2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісі және норвегиялықтардың тағдыры
Effect of the 2004 Indian Ocean earthquake on Norway
2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісі: 9.1-9.3 магнитудасы, Индонезияда болды. 21 норвегиялық азамат қаза болды, 1600-ға жуығы жоғалды. Жер сілкінісі, құтқару.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2004 жылғы Үнді мұхиты жер сілкінісі – 2004 жылғы 26 желтоқсанда 00:58:50 UTC (Жакарта және Бангкок жергілікті уақыты бойынша 07:58:50) Индонезияның Солтүстік Суматра аймағының батыс жағалауында болған, 9.1–9.3 магнитудалы теңіз асты мега-серпілісті жер сілкінісі.
The 2004 Indian Ocean earthquake was an undersea megathrust earthquake of moment magnitude 9.1–9.3 that struck the Indian Ocean off the western coast of northern Sumatra, Indonesia on 26 December 2004 at 00:58:50 UTC (07:58:50 local time in Jakarta and Bangkok).
Есеп берудегі қиындықтар
Алғашқы бірнеше күнде Норвегия Сыртқы істер министрлігі жоғалып кеткендердің немесе соққы келген аймақтар маңында болуы мүмкін адамдардың есімдерін және ақпаратын жинаумен айналысты. Олардың мәліметтері бойынша, апат кезінде 21 норвегиялық азаматтың қазасы расталды, ал шамамен 1600 адам Оңтүстік және Шығыс Азия аймақтарында жоғалып кеткен немесе қайда екені белгісіз болып қалды. 30 желтоқсанда ұлттық полиция тізімдерді қабылдады, олардың ішінде қайта-қайта жазылған жазбалар (екі немесе үш рет тізімделген жазбалар және т.б.) бар, жалпы саны 8000-нан астам жол болатын. Полицияның жұмысының нәтижесінде жоғалғандардың саны 300-ден асты. 3 қаңтарда полиция 279 жоғалып кеткен адамның тізімін жариялады және бастапқыда хабарланған 21 адамның орнына 16 адамның қазасы расталды (тізім жарияланбады). 21-ден 16-ға дейінгі азаю өлім туралы заңды презумпцияға қатысты қатаң талаптармен түсіндірілді. Бірақ көп ұзамай, қателіктер, есеп берудегі қиындықтар, компьютерлік қателер және тіпті теру қателіктері болғаны анықталды. Көптеген адамдар өздерінің тізімде екенін білген соң қоңырау шалып, тізімнен алынды. 5 қаңтардың түстен кейін жоғалған адамдардың саны 80-ге дейін төмендеді. Сонымен қатар, расталған қазалардың саны да теру қатесінен кейін тағы да азайды, 16-дан 12-ге дейін төмендеді. Өлім туралы мәлімдемелердің қатаңдығына байланысты, Шри-Ланканың бір бөлігінде, «Тамил жолбарыстары» бақылауындағы толқындарда қаза тапқан, бір күннен кейін жергілікті достары мен туыстары таныған және 2 қаңтарда Шри-Ланкада жерленген норвегиялық тамил әйелінің аты ресми тізімде «жоғалған» деп көрсетілді. Бірақ 6 қаңтарда оның есімі тізімнен алынып тасталды, ал расталған қазалардың саны 12-ден 13-ке дейін өсті. 18 қаңтарда полиция өлгендер мен жоғалғандардың санын жаңа жүйе бойынша жариялады. Қайтыс болғандардың санына (сегіз адам) тек тиісті мемлекеттік органдармен ресми расталған адамдар кірді. Жоғалғандардың санына (сонда сексен) туыстары немесе достары таныған, бірақ әлі билік органдарымен расталмаған адамдар да кірді.
The first few days, the Norwegian Foreign office was in charge of collating names and information about people reported missing or with possible whereabouts in the environs of the hit areas. According to their information, 21 Norwegian citizens were confirmed to be killed during the calamity, and about 1,600 were either missing or of unknown whereabouts presumptively in the general South and East Asia regions. On 30 December the national police took over the lists, which actually had partial information (duplicate or triplicate listings etc.) on more than 8,000 entry lines. Through the work of the police, those listed as missing were whittled down to below 300. On 3 January the police published a list with names of 279 missing persons, and that there were 16 confirmed deaths instead of the originally reported 21 (no list published). The drop from 21 to 16 was explained by more stringent demands as to legal presumption of death. It soon transpired that there had been a fair amount of miscommunication, reporting snags and computer errors, even typing errors. Many people who learned that they were on their lists, were able to call in and were removed. By the afternoon of 5 January, the names of missing persons had been lowered to 80. It was furthermore stated that the number of confirmed deaths had, again, been over reported due to a typing error, dropping the number of confirmed dead from 16 to 12. Apparently due to the stringency of presumed death declarations, a Norwegian Tamil woman who was killed in the waves in a part of Sri Lanka controlled by the Tamil Tigers, found after one day, identified by local friends and relatives and buried in Sri Lanka on 2 January, remained listed as "missing" on the official list. But on 6 January her name was removed, and the statistics of confirmed dead increased from 12 to 13. On 18 January the Police published numbers of dead and missing according to an altered system. The number of deceased (eight) included only those whose formal identification had been confirmed by the pertinent civic authorities. The number of missing (then eighty) thus included some people whose bodies had been identified by relatives or friends, but not yet by the authorities.
Тарих
Тайланд көптеген жылдар бойы норвегиялық туристердің танымал бағыты болып келген. Соңғы жылдары норвегиялықтардың саны артып, көптегендері Рождество мерекесін үйде тойлаудың орнына, Оңтүстік Азияның жылы ауа-райында өткізе бастады. Үйдегі ауа-райы суық, температура нөл градустан төмен болып, қар жауады. Осы мән-жайларды ескере отырып, осы апаттың салдары шағын елге зор психологиялық және жеке қайғы әкелді. Шри-Ланкадан үш норвегиялықтың қаза болғаны хабарланды, олардың бірі – елдің тамил аймағында туған норвегиялық азамат, ол туған қаласындағы жетімдер үйінде ерікті болып жұмыс істеген. Бұл елде демалысқа бару дәстүрі Таиландқа қарағанда әлдеқайда аз дамыған. Апаттан кейін Норвегия елшілігі төтенше жағдай режиміне көшті.
Thailand has been a Norwegian tourist destination of great popularity for many years. In recent years, more and more Norwegians have also started to celebrate Christmas in the warmth of the south Asian weather, instead of celebrating at home, where the weather can be rough, with temperatures far below zero degrees Celsius as well as snow. In light of these facts, the impact of the catastrophe has a large psychological and personal impact on the small nation. In Sri Lanka, there are reports of three Norwegians dead, one of them a Norwegian citizen born in the Tamil part of the country and doing volunteer work at an orphanage in her town of birth. The tradition of vacationing there is much more limited than Thailand. The Norwegian Embassy was in a state of emergency following the disaster.
Әсері
Бұл апаттың бүкіл әлемде елеулі психологиялық әсері болды. Туризм Оңтүстік-Шығыс Азияның ең маңызды экспорт саласы еді және ол қатты бұзылды. Дегенмен, жыл сайын келетін туристердің саны артып, ол қайта жандануда. 2004 жылғы 26 желтоқсандағы цунами апатының құрбандарына арналған ескерткішті Норвегия үкіметі ұсынды. Бұл ескерткіш барлық апаттан зардап шеккен адамдар үшін ойша толғануға және естелікке арналған лайықты орын болуға тиіс. Джон Аудун Хаугестің "Интерференция" атты мүсіні Ослодағы Бигдойдің батыс жағасында орналасқан. Ол 2007 жылғы 19 қазанда Норвегия королі Харальд V тарапынан ресми түрде ашылды.
This disaster exerted significant psychological impact everywhere in the world. Tourism is South East Asia's biggest export and it was disrupted considerably. However, it is making a comeback with more and more tourists visiting each year. A memorial for the victims of the tsunami catastrophe of 26 December 2004 was initiated by the Norwegian government. The memorial is meant to be a dignified place for reflection and contemplation for all people affected by catastrophes. The sculpture by John Audun Hauges entitled Interferens is located on the western shore of Bygdøy in Oslo. It was officially unveiled by HM King Harald V of Norway on 19 October 2007.