Кіріспе

Артур Конан Дойлдың "Қызыл шеңбердің оқиғасы" әңгімесі – Артур Конан Дойл жазған 56 Шерлок Холмс әңгімесінің бірі. Ол "Соңғы құрсауы" антологиясына енген.

Қысқаша мазмұны

Үй иесі Воррен ханым Бейкер көшесінің 221Б-ге келіп, жалға алған адам туралы сұрақтар қояды. Жас, тығыз сақалды, жақсы бірақ акценті бар ағылшын тілінде сөйлейтін ер адам оған келіп, әдеттегі жалдағысынан екі есе көп ұсыныс жасады, егер ол бөлмені өз шарттары бойынша алса деген талаппен. Ол сол жерде болған алғашқы түні үйден шығып, түн ортасынан кейін, үйдің қалған тұрғындары ұйықтап қалғанда қайта келді. Содан бері миссис Воррен, оның күйеуі және олардың қызметші қызы оны көрген жоқ. Үй иесі кеткеннен кейін Холмс доктор Ватсонға Воррен ханымның үйіндегі адам, шарттарды келісіп алған сақалды адам емес сияқты екенін айтады. Холмс пәтер иесіне хабар жіберіліп жатыр деп күдіктенеді. Холмс пен Ватсон миссис Ворреннің үйіне барып, жалға алған адамның қараңғы терілі жас әйел екенін біледі. Сол күні кешке Холмс пен Ватсон жалға алған адамның серігі шамды қозғау арқылы хабар жібергенін көреді. Холмс пен Ватсон инспектор Грегсонмен және АҚШ-тан келген Пинкертон детективі Левертонмен танысады. Олар қатыгез кісі өлтіруші Джузеппе Горджаноны күтіп отыр. Сигнал келген бөлмеге кіргенде, Горджано үлкен пышақпен жараланғаннан кейін қанға толы жерде жатқанын көреді. Жалға алған адам Эмилия Лукка екені белгілі болады, ал оның серігі – күйеуі Геннаро. Ол Луккалардың қауіпті Джузеппе Горджанодан паналап жатқанын растайды, ол Геннароның «Қызыл шеңбер» құпия итальяндық қылмыстық ұйымына опасыздық жасағаны үшін өлтіруге тырысқан, және олар екеуі де бұл ұйымға қатысқан. Геннаро, қауіп-қатерге қарамастан, ұйымнан кетуді шешті. Ол әйелімен бірге Италиядан қашып, «Қызыл шеңберден» құтылу үшін Нью-Йоркке барды, бірақ Горджано Геннароның ізін тапты. Грегсон Эмилияны полиция бөлімшесіне алып кетеді.

Жариялану тарихы

"Қызыл шеңбердің оқиғасы" алғаш рет 1911 жылдың наурыз-сәуір айларында Ұлыбританияда "The Strand Magazine" журналында, ал 1911 жылдың сәуір-мамыр айларында АҚШ-та "The Strand" журналының американдық басылымында жарияланды. Бұл әңгіме "The Strand Magazine" журналында H. M. Броктың үш суретімен және Джозеф Симпсонның бір суретімен, сондай-ақ "The Strand" журналының американдық нұсқасында осы суреттермен бірге жарық көрді. Ол "Соңғы иілу" әңгімелер жинағына енгізілді.

Кино және теледидар

1922 жылы бұл әңгіме қысқа үнсіз фильм ретінде бейімделді. Бұл Stoll Pictures компаниясының «Шерлок Холмс» фильмдер сериясындағы қысқа фильмдердің бірі болды, және Эилл Норвуд Шерлок Холмс рөлінде, ал Хьюберт Уиллис доктор Уотсон рөлінде ойнады. Бұл оқиға сондай-ақ 1994 жылғы Granada TV телесериалы үшін де бейімделді.

Радио

"Қызыл шеңбердің оқиғасы" Эдит Мейзер тарапынан американдық "Шерлок Холмс оқиғалары" радио сериясының бір бөлімі ретінде бейімделген. 1931 жылдың 15 қазанында эфирге шыққан эпизодта Ричард Гордон Шерлок Холмс рөлін, ал Ли Ловелл доктор Уотсон рөлін сомдады. 1935 жылдың ақпанында оқиғаның тағы бір нұсқасы эфирге шықты, онда Луис Гектор Холмс, ал Ловелл Уотсон рөлінде болды. Бұл оқиға американдық "Шерлок Холмс жаңа оқиғалары" радио сериясы үшін де бейімделді. Базил Ратбоун мен Найджел Брюс ойнаған радиодағы бейімделу "Миссис Уорреннің жалдамалы бөлмесі" деп аталды және 1941 жылдың 7 желтоқсанында, Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасаған күні эфирге шықты. Шығыс жағалаудағы хабарлама президент Франклин Рузвельт ертеңгі күні сағат 12-де елге үн қоятыны туралы радио хабарламасымен үзіліске түсті. Оқиға 1969 жылы Майкл Хардвик тарапынан BBC Radio 2 үшін бейімделді, Карлтон Хоббс Холмс және Норман Шелли Уотсон рөлінде ойнаған 1952–1969 жылдардағы радио сериалдың бөлігі ретінде. "Қызыл шеңбер" 1994 жылы Питер Линг тарапынан BBC Radio 4 үшін бейімделді, Клайв Меррисон Холмс, Майкл Уильямс Уотсон рөлінде, ал Джоан Симс Миссис Уоррен рөлінде сомдады, бұл 1989–1998 жылдардағы радио сериалдың бөлігі болды. 2013 жылы оқиға американдық радио шоу Imagination Theatre-дың "Шерлок Холмс классикалық оқиғалары" сериясының бір бөлімі ретінде бейімделді, онда Джон Патрик Лоури Холмс, ал Лоуренс Альберт Уотсон рөлін сомдады.