Кіріспе

1959 жылы Эдвард Дмитрік режиссерлік еткен фильм.

«Warlock» – 1959 жылғы американдық батыс фильмі, оны Эдвард Дмитрік түсірген және Ричард Видмарк, Генри Фонда, Энтони Куинн және Дороти Малоун бас рөлдерде ойнаған. Фильм американдық автор Оукли Холлдың «Warlock» романы негізінде түсірілген. Фильмнің түсірілімі мен оқиғасы Юта штатында өтеді. Фонда ойдан шығарылған Уорлок қалашығының тәуелсіз маршалы Клей Блейзеделл рөлін сомдайды, ол тәртіп бұзушылармен күресуде кескілестікке барады, ал Видмарк бұрынғы заңсыз Джонни Ганнон рөлінде ойнайды, ол кейін қаланың орынбасар шерифі болады. Арқа сюжеті Блейзеделлдің жаңғырық аяғы бар көмекшісі Том Морганға арналған, оны Куинн ойнайды. Морганның барлық қабілеттері мен мақсаттары Блейзеделлге деген бұрмаланған адалдыққа тоғысады, өйткені Морган оның мүгедектігі үшін қарауға батыл адам Блейзеделл ғана деп есептейді. «Wichita» (1955) фильмінде болғандай, заң мен заңсыздық арасындағы қақтығыс қала басшылығының наразылығымен қатар жүреді.

Сюжет

Уорлок – 1880-жылдардың басында Юта штатының шағын кенші қаласы. Эйб МакКуонның жұмыскерлері болып жұмыс істейтін каубойлар жиі қалаға келіп, кез келген шерифке қарсы тұрған адамды өлтіріп, қорлап, қаладан қуады. Азаматтар комитеті белгілі қарушы Клей Блейзеделлді, ескі судья Холлоуэй сияқты кейбір адамдардың наразылығына қарамастан, қалалық маршал етіп тағайындауға шешім қабылдайды. Қала өздігінен құрылмаған және өз маршалын ұстауға құқығы жоқ. Блейзеделл өзінің адал, ақсақ досы Том Морганмен бірге келеді, ол да шебер қарушы. Морганның құмар ойыншы және көп ішетін адам ретінде беделі бар, бірақ Блейзеделл оның бұл топтың бір бөлігі екенін айтады. Морган қалалық салонның басқарушысы болады. Олардың МакКуонның адамдарымен алғашқы кездесуі қантөгіссіз өтеді. Каубойлар Блейзеделлден қорқады, ал Джонни Ганнон олардың кісі өлтіруге құмарлығынан жиреніп, қалады. Морган өзінің бұрынғы сүйіктісі Лили Доллардың көлігімен қалаға келе жатқанын біледі, оны Боб Николсон, жақында Блейзеделл өлтірген Биг Бен Николсонның інісі сүйемелдейді. Лили Морганды Биг Бен үшін тастап кеткен және Морганның Бенді Блейзеделлге қарсы тұруға итермелегенін біледі, ол оны өлтірді. Ол Морганды жазалау үшін Блейзеделлдің өлімін қалайды. Морган көлікті қарсы алуға шығады, бірақ алыстан МакКуонның адамдары оны тонап жатқанын көреді. Ол жағдайды пайдаланып, Боб Николсонды көзге түсірмей өлтіреді. Лили қалаға келіп, Морганды көреді. Ол оның оқ атып өлтіргенін дұрыс болжайды. Блейзеделл мен жасағы ұрыларды ешқандай оқиғасыз ұстайды. Оларды соттау үшін Брайт-Ситиге апарып бара жатқанда, Блейзеделлді жақтырмайтын шериф Ганнонның Уорлоктың жаңа тұрақты орынбасары болу ұсынысын қабылдайды. Ұрылардың бірі – Ганнонның інісі Билли, МакКуонның қорқытуымен қазылар алқасынан ақталды. Билли бастаған каубойлар дереу Блейзеделл мен Морганға көшеде қарсы шығады. Орынбасар Ганнон олардан кетуді сұрайды және Биллиге: "Мен оны қолдамаймын, өйткені сен менің бауырымсың, ал сені қолдамаймын, өйткені сен қателесің" дейді. Каубой Блейзеделлдің артына оқ атуға тырысады, бірақ Морган оны көріп, атып өлтіреді. Блейзеделл екі адамды өлтіреді, оның ішінде Билли де бар, оған кері қайтуға мүмкіндік бергеннен кейін. МакКуонның сөйлеуге шебер адамы Керли Блейзеделлге қарсы іздеу жарлығы жариялайды, ковбойларды оның заңдық емес статусын мазақтап, "реттеушілер" деп жариялайды. Ганнон қалаға келген кез келген реттеушіні тоқтатуға ант етеді, ал МакКуон ашуланып оны қару қолдануға жарақаттандырады. Қала тұрғындары Блейзеделл мен Морганды жек көруді бастайды, Блейзеделл болжағандай. Алайда ол Джесси Марлоумен қарым-қатынас бастайды және үйленуге және тұруға шешім қабылдайды, бұл Морганды таң қалдырады, ол алға жылжуды қалайды. Қолы жарақаттанған болса да, Ганнон Морганның Блейзеделлге қару тартқанын, ол орынбасарды қолдауға ерікті түрде келгенін көріп, каубойларға жалғыз қарсы шығады. Азаматтардың және "әділ жекпе-жек" уәде еткен Керлидің көмегімен Ганнон күтпеген жерден МакКуонды өлтіріп, реттеушілерді толығымен жояды. Морган Ганнонның Блейзеделлге қарағанда батырырақ болғанын түсіне алмайды, сондай-ақ Лилидің орынбасарға деген қызығушылығына да ренжіді. Блейзеделл бір дау барысында Николсон ағайындыларының өлімі туралы шындықты біліп, Морганнан бет бұрады. Сол күні кешке Морган мас күйінде Ганнонды өлтіру ниетімен шақырады. Блейзеделл Ганнонды өзінің камерасына қамап, "Том Морган – менің жауапкершілігім" деп мәлімдейді. Бастапқыда мойынсұнуға дайын болған Морган Блейзеделлдің қайтадан батыр болғанына қуанады, бірақ қала тұрғындары Морганды кетіп бара жатқанда келекелегенде, ол Блейзеделлді жекпе-жекке шақырады. Морган Блейзеделлдің шапанын атып алады, бірақ бір секундтан кейін өлімге ұшырайды. Морганның соңғы сөзі: "Мен жеңдім, Клэй, мен жеңдім!" Қайғыға батқан Блейзеделл досының мәйітін салонға алып кіреді, оны өртеп жібереді. Ганнон Блейзеделлге егер қаладан кетпесе, оны таңертең тұтқындайтынын айтады. Блейзеделл кетуге шешім қабылдайды. Джесси онымен бірге барудан бас тартады. Келесі күні Ганнон мен Блейзеделл бір-біріне қарайды. Блейзеделл Ганноннан жылдамдықпен оқ салады, бірақ содан кейін өзінің әйгілі алтын тұтқалы револьверлерін құмға лақтырады, Ганнонға күлімсіреп, атқа мінеді.

Өндіріс

Twentieth Century Fox компаниясы тарапынан шығарылған және DeLuxe Color мен CinemaScope форматында түсірілген бұл фильм Роберт Алан Оуртурдың Холлдың романы бойынша экранға көшірілді. Фильмнің бір бөлігі Юта штатындағы Dead Horse Point State Park, Arches National Park, Kings Bottom, Professor Valley, Sand Flats және Моабтағы White's Ranch сияқты жерлерде түсірілді (бұл жер сол дәуірдегі көптеген батыс фильмдеріне де тұсаукес болған).

Қабылдау

The New York Times газетінде Босли Кроутер былай деп жазды: «Ауртур мырза мен продюсерлік жасаған Дмитрик мырзаға құрмет көрсету керек. Олар бүкіл фильмді сюжеттердің тікелей, нақты құрылымымен және үлкен сахналарға дейін қызығушылықты күшейтетін оқиғалармен үйлестірген. Содан кейін оқ ату басталып, бір-бірінен кейін келетін кульминациялық сахналар пайда болады – «Бам, бам, бам!» – және күшті ерлер өз сезімдерімен күреседі. Бұл жақсы, берік, қызықты батыс фильмі. Фонда әдеттегідей тамаша – мұңды, аз сөзді және сенімді, ал Видмарк мырза дұрыс деңгейде шаршаңқы, бірақ шынайы және қайратты. Куинн мырза сәл қайғылы рөлде ауыр ойнайды, бірақ ол соңғы шешімді оқиғаға драмалық үлес қосады. Долорес Майклс пен Дороти Малоун екі күрделі әйел ретінде терең батыс фильмдеріне қажетті сұлулық пен алакөздік береді. Ал көптеген актерлер кішігірім рөлдерде өте жақсы өнер көрсетеді – Том Дрейк, Уоллес Форд, Ричард Арлен, ДеФорест Келли және тағы да көптеген актерлер. «Уорлок» түрлі-түсті және шулы. Бұл батыс фильмдерінің жанкүйерлерін үйлерінен шығаруға тиіс. Кейінгі сыншылар Куинн мен Фонда арасындағы қарым-қатынастың гомоэротикалық екенін айтты; «The Aurum Film Encyclopedia» кітабында бұл фильм «классикалық батыс әлеміндегі гомосексуалдық махаббаттың ең ашық бейнесі болуы мүмкін» деп сипатталған.»