Кіріспе

Orsec Novi жоспары (,) немесе қысқаша Novi жоспары (,) – француздық төтенше жағдайлар жоспары, ол жаппай зардап шеккен оқиғаларға (маскаль) қолданылады, яғни апат шектеулі аумақта көптеген адамдардың зардап шегуіне әкелсе. Оның мақсаты – шоғырланған зардап шеккендерге қарсы тұру үшін құтқару ресурстарын ұйымдастыру. Бұрын ол «қызыл жоспар» (,) деп аталатын; «Orsec» – «құтқаруды басқару» (organisation des secours) дегенді, ал «novi» – «көптеген зардап шеккендер» (nombreuses victimes) дегенді білдіреді. Бұл француздық «ақ жоспардан» өзгеше, ол аурухананың қызметінің кенеттен және күтпеген түрде өсуіне жауап беруге арналған. 2007 жылдан бері ол Orsec жоспарының бір бөлігі болып табылады, ол көбінесе төтенше жағдайлар ресурстарының жетіспеушілігіне жауап беру үшін жасалған. Novi жоспарында төтенше жағдайлар ресурстары жеткілікті. Қиындық – оларды үйлестіруде. «Ақ жоспар» көбінесе Novi жоспарымен бірге іске қосылады, Novi жоспары арқылы эвакуацияланған көптеген зардап шеккендердің келуіне жауап беру үшін. Novi жоспары төрт негізгі қағидаға негізделген:

Ресурстар рационалды түрде ұйымдастырылуы керек: Ресурстар бір-біріне кедергі келтірмеуі керек немесе басқа төтенше жағдай кезінде қажетті ресурстарды сарқымауы керек. Бұл әртүрлі күштердің (өрт сөндірушілер, жедел жәрдем/жедел медициналық қызмет, полиция) үйлестірілуін және рөлдерді (иерархиялық сұрыптау) белгілеуді білдіреді;
Құтқарудың екі тізбегі болуы керек: біреуі оқиға орнын басқаруға, екіншісі зардап шеккендерге көмек көрсетуге бағытталған;
Зардап шеккендердің жанында далалық госпиталь (немесе алдыңғы медициналық пункт) орналастырылуы керек, эвакуация алдында сұрыптау және тұрақтандыру жұмыстарын жүргізу үшін;
Екі басқару орталығы болуы керек: біреуі оқиға орнында құтқару операцияларын басқарумен айналысса, екіншісі қашықтағы орында (әдетте префектурада) күштерді жинақтау және логистикамен айналысады.

Тарих

"Қызыл жоспар" 1978 жылы Париж қалалық өрт сөндіру бригадасы (Brigade des sapeurs pompiers de Paris, BSPP) қалалық өрт кезінде болған жарылыстардан (Париждің 16-шы округі, Рейнуар көшесі), салдарынан 13 адам қаза тауып, көптеген адамдар зардап шегуінен кейін жасалды. "Қызыл жоспар" атауы француз өрт сөндірушілерінің дәстүрлі түсіне және қауіптің түсіне (қан/от) сілтеме жасайды. 1986 жылдың 28 қазанында бұл жоспар Францияның бүкіл аумағына таратылды, бұл туралы №86 318 нөміріндегі (Ішкі істер министрлігі/Францияның үй істері ведомствосы) айналымдық нұсқаулықта (ministerial instruction) көрсетілген. Қызыл жоспар әр департамент бойынша анықталады, сондықтан бір департаменттен екіншісіне шамалы өзгешеліктер болуы мүмкін, бірақ барлық қызыл жоспарлар өте ұқсас. 2004 жылғы Мадрид пойыздарына жасалған және 2005 жылғы 7 шілдедегі Лондон шабуылдарынан кейін француз билігі бірнеше террористик актілердің бір уақытта болу мүмкіндігін қарастырып, "plan rouge alpha" (алфа қызыл жоспары) құрды. Ол 2015 жылғы қарашада Парижде болған шабуылдар кезінде алғаш рет қолданылды. 2007 жылдан бері қызыл жоспар "Орсек" жоспарының бір түрі болып табылады.

Жауапкершіліктің бөлінуі

Департамент префекті (немесе Париж және оның маңындағы полиция префекті) құтқару операцияларының директоры (DOS: directeur des opérations de secours). Ол Novi жоспарын іске қосады; әдетте Novi жоспарын өрт сөндірушілер немесе медициналық диспетчер бастайды, содан кейін префект ресми түрінде бекітеді. Жергілікті өрт сөндіру және құтқару қызметінің (SDIS: service départemental d'incendie et de secours) бас офицері – "құтқару операцияларының командирі" (COS: commandant des opérations de secours) болып табылады. Оған "өрт сөндіру және құтқару директоры" (DSIS: directeur des secours incendie et sauvetage) және "медициналық құтқару директоры" (DSM: directeur des secours médicaux) көмектеседі. DSM әдетте өрт сөндірушілердің бас дәрігері немесе SAMU (француздық жедел жәрдем) директоры болады. Басты ресурстар – өрт сөндірушілер мен SAMU, бірақ басқа ұйымдар да көмектесе алады, мысалы, алғашқы медициналық көмек көрсету қауымдастықтары (мысалы, француздық Қызыл Крест, азаматтық қорғау еріктілері / FNPC), олар медициналық емес эвакуацияға көмектесе алады немесе тиісті төтенше жағдайларды шеше алады, жеңіл жараланғандарға көмек көрсетеді және психологиялық көмек үшін логистикалық қолдау жасайды (CUMP: cellule d'urgence médico psychologique).

Операциялық командалық

Құтқару операциясының командирі (COS) құтқару ресурстарын (мемлекеттік, жекеменшік немесе қоғамдық ұйымдар) үйлестіреді. Оны оңай көруі керек, сондықтан ол "Commandant les Opérations de Secours" деген жазуы бар сары түсті жеңіл жакет киеді. Оның апат орнына жақын жерде операциялық штабы (ПҚШ: операциялық басқару пункты) орналасқан. Операциялық штаб барлық ресурстармен және әкімшілік органдарымен, соның ішінде полициямен байланыс жасайды.

Медициналық құтқару бөлімінің директоры (ДСМ)

Медициналық құтқару директоры (DSM) төменде сипатталған медициналық тізбекті басқарады. Оның үстінде "Directeur des Secours Médicaux" деген жазуы бар сары жеңіл шапан киген.

Мақалалар

Алу/құтқару операциялары туралы мәлімет. Бұл өрттен құтқарушы офицердің жауапкершілігінде. Зардап шеккендерді нория арқылы алдыңғы медициналық пунктке (далалық ауруханаға) тасымалдайды. Бұл офицерде "Directeur des Secours Médicaux" деген жазуы бар қызыл шапанға ұқсас жакеті және жеке құрамда қызыл лента бар. Бұл бөлімді "нориялық алу" немесе "кіші нория" деп те атайды.

Эвакуация

Эвакуация бөлімінің міндеті – ПМА бас дәрігерінің қажеттіліктеріне сәйкес пациенттерді эвакуациялауға қажетті ресурстарды жинау және басқару. Бұл аймақты өрттен қорғау офицері басқарады. Эвакуация ресурстары өрт сөндірушілердің құтқару көліктері, жекеменшік жедел жәрдем қоғамдары, бірлестіктердің көліктері, тікұшақтар және тағы да басқалар болуы мүмкін. Қызметкерлер бас дәрігер берген нұсқаулардың орындалуын қадағалайды. Осы аймақтың офицері "эвакуация" деген жазуы бар көк түсті күрте киеді, ал бөлім қызметкерлері көк лента тағады. Бұл бөлім "эвакуациялық айналма" немесе "үлкен айналма" деп те аталады.