Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артур Конан Дойлдың "Жабық қонақтың оқиғасы" (1927) атты қысқа әңгімесі – британдық жазушы сэр Артур Конан Дойлдың жазған 56 Шерлок Холмс әңгімесінің бірі және "Шерлок Холмс істер жинағы" циклындағы 12 әңгімеден бірі болып табылады.
Short story by Arthur Conan Doyle
"The Adventure of the Veiled Lodger" (1927), one of the 56 Sherlock Holmes short stories written by British author Sir Arthur Conan Doyle, is one of 12 stories in the cycle collected as The Case Book of Sherlock Holmes.
Қысқаша мазмұны
Холмске Оңтүстік Брикстоннан келген үй иесі миссис Меррилоу келеді, оның үйінде ешқашан бетін көрсетпейтін ерекше қонағы бар. Ол бір рет кездейсоқ көріп, оны қорқынышты түрде қиратып тастады. Бұрын тыныш жүрген бұл әйел түнде "Құнжыр, құнжыр!" деп айқайлап, қарғыс айта бастады. "Сен жынды ма екенсің! Сен - жындысың! Оның денсаулығы да нашарлап, әлсіреп барады. Меррилоу ханым Холмстың назарына бұл істі ұсынды, өйткені оның жалға алушысы Рондер ханым өзінің айтқысы келетін нәрселеріне діни қызметкерлер мен полицияны қатырмайды. Ол үй иесіне Аббас Парваны атауды айтты, Холмс бұл сөзді түсінеді деп біледі. Әрине, біледі. Бұл өте қайғылы оқиға, цирктегі арыстан бір жолы қашып, екі адамды шауып өлтірді, біреуі қаза тапты, екіншісі қатты жараланды. Соңғысы, әрине, осы пәтерде тұрып жатқан адам, ал біріншісі оның күйеуі. Холмс сол кезде жағдайды аз жасай алады, бірақ, мүмкін, егер біреу оны жалдаған болса, нәтиже басқаша болар еді. Осыған байланысты тергеу барысында Рондер мырзаның өлімі жазатайым оқиға деп танылды. Алайда, тіпті жергілікті полиция да сол кезде кейбір сәйкессіздіктерге байланысты алаңдаған. Мысалы, арыстан мырза мен Рондер әйелінің қақпағында болған, және олар оны тамақтандырған. Неге ол кенеттен қоректендіргіштерін қосты? Неге ол қашып құтылуға тырыспады? Рондер мырза өлтірілген деп болғанда, бірнеше адам айқайлағанды естіген бұл адам кім еді? Брикстонға келгеннен кейін Холмс пен Уотсонды миссис Рондердің бөлмесіне кіргізеді, ол сирек кетеді. Ол шашын жауып тұр. Оның мақсаты - өлер алдындағы күнәсін мойындап, ақталу. Ол Холмс пен Уотсонға мистер Рондердің қорқынышты күйеуі болғанын, тіпті цирк жануарларына қатыгез және зорлық-зомбылық жасағанын айтады, бірақ ол бірнеше рет айыптау үстеліне түскеніне қарамастан, оған бәрібір емес еді. Ол өте бай адам еді, ал айыппұлдар ештеңеге мән бермейтін. Цирк басшысы Леонардо Рондер ханымның сүйіктісі еді. Ол әрқашан оған қолдау көрсетіп, жігерлендіретін, ол өз кезегінде Леонардо күйеуінің қорқатын жалғыз адамы деп санайтын. Ақырында, Рондер ханым мен Леонардо Рондер мырзаның өмір сүруге жарамсыз екенін түсінді және оны өлтіруді жоспарлады. Жобаның бір бөлігі ретінде Леонардо бес мыс бар таяқ жасады, ол арыстанның аяғы сияқты қателікпен жараланған жараларды жібере алады. Бір күні кешке цирк түнде жатқан Беркширдің шағын ауылы Аббас Парвада Рондэр ханым мен Леонардо өз жоспарларын жүзеге асырды. Миссис Рондер мен оның күйеуі арыстанның қақпасына барып, оны тамақтандыруға келгенде, Леонардо арт жағынан келіп, Мистер Рондердің басын таяқпен ұрды, ал Миссис Рондер арыстанды босатып, оны босатқан және іс-әрекет жасаған сияқты етіп көрсетті. Бірақ арыстан, Рондер мырзаның қанының иісімен тамақтануға толы тоқырап, бұрылып, оның орнына Рондер ханымға шабуыл жасап, оның бетін қатты жыртты. Мұны көрген Леонардо айқайлап, басқа цирк мүшелерінің көмегін сұрап жүгірді. Ол шерге шабуыл жасау арқылы өзінің сүйіктісін құтқара алар еді, бірақ ол тым қорқынышты болды. Миссис Рондер тергеу кезінде Леонардоны күйеуінің өлтірілуіне кінәлай алмады және ол енді Холмс пен Уотсонға осы оқиғаны айтып жатыр, өйткені ол жуырда өлетінін сенді. Ол Леонардоны қайта көрмеді, одан хабар да алмады. Сол оқиғадан кейін ол жалғыз және жамылғысы бар өмір сүрді. Холмс бұл жағдайда кеңес бере алады; Рондер ханымның өзін-өзі өлтіруді ойластырғанын түсінген ол оның өмірі шыдамсыз әлемдегі шыдамдылық үлгісі ретінде бір нәрсеге тұрарлық екенін еске салады. Ол бұған жауап ретінде пердесін көтереді, ал көрініс қорқынышты. Дегенмен, Холмс екі күннен кейін миссис Рондерден плюс қышқылынан бөтелке алады. Ол өзін өлтіру үшін оны пайдалану еді, бірақ Холмс оған айтқан не қарастырғаннан кейін, ол, әрине, жақсы ойлады.
Holmes is visited by Mrs Merrilow, a landlady from South Brixton who has an unusual lodger who never shows her face. She saw it once accidentally and it was hideously mutilated. This woman, formerly very quiet, has recently taken to cursing in the night, shouting "Murder, murder!" and "You cruel beast! You monster!" Also, her health has taken a turn for the worse, and she is wasting away. Mrs Merrilow has brought this case to Holmes's attention as her tenant, Mrs Ronder, will not involve the clergy or the police in something that she would like to say. She has told her landlady to mention Abbas Parva, knowing that Holmes would understand the reference. Indeed he does. It was a most tragic case in which a circus lion somehow got loose and savaged two people, one of whom was killed, and the other badly disfigured. The latter is apparently this lodger – the former was her husband. Holmes could make little of the case at the time, but perhaps if someone had actually hired him, the outcome would have been different. As it was, the inquest ruled that Mr Ronder was the victim of death by misadventure. Still, even the local police were a bit disturbed at the time by some seeming inconsistencies in the accounts. For example, the lion was part of an act which Mr and Mrs Ronder performed right in its cage, and they were the ones who fed it. Why had it suddenly turned on its feeders? Why had it not tried to escape? Who was this man that several people heard screaming when supposedly Mr Ronder had already been killed? Upon arriving at Brixton, Holmes and Watson are shown into Mrs Ronder's room, which she seldom leaves. She is wearing her veil. Her purpose, it seems, is to make a clean breast of the matter before she dies. She tells Holmes and Watson that Mr Ronder was a terrible husband, cruel and violent in the extreme, even to the circus animals, but he didn't care, even though he wound up in the dock for it several times. He was very rich and the fines meant nothing. The circus strongman, Leonardo, was Mrs Ronder's lover. He was always very supportive and encouraging to her, who, in turn, felt that Leonardo was the only man her husband feared. Eventually, Mrs Ronder and Leonardo realized that Mr Ronder was not fit to live, and formed a plan to kill him. As part of the plan, Leonardo made a club with five nails in it, which could deliver wounds that might be mistaken for those of a lion's paw. Then, one night at Abbas Parva, a small village in Berkshire where the circus was camped for the night, Mrs Ronder and Leonardo carried out their plan. When Mrs Ronder and her husband went to the lion's cage to feed it, Leonardo crept up behind them and smashed Mr Ronder's head with the club, and Mrs Ronder released the lion to make it appear that it had broken free and done the deed. But the lion, having been driven into a feeding frenzy by the scent of Mr Ronder's blood, turned and pounced on Mrs Ronder instead, badly chewing her face up in the process. At the sight of this, Leonardo started screaming and ran to get help from the other circus members. He could have saved his lover himself by using the club on the lion, but he was too cowardly. Mrs Ronder could not bring herself to implicate Leonardo in her husband's murder at the inquest, and is only now telling Holmes and Watson this story because she believes that she will soon die. She never saw or heard of Leonardo again, and later learned that he had drowned. Ever since the night of the incident, she has lived alone and veiled. Holmes can only offer advice in this situation; realising that Mrs Ronder is contemplating suicide, he reminds her that her life is worth something as an example of patient suffering in an impatient world. She responds to this by lifting her veil, and the sight is ghastly. Nevertheless, Holmes receives a bottle of prussic acid from Mrs Ronder two days later. She was going to use it to kill herself, but upon considering what Holmes told her, she apparently thought better of it.
Жариялану тарихы
"Көрмелі қонақтың оқиғасы" алғаш рет 1927 жылғы қаңтарда АҚШ-та "Либерти" журналында, ал 1927 жылғы ақпанда Ұлыбританияда "The Strand Magazine" журналында жарияланды. Әңгіме "Либерти" журналында Фредерик Дорр Стил салған төрт суретпен, ал "Странд" журналында Фрэнк Уайлстың үш суретімен бірге шықты. Бұл әңгіме "Шерлок Холмс істері" жинағына енгізілді.
"The Adventure of the Veiled Lodger" was first published in the US in Liberty in January 1927, and was first published in the UK in The Strand Magazine in February 1927. The story was published with four illustrations by Frederic Dorr Steele in Liberty, and with three illustrations by Frank Wiles in the Strand. It was included in the short story collection The Case Book of Sherlock Holmes,
Радио
1932 жылы Эдит Мейзер бұл әңгімені американдық радиосериал "Шерлок Холмс оқиғалары" бөлігі ретінде бейімдеді. Ол 1932 жылғы 26 мамырда Ричард Гордон Шерлок Холмс, ал Ли Ловелл Доктор Уотсон рөлінде ойнады. Мейзердің оқиғаның тағы бір драмалық нұсқасы 1935 жылғы 31 наурызда сол сериалда көрсетілді (Луи Гектор Холмс, ал Ловелл Уотсон рөлінде). Мейзер бұл әңгімені "Шерлок Холмстың жаңа оқиғалары" американдық радиосериалының эпизодтары ретінде де бейімдеді, ол 1942 жылғы 15 ақпанда (Базил Ратбоун Холмс, Найджел Брюс Ватсон рөлінде) және 1948 жылғы 20 маусымда (Джон Стэнли Холмс, Альфред Ширли Ватсон рөлінде) эфирге шықты. "Күлдір-бұлдырлы қонақ" 1994 жылы Роджер Дэнс тарапынан BBC Radio 4 үшін бейімделді, бұл 1989–1998 жылдардағы радиосериалдың бөлігі болды, онда Клайв Меррисон Холмс, ал Майкл Уильямс Ватсон рөлінде ойнады. Гарриет Уолтер Эужениа Рондер, ал Дуглас Хеншалл Леонардо рөлін сомдады. 2006 жылы бұл әңгіме радио үшін "Шерлок Холмс классикалық оқиғалары" сериясының эпизоды ретінде бейімделді, бұл американдық радиошоу Imagination Theatre-дың бір бөлігі болды, онда Джон Патрик Лоури Холмс, ал Лоуренс Альберт Ватсон рөлінде ойнады.
In 1932, the story was adapted by Edith Meiser as part of the American radio series The Adventures of Sherlock Holmes. It aired on 26 May 1932, with Richard Gordon as Sherlock Holmes and Leigh Lovell as Dr. Watson. Another dramatisation of the story adapted by Meiser aired on the same series on 31 March 1935 (with Louis Hector as Holmes and Lovell as Watson). Meiser also adapted the story as episodes of the American radio series The New Adventures of Sherlock Holmes that aired on 15 February 1942 (with Basil Rathbone as Holmes and Nigel Bruce as Watson) and 20 June 1948 (with John Stanley as Holmes and Alfred Shirley as Watson). "The Veiled Lodger" was dramatised for BBC Radio 4 in 1994 by Roger Danes as part of the 1989–1998 radio series starring Clive Merrison as Holmes and Michael Williams as Watson. It featured Harriet Walter as Eugenia Ronder and Douglas Henshall as Leonardo. In 2006, the story was adapted for radio as an episode of The Classic Adventures of Sherlock Holmes, a series on the American radio show Imagination Theatre, with John Patrick Lowrie as Holmes and Lawrence Albert as Watson.
Теледидар
1993 жылғы Гренада теледидарының "Шерлок Холмс" сериясының "Құқықтық жеңімпаз" атты эпизодында Джермеи Бретт Холмс рөлінде осы әңгімеден алынған, барс шаққан жамылғылы әйелдің Холмске хабарласуы сюжеттік тәсілін пайдаланады, бірақ "Асыл жеңімпаздың оқиғасы" негізіндегі басты сюжеттің бір бөлігі ретінде есімдерді, кейіпкерлерді және жағдайды өзгертеді.
The 1993 episode "The Eligible Bachelor" of the Grenada Television Sherlock Holmes series with Jeremy Brett as Holmes integrates the narrative device, borrowed from this story, of Holmes being contacted by a veiled woman mauled by a leopard, but changes the names, characters, and situation to make it a sub element of a main plot based on "The Adventure of the Noble Bachelor".