Кіріспе

Ирландияның бұрынғы саясаткері (1949 жылы туған)
құрамына ойдан шығарылған кейіпкер кіреді.

Джоан Бартон (1 ақпан 1949 жылы туған) – 2014 жылдан 2016 жылға дейін Танайст және Еңбек партиясының төрағасы, 2011 жылдан 2016 жылға дейін Әлеуметтік қорғау министрі, 2007 жылдан 2014 жылға дейін Еңбек партиясының жетекші орынбасары, 1994 жылдан 1997 жылға дейін Сыртқы істер министрлігінде мемлекеттік министр, ал 1993 жылдан 1994 жылға дейін Әлеуметтік әл-ауқат министрлігінде мемлекеттік министр болды. Ол 1992 жылдан 1997 жылға дейін және 2002 жылдан 2020 жылға дейін Дублин батыс сайлау округінің депутаты (Teachta Dála) болды. Бартон алғаш рет 1992 жылғы жалпы сайлауда Dáil Éireann-ға сайланды. 1995 жылдан 1997 жылға дейін Сыртқы істер министрлігінде мемлекеттік министр қызметін атқарды. Ол 1997 жылғы жалпы сайлауда мандатын жоғалтты, бірақ 2002 жылғы жалпы сайлауда Dáil-ге қайта сайланды. 2007 жылдан 2014 жылға дейін Эмон Гилмор басшылығындағы Еңбек партиясының жетекші орынбасары болды. 2014 жылдан 2016 жылға дейін Танайст (Премьер-министрдің орынбасары) және 2011 жылдан 2016 жылға дейін Әлеуметтік қорғау министрі болды. 2016 жылғы жалпы сайлауда партияның ауыр жеңіліске ұшырауынан кейін 2016 жылдың мамыр айында Еңбек партиясының төрағасы лауазымынан кетті. Бартон 2020 жылғы жалпы сайлауда бесінші санақта мандатын жоғалтты.

Ерте өмір

Бертон Дублиннің Стоунибаттер ауданында дүниеге келген. Ол сәби кезінде Бёртон отбасымен асырап алынып, Инчикорда өскен. Оның асырап алған әкесі жергілікті темір құю зауытында жұмыс істеген. Ол Санкт-Габриэль бастауыш мектебінде (NS), Каупер-стритте, Сент-Джозеф қайырымдылық сестерінің орта мектебінде, Стэнхоп-стритте және Дублин университетінде (UCD) білім алды, онда коммерция саласы бойынша диплом алды. Ол сондай-ақ Chartered Accountants институтының феллосы. Ол Дублин технология институтында және Танзанияның Дар-эс-Салам университетінде бухгалтерлік есептен лекция оқыды.

Алғашқы жылдары: 1989-1997

Бёртон алғаш рет 1989 жылғы жалпы сайлауда Дублин орталық сайлау округінен Лейборист партиясының екі үміткерінің бірі ретінде қатысты, бірақ сайланбады. Ол 2002 жылғы жалпы сайлауда Дублин-Уэст округінен Дáil депутаты болып қайта сайланды және 31-ші Дáil-ге сайланған елдегі алғашқы депутат атанды.

Еңбек көшбасшылығы: 2014-2016

Еңбек партиясы 2014 жылғы жергілікті және Еуропалық сайлауларда үлкен сәтсіздікке ұшырады; бұл Имон Гилмордың партия басшысы лауазымынан кетуіне әкелді. Бертон оның орнын басу үшін басшылыққа үміткер екенін жариялады. 2014 жылдың 4 шілдесінде ол басшылық сайлауда Алекс Уайтты 78 пайызға 22 пайыз есебімен жеңіп, жеңіске жетті. Таоишик Энда Кенни сол күні оны Танайст етіп тағайындады. Сайланғаннан кейін ол Еңбек партиясының "әлеуметтік мәселелерді шешуге және жүрегімен басқаруға" баса назар аударатынын айтты. 2016 жылғы жалпы сайлауға бір ай қалғанда Миллуард Браун жүргізген сауалнамада оның сайлау округінен шығарылатыны болжанғанмен, Бертон күткеннен жақсы нәтиже көрсетіп, Дублин Батыс округіндегі өкілдігін сақтап қалды. 2016 жылдың сәуір айында өткен «Медиадағы әйелдер» конференциясында сайлаудан кейін және үкіметтік коалиция құру бойынша келіссөздер кезінде Бертон әйелдердің үкіметтік келіссөздер процесінен қалай шеттетілгенін талқылады. Ол сайлау кезінде саясаткер әйелдерге көрсетілген жеккөрушілік пен зорлық-зомбылықты, сондай-ақ сайлау кезінде көрсетілген «вульгарлық, қарапайым және ар-ұятсыз» Late Late Show бағдарламасын сынады, онда саясаткерлердің дене тіліне Фрейдтік түсіндірмелер берілді. 2016 жылғы жалпы сайлаудан кейін Еңбек партиясы оппозицияға көшті, бірақ олардың саны күрт азайды. Бертон үкімет құру бойынша ұзақ созылған келіссөздер кезінде Танайст және Әлеуметтік қорғау министрі міндетін уақытша атқаруда болды. 2016 жылдың 6 мамырында Энда Кенни Дэйлде Франсис Фицджеральдтың жаңа Танайст болатынын, ал Бертонның сайлау округіндегі әріптесі Лео Варадкардың Әлеуметтік қорғау министрлігіндегі бұрынғы лауазымын иеленетінін мәлімдеді. 2016 жылдың 10 мамырында ол Еңбек партиясының басшысы лауазымынан кетуін жариялады, ол 2016 жылдың 20 мамырында күшіне енді, оның орнына Брендан Хоулин қарсылықсыз сайланды. Ол 2020 жылғы Ирландияның жалпы сайлауында өзінің орындығынан айырылды, оның бірінші дауысы 15,4 пайыздан 4,8 пайызға дейін төмендеді.