен оқ атты, ол қашып кетіп, ешқашан қолға түспеді.
Lukanov was assassinated on 2 October 1996 оutside the Sofia apartment where he lived. He was shot in the head and chest by a lone gunman who fled and was never captured.
Сот
Жан Виденов басқаратын биліктегі БСП үкіметіне жақын болған Ангел Василев деген құрылыс шебері тұтқындалды және оған (басқа да бірнеше адаммен бірге) Лукановты өлтіруді ұйымдастырғаны үшін айып тағылды. Ұзақ сот процесінен кейін және бастапқы кінәлі үкімнен соң, Болгарияның апелляциялық соты Василевті және басқа айыпталушыларды кінәсіз деп таныды. Лукановты өлтіруге қастандық жасалатыны туралы әртүрлі қауесеттер оқиғадан бірнеше ай бұрын тараған еді. Бүгінгі күнге дейін, осы қастандықтың нақты жасаушылары белгісіз болып қалуда.
A building contractor named Angel Vassilev, who had been close to the incumbent BSP government led by Zhan Videnov, was arrested and charged (alongside various others) with having organized Lukanov's murder. After a long trial and an initial guilty verdict, the Bulgarian Court of Appeal declared Vassilev and the other defendants to be innocent. Public rumors to the effect that Lukanov would be slain had been in existence for months before the killing was carried out. To this day, the true perpetrators of the assassination remain unknown.