Кіріспе

Британдық генерал, әскери жазушы және саясаткер (1824–1893)

Генерал-лейтенант сэр Эдвард Брюс Хамли (1824 жылдың 27 сәуірі – 1893 жылдың 12 тамызы) – британдық генерал, әскери жазушы және консервативті саясаткер, 1885 жылдан 1892 жылға дейін Парламент палатасының депутаты болған.

Ерте өмір

Хэмли вице-адмирал Уильям Хэмлидің кіші ұлы, Корнуоллдағы Бодмин қаласында туды және 1843 жылы Корольдік артиллерияға қабылданды.

Мансап

1850 жылы Хамли капитандыққа көтеріліп, 1851 жылы Гибралтарға барды, онда журналдарға мақалалар жазу арқылы әдеби мансабын бастады. Ол бүкіл Қырым науқанында сэр Ричард Дакрестің жеке көмекшісі болып қызмет етті, артиллерияға басшылық етті, барлық операцияларға ерекше көзге түсіп қатысты және тікелей тағайындау арқылы майор, содан кейін подполковник болды. Ол сонымен қатар КБ орденімен, француз және түрік ордендерімен марапатталды. Соғыс кезінде Хамли "Блэкуд" журналына науқанның барысы туралы көрнекті есеп жариялады, ол кейіннен қайта басылды. Хамлидің әдеби және әскери қабілеттерінің үйлесімі оған 1859 жылы Сандхерсттегі жаңа Штаб колледжінде әскери тарих профессоры қызметін атқаруға мүмкіндік берді, ал 1866 жылы ол әскери білім беру кеңесіне өтті, 1870 жылы Штаб колледжіне комендант ретінде оралды. 1879 жылдан 1881 жылға дейін Хамли Осман империясы мен Болгарияның, Азиядағы Осман империясы мен Ресей империясының, сондай-ақ Осман империясы мен Грекияның шегараларын белгілеу жөніндегі британдық комиссар болып жұмыс істеді және KCMG орденімен марапатталды. 1863 жылы полковник болып тағайындалған ол 1882 жылы генерал-лейтенант атағын алды, ол Лорд Вулслидің басшылығымен Мысырға жасалған экспедицияның 2-ші дивизиясына қолбасшылық етті және Тель-эль-Кебир шайқасында әскерін жетектеді, осы шайқас үшін KCB орденімен, Парламенттің алғысымен және Осминие орденінің 2-дәрежесімен марапатталды. Хамли Лорд Вулслидің хабарламаларында Мысырдағы өзінің қызметі жеткілікті бағаланбағанын санады және наразылығын ашық білдірді, бірақ оның қызметін кемсіту ниеті болды деп есептеуге негіз жоқ еді.

Кейінгі өмірі

1885 жылдан 1892 жылға дейін Хэмли консерваторлар партиясының мүддесі үшін парламентте Біркенхедтен депутат болды. 1890 жылы генерал шеніне көтерілді. 1887 жылғы 6 қарашада 2-ші Миддлсекс артиллерия еріктілерінің құрметті полковнигі болып тағайындалды. Хэмли Лондонның Бромптон зиратында жерленген.

Жазбалар

Гэмли – ақылды және жан-жақты жазушы. Оның ең маңызды еңбегі – 1866 жылы жарық көрген «Соғыс операциялары» әскери оқу құралы ретінде танылды. Оны пруссиялық Бас штабтың бастығы, неміс генералы Гельмут фон Мольтке жоғары бағалаған, ал 1894 жылға дейін Камберли штаб колледжіне қабылдау емтиханында қолданылатын жалғыз оқулық болды. Ол сонымен қатар ұлттық қорғанысқа қатысты бірнеше памфлеттер жариялаған, журналдарға жиі мақала жазған және бірнеше романның авторы болды, олардың арасында ең белгілісі – «Леди Лидің жесірлігі». Хамли жануарлардың әл-ауқатына қызығушылық танытқан. Ол 1872 жылы «Біздің жақындарымыз» атты кітап жазды. Бұл кітапта оның жануарларға деген қайырымдылығы және оларды қатыгездікпен ұстауға наразылығы көрініс тапқан. Ол вивисекцияны сынап, көбелектерді жинауды айыптаған. «Крым соғысы» 1891 жылы Seeley and Co., Лондон баспасында жарық көрді. Бұл басылымда Крым соғысына дейінгі және соғыс аяқталғанға дейінгі оқиғалардың толық шолуы берілген.