Кіріспе
Бизнесмен және бұрынғы автомобиль саласының басшысы (1954 жылы туған)
Карлос Гон (/ɡ//oʊ//n/; kaʁlɔs ɡon; كارلوس غصن; , 1954 жылдың 9 наурызында туған) – бизнесмен және бұрынғы автомобиль саласының басшысы. Ол 2019 жылы Жапонияда үй қамауынан сенімсіз түрде қашып, Nissan компаниясындағы қызмет кезеңімен байланысты қаржылық тәртіпсіздіктер бойынша сот отырысын күтіп отырған кезінде кеңінен танылды. Гон «Мишлен Солтүстік Америка» компаниясының бас директоры, «Рено» компаниясының төрағасы және бас директоры, «АвтоВАЗ» компаниясының төрағасы, «Ниссан» компаниясының төрағасы және бас директоры, сондай-ақ «Мицубиси Моторс» компаниясының төрағасы қызметтерін атқарды.
Ерте өмір және білім
Гонның атасы Бичара Гон, маронит католигі, 13 жасында Ливанның француз басқаруындағы Ажалтуннан Бразилияға эмиграциялап, Бразилия мен Боливия шекарасына жақын Рондония штатындағы шалғайдағы Гуапоре қаласына қоныстанған. Бичара Гон кәсіпкер болған және ақырында бірнеше компанияны басқарған, олардың ішінде резеңке саудасы, ауылшаруашылық өнімдерін сату және сатып алу, сондай-ақ авиация салалары болды. Оның ұлы Хорхе Гон Роза Джаззарға үйленді, ол Нигерияда туған, Ливаннан шыққан әйел. Оның отбасы Ливандағы Мизиарадан Бразилияға көшіп келген. Карлостың әкесі Хорхе Гон (2006 жылы қайтыс болды) алмаз саудагері және авиация тармағында жұмыс істеген. Хорхе 1960 жылы Ливандағы Сауфарда дін қызметкерін өлтіргені үшін сотталды. 1975 жылы Ливан азаматтық соғысы басталғанда Хорхе Бразилияға қашып кетті. Карлос Гон 1954 жылдың 9 наурызында Порто-Велхода дүниеге келді. Ол екі жасқа толғанда санитарлық ережелер сақталмаған су ішіп ауырып қалды, сол себепті анасы онымен бірге Рио-де-Жанейроға көшіп кетті. 1974 жылы École Polytechnique және 1978 жылы École des Mines de Paris мектептерін инженер мамандығы бойынша бітірді.
Carlos' father, Jorge Ghosn (died 2006) was a diamond trader and worked in the airline industry. Jorge was convicted of murdering a priest in Sawfar, Lebanon in 1960. Jorge fled to Brazil in 1975 at the outbreak of the Lebanese Civil War. Carlos Ghosn was born on 9 March 1954, in Porto Velho. When he was about two years old he became sick after drinking unsanitary water, and his mother moved with him to Rio de Janeiro. He graduated as an engineer from the École Polytechnique in 1974 and the École des Mines de Paris in 1978.
Мишлен
1978 жылы бітіргеннен кейін Гон 18 жыл бойы Еуропаның ең ірі дөңгелек өндірушісі «Мишлен» компаниясында жұмыс істеді, бастапқыда Францияда және Германиядағы бірнеше зауыттарда оқып, тәжірибе жинады. 1981 жылы ол Францияның Ле-Пюи-ан-Велай қаласындағы зауыттың басқарушысы болып тағайындалды. 1984 жылы компанияның өнеркәсіптік шиналар бөлімшесінің ғылыми-зерттеу және әзірлеу жөніндегі басшысы болды. 1985 жылы, 30 жасқа келгенде, Гон «Мишленнің» Оңтүстік Америка операцияларының бас операциялық директоры (COO) болып тағайындалды. Ол Рио-де-Жанейроға оралып, Франсуа Мишленге тікелей бағынды, ол Гонға Бразилияның жоғары инфляциясымен күресіп, зиян келтіріп жатқан операцияны жақсартуды тапсырды. Гон француз, бразилиялық және Оңтүстік Америка бөлімінде жұмыс істейтін басқа ұлттардың арасындағы ең жақсы тәжірибелерді анықтау үшін әртүрлі функционалдық басқару топтарын құрды. Бразилиядағы көпмәдениетті тәжірибе оның мәдениаралық басқару стилінің және әртүрлілікті негізгі бизнес активі ретінде бағалауының негізін қалады. «Әртүрліліктен үйренесің, бірақ ортақ нәрсеге сүйеніп, қорғанасың», – деді Гон. Бөлім екі жылдың ішінде қайтадан табысқа жетті. «Мишленнің» Оңтүстік Америка операцияларын жақсартқаннан кейін, Гон 1989 жылы «Мишлен Солтүстік Америка» президенті және операциялық директоры болып тағайындалды және отбасымен бірге Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласына көшіп барды. 1990 жылы «Мишлен Солтүстік Америка» бас директоры болып тағайындалды.
Renault-ның жекешелендіруден кейінгі жағдайы
1996 жылы Гон Renault компаниясында сатып алу, озық зерттеулер, инженерлік және дамыту, күштік агрегаттарды пайдалану және өндіріс салаларының атқарушы вице-президенті болды; ол сонымен қатар Mercosur аймағында орналасқан Renault-ның Оңтүстік Америкалық бөлімшесіне де жауапты болды. Гонның Renault компаниясын түбегейлі қайта құруы 1997 жылы компанияның табыстылығын арттыруға сәтті үлес қосты. Франсуа Мишленнің басшылығымен оның табысты жұмыс істегендігіне қатысты беделі, жаңадан жекешелендірілген Renault-ның алғашқы бас директорының басшылығымен де сақталды.
Nissan және Renault-Nissan Альянсы
1999 жылдың наурыз айында Renault және Nissan Renault-Nissan Alliance-ті құрды, ал 1999 жылдың мамырында Renault Nissan-тың 36,8% үлесін сатып алды. Renault-дағы лауазымдарын сақтап, Гон 1999 жылдың маусымында Nissan-ға операциялық директор (COO) болып келді, 2000 жылдың маусымында президент болды, ал 2001 жылдың маусымында бас атқарушы директор (CEO) болып тағайындалды. Жапонияда сатылған 46 модельдің тек үшеуі ғана пайда әкелді. Компанияның жағдайын түзеуге келгенде, мүмкін емес деушілер көп еді. 1999 жылдың қазан айында жарияланған Гонның «Nissan Revival Plan» жоспары 2000 қаржы жылында табыстылыққа оралуды, 2002 қаржы жылының соңына дейін сатудан 4,5%-дан астам пайда табуды және 2002 қаржы жылының соңына дейін қарызды 50%-ға төмендетуді көздеді. Егер осы мақсаттар орындалмаса, Гон отставкаға кететінін мәлімдеді. Гонның «Ниссанды қайта жаңғырту жоспары» 21 000 жұмыс орнын қысқартуды (жұмыс күшінің 14%-ы), негізінен Жапонияда; Жапониядағы бес зауытты жабуды; жеткізушілер мен акционерлік үлестерін азайтуды; Nissan-тың аэроғарыш бөлімі сияқты құнды активтерді аукционға шығаруды қарастырды. Гон 1990 жылдардың соңында Марк Филдс, Генри Уоллес және Джеймс Миллерден кейін Mazda-ны басқаруға тағайындалған Ford компаниясының жапон емес төртінші басшысы болды. Жұмыс орындарын, зауыттарды және жеткізушілерді қысқартумен қатар, Гон Nissan-дағы құрылымдық және корпоративтік мәдениетте маңызды өзгерістер жасады. Ол жапондық іскерлік этикетке қарсы шықты, оның ішінде тәжірибе мен жасқа байланысты лауазымға көтеруді жойды, өмір бойы жұмыс істеуді компания жоғары нәтижелерге жеткен кездегі мақсатқа айналдырды және Nissan-ның кейрецу жүйесін бұзды – Nissan-мен өзара байланысқан және үлестес бөлшектер жеткізушілерінің желісі. «Nissan Revival Plan» жарияланғанда, кейрецу жүйесін тарату туралы ұсыныс Гонға «кейрецу өлтірушісі» деген лақап ат берді. The Wall Street Journal басылымы Токиодағы Dresdner Kleinwort Benson сарапшысының сөзін келтірді: егер Nissan бұрынғы серіктестерін жеткізу тізбегінен шығарса, Гон «халықтың ашуына ұшырауы мүмкін». «Nissan Revival Plan» жоспарының бірінші жылында Nissan-ның салықтан кейінгі біріктірілген таза пайдасы 2000 қаржы жылында 2,7 миллиард долларға жетті, ал алдыңғы жылы 6,46 миллиард долларлық біріктірілген таза зиян тіркелген еді. Үш жылдық жоспарды іске асырудың алғашқы он екі айында Nissan табыстылыққа оралды және үш жыл ішінде өнеркәсіптегі ең табысты автокөлік өндірушілерінің біріне айналды, оның операциялық маржасы тұрақты түрде 9%-дан жоғары болды – бұл өнеркәсіптің орташа көрсеткішінен екі еседен астам. «Nissan Revival Plan» жоспарының барлық мақсаттары 2002 жылдың 31 наурызына дейін орындалды. 2002 жылдың мамырында Гон компания үшін «Nissan 180» жоспарын жариялады, бұл 1, 8 және 0 сандарына негізделген үш жылдық өсу жоспары болды: 2005 жылдың қыркүйегінің соңына дейін Nissan әлемдік сатылуын бір миллион көлікке арттыруды жоспарлады; ал 2005 жылдың көктеміне қарай кем дегенде 8% операциялық маржаға қол жеткізуге және таза автомобиль борышын нөлге дейін төмендетуге міндеттенді. Осы мақсаттардың барлығы орындалды: 2003 жылдың көктемінде Nissan 2002 қаржы жылында таза автомобиль борышын жойғанын хабарлады. Nissan-ның операциялық пайда маржасы 2003 қаржы жылында 11,1%-ға дейін өсті; 1999 қаржы жылында ол 1,4% құрады. 2005 жылдың қазан айында Nissan 2004 жылдың 30 қыркүйегінен 2005 жылдың 30 қыркүйегіне дейінгі кезеңде 3,67 миллионнан астам автокөлік сатқанын, ал 2002 жылдың наурызында аяқталған қаржы жылында 2,6 миллион автокөлік сатқанын мәлімдеді. 2005 жылдың мамырында Гон Renault компаниясының президенті және бас атқарушы директоры болып тағайындалды. 2005 жылы миллиардер инвестор Кирк Керкориан General Motors (GM) компаниясының 9,9% үлесін сатып алып, оның өкілдерінің біреуін компанияның басқармасына отырғызды, содан кейін GM-ді Renault және Nissan-мен бірігуді бастауға шақырды, Гон GM-нің жаңа төрағасы болды. 2006 жылы GM-нің қиын жағдайдағы басшылығы сатып алу әрекетімен келіспей қалды, ал жылдың соңына қарай Керкорианның Tracinda Corp. GM акцияларының көп бөлігін сатты. 2006 жылы Ford Motor Co. компаниясы Гонға компанияны басқаруға ресми ұсыныс жасады. Гон бас тартты, ол қиындыққа тап болған компанияға тек бас директор және басқарма төрағасы болып тағайындалса ғана келе алатынын мәлімдеді. Билл Форд-кене өзінің төрағалық лауазымынан бас тартудан бас тартты. 2007 жылы Гон Renault-Nissan Alliance-ті массалық нарықтағы нөлдік эмиссиялы электрлік автомобильдер нарығына белсенді түрде енгізді және бұл мақсатқа 4 миллиард евродан (5 миллиардтан астам доллар) қаражат бөлді. 2008 жылы ол Nissan-Renault 2012 жылға қарай әл...
Кеңесші қызметтер
Гон 2015 жылға дейін Бразилияның Banco Itaú банкінің (Renault-ты жекешелендіруде маңызды роль атқарған) халықаралық кеңесшілер кеңесінде қызмет етті. Ол сондай-ақ Пекин қаласындағы Цинхуа университетінің экономика және басқару мектебінің кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Оған Бейрут американдық университетінің құрметті докторлық дәрежесі берілді; ол Бейрут Сент-Жозеф университетінің стратегиялық кеңесінің мүшесі. 2014 және 2015 жылдары ол Еуропалық автомобиль өндірушілер қауымдастығының президенті болып сайланды. Қазір ол Дүниежүзілік экономикалық форумының мүшесі ретінде қызмет етеді.
Бастапқы тұтқындау
2018 жылдың 19 қарашасында Токио аудандық прокуратурасы Гонды Ливандан келген жеке ұшақпен Жапонияға қайта кірген кезде сағат 16:30-да тұтқындады. Гонның бас кеңесшісі Грег Келли, Nissan директоры және бұрынғы адам ресурстарын басқарған тұлға, сол күні АҚШ-тан келгеннен кейін тұтқындалды. Сотта осы айыптаулар дәлелденбеген, заңды процесс жалғасуда, бірақ дәл сол баспасөз мәслихатында Саикава «Гонның компания қаражатын жеке инвестицияларға жұмсауы және корпоративтік мүлікті дұрыс пайдаланбауына наразылық білдіріп, ашуланды және көңілі қалды» және «Бұл компания тарапынан кешірілмейтін әрекет. Оның жұмыстан босатылуына толыққанды негіз бар» деді. 2005 жылы Nissan қаражаты Гонның Паридегі пәтерін сатып алуға, ал 2012 жылы Zi A қаражаты Рио-де-Жанейродағы 5 миллион долларлық жағажайдағы пәтерін және Бейруттағы үйін сатып алуға жұмсалды, ол жөндеу жұмыстарымен бірге 15 миллион доллардан астам тұрды. Бұқаралық ақпарат құралдарында тараған мәліметтерге сәйкес, Гон жоспарланған директорлар кеңесінде Nissan бас директоры Саикаваны қызметтен босатуға және Келлиді (2015 жылы АҚШ-қа жартылай зейнеткерлікке шыққан) қайтадан белсенді қызметке тағайындау үшін дауыс беруді ұйымдастыруды жоспарлаған. Гон мен Келли Nissan-ның заң департаментіндегі жапондық емес бір басшының берген мәліметтері бойынша тұтқындалды, бұл Жапонияда жақында енгізілген сот процесінде келісім жасасу жүйесі бойынша жасалған екінші келісім еді. Осы айыптаулар Гонның сол күні кепіл төлеп босатылуына мүмкіндік бермеді, себебі жаңа айыптаулар кепілдік сот отырысына дейін қосымша 10-20 күнге қамауда ұстауға рұқсат берді. 2008 жылғы дағдарыс кезінде Джуффалиден Гонға берілген аккредитив, Гонның своп шарты үшін банк талап еткен кепілдік ретінде қызмет етті, Nissan тікелей емес «CEO Reserve» деп аталатын ішкі дискрециялық қордан 2009 және 2012 жылдар аралығында төрт бөліп Джуффали компаниясына 14,7 миллион доллар төледі, бірақ ішкі құжаттар түпкілікті алушыны нақты көрсетпеді. Гонның қамауда болу мерзімі 2019 жылдың 11 қаңтарында аяқталуға тиіс болды. Сол күні Гонға тағы екі айып тағылды: сенімді сақтамау және кірісін кем көрсету, бұл оның түрмедегі жазасын тағы да ұзартты. Осының салдарынан сотқа дейін бірнеше ай түрмеде қалуы мүмкін еді. Гон 2019 жылдың 8 қаңтарынан бастап кепілден бас тарту туралы қайтадан шағымданып, босатылуы үшін қатаң шектеулер мен кепілдіктерді ұсынды, соның ішінде аяққа электрондық білезік тағып, Nissan акцияларын кепіл ретінде беруге дайын екенін білдірді. Сонымен қатар, 2019 жылдың 14 қаңтарында Гонның әйелі Кароль Human Rights Watch ұйымына жазған хатында оның қамаудағы жағдайына наразылық білдірді. Кейбір бұқаралық ақпарат құралдарында жапон термині hitojichi shihō («кепілдік сот») қолданылды. Гонның адвокаттарының бірі Такаши Такано Жапонияның сот жүйесі ел үшін тәуекел құрайтынын мәлімдеді.
Қосымша өзгерістер
2019 жылдың 11 қаңтарында Nissan компаниясының Қытайдағы операцияларын басқаратын және бас орындаушы директор Жозе Муньос компаниядан кетті. Муньос Гонның жақын одақтасы және Renault пен Nissan компанияларының бас директоры лауазымына үміткер саналды, ол Nissan-ның ішкі тергеуінің қызығушылық танытқан тұлғасы болды және тергеуге ынтымақтаспағаны хабарланды. Reuters Japan жаңалықтар агенттігі Nissan компаниясы Гонға жеке шағымдануы мүмкін екенін мәлімдеді. Бастапқыда француз үкіметі мен Renault Гонның тұтқындалуы кезінде оның кінәсі дәлелденгенше кінәсіз деп есептеліп, оны қолдап тұрғаны туралы хабарланған. Renault Nissan-ның Renault-дағы билік вакуумін пайдаланып, альянстың күш теңгерімін өзгертуге мүмкіндік алатынынан алаңдады. Француз үкіметі басшылықты ауыстыруды талап еткеннен кейін және оның босату туралы өтініштері Жапония соттарынан қабылданбағаннан кейін, Гон ақыры қызметтен кетуге келісті. 2019 жылдың 24 қаңтарында Renault компаниясының төрағасы және бас директоры лауазымынан кетті. 2019 жылдың 30 қаңтарында Гон, тағылған айыптамалардың Nissan-ның Renault-пен қарым-қатынасына және болашақта Nissan, Mitsubishi және Renault компанияларын біріктіру жоспарына қарсы болған басшыларының «артық қимылдары мен сатқындығы» екенін мәлімдеді. 2019 жылдың ақпан айының ортасында Гонның жетекші адвокаты Мотонари Оцуру қызметтен кетіп, оның орнына бірнеше маңызды істерде сәттілікке жеткен Хиронака Юничиро тағайындалды.
Кепіл
2019 жылдың наурыз айының басында Гон Токиодағы соттан кепілдік беру туралы өтініш қабылдады. Бұл оның үшінші кепілдік талабы болды және Хиронаканың жаңа заңгерлер тобының алғашқы өтініші еді. Сот қатаң талаптармен 1 миллиард иен (шамамен 9 миллион АҚШ доллары) көлемінде кепілдік белгіледі. Оған шетелге шығуға рұқсат берілмеді, ол белгілі бір мекенжайда тәулік бойы камера бақылауында болуға және интернетке қол жеткізбеуге міндетті болды. 2019 жылдың 6 наурызында ол босатылды. 2019 жылдың 3 сәуірінде Гон "әуелі шындықты айтуға дайынмын" деп хабарлады және 2019 жылдың 11 сәуірінде баспасөз мәслихатын өткізетінін мәлімдеді. 2019 жылдың 4 сәуірінде ол Оман арқылы жасалған қаржылық бұзақылыққа қатысты жаңа күдіктер бойынша төртінші рет қамауға алынды. Гон тұтқындаудың "атасыраптық және еріксіз" екенін мәлімдеді. Ол 2018 жылдың қараша айында тұтқындалғалы бері 108 күннен астам уақыт ұсталды. 2019 жылдың 8 сәуірінде Nissan акционерлерінің кезектен тыс отырысында Гонды компания басқармасынан шығаруға дауыс берді. Акционерлер сондай-ақ Гонның бұрынғы жақын серігі Грег Келлиді қызметтен босатуға және Renault төрағасы Жан Доминик Сенарды директорлық лауазымға тағайындауға келісті. Жапон соты Гонның адвокаттарының шағымын қабылдамады және Гонды 2019 жылдың 22 сәуіріне дейін 10 күнге қамауға алуға рұқсат берді. Ол сәуір айының соңында босатылды, бірақ қатаң үй қамауында болды, соның ішінде төрт ай бойы әйелімен байланысқа тыйым салынды.
Басқа елдерде жүргізілген тергеулер
2019 жылдың маусым айында Renault компаниясы жүргізген ішкі тексеруде Гонның күмәнді шығындары 11 миллион еуроны құрағанын жариялады, одан кейін Франция мемлекеті оның әрекеттеріне қатысты жеке тергеуін бастады. Шілде айында Булонь-Билланкурдағы Renault штаб-пәтері 20 полиция қызметкерімен осы іске байланысты тінтіп тексерілді. 2019 жылдың тамызында оның әйелі Кароль Франция президенті Эммануэль Макроннан күйеуінің атынан Жапония премьер-министрі Синдзо Абэге 24-26 тамыз аралығында Францияның Биарриц қаласында өткен 45-ші G7 саммитінде араласуды сұрады. The New York Times газетінің хабарлауынша, бұл келісім Гонның жаһандық бизнес жетекшісі ретіндегі мансабын дерлік аяқтады. Кейіннен Гон бұл ақпаратты Нью-Йорктегі баспасөз өкілі арқылы жасаған мәлімдемесімен растады. Мәлімдемесінде Гон «өзінің кінәлі деп есептелетін, кемсітушілік кең таралған және негізгі адам құқықтары бұзылатын жапондық әділет жүйесінің құрбаны болғысы келмейтінін» айтты. Содан кейін олар Шинагавадан Осакаға жоғары жылдамдықты пойызбен жол тартты және сағат 20:00-ден кейін Кансай халықаралық әуежайының жанындағы қонақ үйге келді. Бірнеше сағаттан кейін екі адам қонақ үйден үлкен контейнерлерді, соның ішінде Гонды жасырған аудио жабдық қорабын алып шықты. Олар кейін Түркия тіркелген TC TSR нөмірі бар Bombardier Global Express жеке ұшағына отырды. Гонды тасымалдаған үлкен қорапты рентген аппаратында тексеру мүмкін болмады, өйткені ол аппаратқа сыймайтын еді. Ұшақ қонғаннан кейін бір сағаттан соң тағы бір жеке ұшақ Бейрут қаласына ұшып кетті. Ливанның Жапониядағы елшісі Нидал Йея Гонның қашуына Ливан елшілігінің қатысы бар екенін жоққа шығарды, бірақ «оған Токиодағы қылмыстық соттың шешімімен белгіленген босатылу шарттарын қатаң сақтау керектігін үнемі еске салды».
Ливандағы тұрғылықты жері
Гон Ливанға келгеннен кейін Токиодағы сот Жапон прокуратурасының оның кепілдігін күштен шығару туралы өтінішін қабылдады. Жапония мен Ливан Интерпол мүшелері және 1954 жылдан бері дипломатиялық қарым-қатынас орнатып келген елдер. Жапон билігі 2020 жылдың 2 қаңтарында Гонның Токиодағы пәтерінде айғақтар іздеп тінту жүргізді. Кейіннен Гон отбасының, әсіресе әйелі Карольдің, оның Жапониядан кетуіне қатысы болуы мүмкін деген хабарларға жауап беріп, «мұндай болжамдар дәл емес және жалған» деді. 2020 жылдың 7 қаңтарында Жапон прокуратурасы 2019 жылдың сәуірінде сот отырысында жалған куәлік берген деген күдікпен Кароль Гонға қамауға алу ордерін шығарды. Карлос Гон 2020 жылдың 8 қаңтарында Жапониядан кеткеннен кейін алғашқы баспасөз мәслихатын өткізді, онда ол түрмедегі жағдайын сипаттап, өзін кінәсіз деп мәлімдеді және оның құлағына қастандық жасаған Nissan басшыларының есімдерін атады. Ол Жапониядан кету кезінде «әділетсіздік пен саяси қуғын-сүргіннен қаштым» деді. Келесі күні ливандық прокурор Гассан Уиедт Гонға сапар шектеуі салды. Карлос Гонның Жапониядан қашуынан кейін оның жапондық адвокаты және қорғау тобының тағы жеті мүшесі лауазымынан кетті. Оның адвокаты Жуничиро Хирокана оның қашуы «толыққанды сенімсіздік тудырды» деді. 2020 жылдың 10 ақпанында Гон Голливуд өкілі ретінде Диснейдің бұрынғы президенті, Creative Artists Agency негізін қалаушы Майкл Овицті жалдады. 2020 жылдың 12 ақпанында Nissan Гонға қарсы «сыбайлас жемқорлық» әрекеттері үшін 90 миллион долларлық талап арыз берді, ал 2020 жылдың 29 ақпанында Жапонияның қаржылық реттеушілері Nissan компаниясына 2.42 миллиард иен (22 миллион доллар) айыппұл салды. 2020 жылдың 8 шілдесінде Nikkei газеті Гонның Париждегі банк шотынан 862 500 доллар Ливанға қашуына көмектескен Майкл Тейлор басқаратын Promote Fox компаниясына аударылғанын хабарлады. Гонның Ливандағы үйі 2020 жылдың тамызында Бейрутте болған жарылыстан зақымдалды, жарылыс орыннан 5 шақырым қашықтықта болды. 2020 жылдың 3 қарашасында Ливанның бас прокуроры Гонның 2008 жылы Израильге барғаны үшін қудалауға бермеу туралы шешім қабылдады, өйткені қылмыстық қудалау мерзімі өтті. Бұрын ливандық заңгерлер Гонның 2008 жылы Renault Nissan компаниясының төрағасы ретінде Better Place компаниясының негізін қалаушы Шай Агассимен кездесу үшін Израилге саяхат жасағаны үшін қудалануын талап еткен. Сондай-ақ сол айда Nissan өзінің жаһандық бас кеңесшісі Равиндр Пассиді қызметтен босатып, ол Nissan ісін дұрыс емес басқарғанын айтқан. 2020 жылдың 23 қарашасында Біріккен Ұлттар Ұйымымен жұмыс істейтін адам құқықтары жөніндегі сарапшылар тобы Гонның Жапонияда тұтқындалуы мен қамауда ұсталуы «негізінен әділетсіз» екеніне тоқталып айтты. Сондай-ақ, Жапон үкіметі Гонға 2018 жылдың қарашасында тұтқындалғаны мен қамауда ұсталғаны үшін «компенсация» және «басқа да өтемақылар» төлеуі керек екенін мәлімдеді. Нельсон Мандела ережесінде тұтқындарды оқшаулау мерзімі 15 күнмен шектелгеніне қарамастан, Келли кепілдік күтіп 37 күн, ал Гон 108 күн жалғыз камерада отырды. Тейлорлар 100 күннен астам уақыт жеке камерада болды. «Карлос Гон ісі, Грег Келли мен Тейлорлардың ісі де ерекше жағдай», - деді қылмыстық процеске арналған докторлық диссертациясы бар жапон құқығы сарапшысы Уильям Клири. 2020 жылдың желтоқсанында француз тергеушілері 2021 жылдың қаңтарында Гонмен кездесетіні хабарланды. Бұл Renault және Nissan-ның Нидерландтағы еншілес компаниясы төлеген шығындарды зерттеуге байланысты жеке тергеудің бөлігі болды. Францияда Гонға екі тергеу жүргізілуде, бірі Renault пен Омандағы дистрибьютор арасындағы күдікті операцияларға, екіншісі Renault Nissan-ның Нидерландтағы холдинг компаниясы RNBV төлеген жеке сапарлар мен шараларға қатысты заңсыз төлемдерге қатысты. 2021 жылдың қаңтар айындағы сұхбатында Гон Францияның оны айыптаулар бойынша неге тергеп отырғанын, ал Жапония неге тергемейтінін сұрады және барлық айыптауларды жоққа шығарды. 2024 жылдың ақпан айында Nissan-ның төрт жоғары лауазымды қызметкері Гонның Бейруттағы үйі мен кеңсесінен құжаттар, файлдар және электрондық құрылғыларды ұрлағаны үшін айыпталды.
Жапониядан қашуына ықпал еткендерді айыптау және соттау
Жапондық прокурорлар 2020 жылдың 30 қаңтарында шығарған тұтқындау ордерлерінде, қашу операциясын Ливандағы кең байланыстары бар жеке қауіпсіздік мердігері, бұрынғы АҚШ Армиясының арнайы күштері сарбазы Майкл Тейлор ұйымдастырғаны айтылды. Ордерлерде сондай-ақ Тейлорға оның ұлы Питер Максвелл Тейлор және тағы бір америкалық, Джордж Антуан Зайек көмектескені де көрсетілген. Майкл Тейлор бұрын да осындай халықаралық құтқару операцияларын жүргізген. 8 мамырда Түркия Гонды Стамбул арқылы Ливанға қашуға көмектескен деген айыппен жеті адамды сотқа берді. 20 мамырда АҚШ билігі Майкл мен Питер Тейлорды Гонның қашуына көмектескен күдігімен тұтқындады. 2020 жылдың 30 қазанында АҚШ Тайлорларды Жапонияға экстрадициялауға келісті. 2021 жылдың маусым айында Майкл Тейлор мен оның ұлы Питер Токиода 2019 жылдың желтоқсан айында Гонға Жапониядан қашуға көмектескені үшін өз кінәларын мойындады. Кейіннен Тейлорлар өкініш білдіріп, жапондықтардан кешірім сұрады. Сонымен қатар, Гон Тейлорларға олардың көрсеткен қызметтері үшін 1 миллион доллардан астам төлегені белгілі болды, төлемдер банк транзакциялары және биткоин арқылы жүзеге асырылды. 2021 жылдың шілдесінде Тайлорлар Гонға көмектескені үшін Жапонияда сотталып, жазаланды. Майкл екі жылға, ал оның ұлы 20 айға бас бостандығынан айырылды. 2022 жылдың қазанында екеуі де Федералдық түрме бюросы арқылы АҚШ-қа қайтарылды, екі үкімет Тайлорларға қалған жазаларын АҚШ-та өтеуге рұқсат бергеннен кейін.
Қылмыстық іс жүргізудің жалғасуы
2022 жылдың сәуірінде Франция Гонды тұтқындауға халықаралық ордер шығарды, сондай-ақ Оманның «Сухайл Бахван Автомобиль» компаниясын басқаратын тағы төрт адамды да іздеуге бұйрық берді. Олардың Гонға 120 футтық (37 метрлік) яхта сатып алуды қоса, жеке пайдалану үшін «Рено» қаражатының миллиондаған долларын олар арқылы жұмсауға көмектескені айтылды. Гон бұл ордердің шығу уақытын «күмәнді» деп бағалады және кейіннен қаржылық құқық бұзушылықтары бойынша сотталып, өзін ақтауға ниеттенгенін мәлімдеді. 2023 жылдың қазанында Ливан соты Гон мен оның әйелі бір ай ішінде Бейрут қаласының Ахрафие ауданындағы 19 миллион долларлық тұрғын үйін босату керектігін қаулы етті. Бұл шешім «Phoinos Investment» компаниясы оған «жеке меншікке қол сұғу» және заңсыз түрде тұрғандығы туралы шағым түсіргеннен кейін төрт жыл өткен соң қабылданды. Гон бұл қаулыға шағымданып, компанияның «Nissan» компаниясына байланысты екенін және мүлік онымен өмір сүру құқығын беретін жазбаша келісім бойынша сатып алынғанын мәлімдеді.
Жеке өмір
Гонның алғашқы некесі 1984 жылы Францияда танысқан Ливанның Рейфун қаласынан шыққан Рита Кордахимен болды. Олардың төрт баласы болды: Каролина, Надин, Майя және Энтони. Бірнеше айдан кейін қазан айында Париждің шетінде Версаль сарайының Гранд Трианонында үлкен кеш өткізіп, тойды да, Карольдің 50 жылдығын да атап өтті. Бірнеше жапондық БАҚ-тың хабарлауынша, оның Токиода, Парижде, Рио-де-Жанейрода, Амстердамда, Бейрутта және Нью-Йоркте алты жеке резиденциясы бар. Forbes журналы Гонды "қатал бәсекелес жаһандық автокөлік бизнесіндегі ең көп жұмыс істейтін адам" деп атады. Ол Ливан, Бразилия және Франция азаматтығын иеленеді. Ол бизнес стратегиялық кездесулерде тікелей, нәтижеге және орындалуға бағытталған стилімен ерекшеленеді. Ол Ливанның солтүстік жағалауындағы Батрун қаласындағы Ixsir шарап зауытының серіктесі. 2012 жылы Бейрут қаласындағы Сент-Джордж ауруханасының американдық қорының құрметті кеңесіне мүше болып сайланды. 2020 жылы USEK-те бизнес лидерлеріне коуч болды. 2007 жылы Гон Ливанда президенттікке үміткер болуы мүмкін деп айтылды. 2011 жылдың маусым айында Axa өмірді сақтандыру компаниясы жүргізген сауалнамада жапондықтарға "Жапонияны қай атақты адам басқаруын қалайсыз?" деген сұраққа Гон 7-орынды иеленді (Барак Обама 9-орынды, ал премьер-министр Наото Кан 19-орынды алды). Ол мұндай ұсыныстарды қабылдамай, "саяси амбицияларым жоқ" деді. Гонның адвокаттары оның созылмалы бүйрек ауруы бар екенін және түрмеде тиісті ем ала алмауы оның жағдайын нашарлатқанын мәлімдеді.
БАҚ-та
2001 жылдың қарашасынан бастап Госнның өмір тарихы Жапонияда "Карлос Госнның шынайы тарихы" атты супергерой комикстер сериясына айналдырылды, ол "Big Comic Superior" манга комиксінде жарияланды. 2002 жылы бұл серия кітап түрінде жарық көрді. Оның суреті Ливан почта маркаларында да, жапондық мейрамханалардағы бэнто қораптарында да бейнеленген. Госн туралы ағылшын, жапон және француз тілдерінде бірнеше кітап жазылған. Ағылшын тілінде ол "Shift: Nissan тарихи жаңғыруының ішінде" атты бестселлер бизнес кітабын жазды. Дэвид Магидің "Трансформация: Карлос Госн Ниссанды қалай құтқарды" атты тағы бір бизнес кітабында ол тақырып болды. Сонымен қатар, Мигель Ривас Микудтың "Госн факторы: Ең табысты трансұлттық бас директор Карлос Госннан 24 шабыттандыратын сабақ" атты кітабында болашақ менеджерлерге стратегиялық бизнес түсініктемелері мен тәжірибелік сабақтарын ұсынды. Netflix 2022 жылы "Қашқын: Карлос Госнның қызықты ісі" атты деректі фильмін шығарды, ол Госнның өрлеуін, Nissan Renault ішіндегі бәсекелестік пен шиеленістерді және оның драматикалық тұтқындалуын көрсетеді. Apple TV+ 2023 жылы "Іздеуде: Карлос Госнның қашуы" атты деректі фильмін жарыққа шығарды.
Марапаттар мен мойындау
Гонның жетістіктерінің нәтижесінде оған көптеген марапаттар мен құрмет көрсетілді. Олардың кейбіреулері:
2001 жылы ол TIME журналының «Әлемдегі ең ықпалды тұлғалар» тізімінде бірінші орынға шығып, Билл Гейтс және тағы бірнеше әлемдік деңгейдегі танымал бизнесмендерді озып кетті. 2001 жылы ол Жапонияның қоғамдық ұйымы тарапынан «Жыл әкесі» атанды. 2002 жылы Франция үкіметі оны Құрмет легионының кавалері (Құрмет легионының рыцары) етіп тағайындады. 2002 жылы Fortune журналы оны «Азияның жыл бизнесмені» деп мойындады. 2003 жылы Fortune журналының Азиялық басылымы оны «Жыл адамы» деп атады. 2003 жылы Fortune журналы оны АҚШ-тан тыс ең беделді 10 бизнес-лидердің бірі деп жариялады.
2004 жылы ол Жапония императоры Акихитодан құрметті Көк лента медалін алған алғашқы шетелдік бизнес-лидер болды. 2004 жылы ол «Автомобиль индустриясының Даңқ залына» енгізілді. 2004 жылы ол сондай-ақ Жапонияның Автомобиль индустриясының Даңқ залына енгізілді. 2006 жылы Гон Британ империясы орденінің құрметті кавалер-командоры атанды. 2010 жылы CEO Quarterly журналы Гонды «Ең құрметті бас директорлардың» бірі деп атады. 2010 жылы ол 2010-2018 жылдар аралығында «Такрим» сыйлығының қазылар алқасының мүшесі болып тағайындалды. 2011 жылы CNBC Гонды «Азияның жыл бизнес-лидері» деп таныды. 2012 жылы Гон Мароккоға қызметтері үшін азаматтарға берілетін құрметті атақ – Уиссам Алауит орденінің Ұлы кордонымен марапатталды. 2012 жылы Гон Жапония қоғамының сыйлығын алды. 2012 жылы Гон автоөнеркәсіптегі тұңғыш және барлығы төртінші адам ретінде этикалық және стратегиялық бизнес басқаруды қолдайтын коммерциялық емес ұйым – Стратегиялық менеджмент қоғамынан өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды. 2012 жылы Гон Испанияға қызметтері үшін азаматтарға берілетін құрметті атақ – Католик Изабелла орденінің Ұлы кресімен марапатталды. 2013 жылы ол Корольдік инженерлік академиясының халықаралық мүшесі болып тағайындалды. 2017 жылы Ливанның ұлттық пошта мекемесі LibanPost Карлос Гонды құрметтейтін коллекциялық марканы таныстырды.
In 2001, he topped TIME magazine's list of Global Influentials, beating Bill Gates and several other globally renowned businessmen. In 2001, he was named Father of the Year by a Japanese community group. In 2002, he was appointed a Chevalier of the Legion of Honour (Knight of the Legion of Honour) by the French government. In 2002 Fortune awarded him Asia Businessman of the Year. In 2003, he was named Man of the Year by Fortune magazine's Asian edition. In 2003 Fortune listed him as one of the 10 most powerful business leaders outside the U. S.
In 2004, he became the first foreign business leader to receive the prestigious Blue Ribbon Medal from Emperor Akihito of Japan. In 2004, he was added to the Automotive Hall of Fame. In 2004, he was also added to the Japan Automotive Hall of Fame. In 2006, Ghosn was made an Honorary Knight Commander of the Order of the British Empire. In 2010, CEO Quarterly magazine listed Ghosn as one of the "Most Respected CEOs". In 2010, He was appointed as the jury member of the Takreem Award Committee between 2010 and 2018. In 2011, CNBC listed Ghosn as Asia Business Leader of the Year. In 2012, Ghosn was awarded the Grand Cordon of the Order of Ouissam Alaouite, an honorific designation to civilians in recognition of services that benefit Morocco. In 2012, Ghosn received the Japan Society Award. In 2012, Ghosn became the first person in the auto industry, and the fourth overall, to win a Lifetime Achievement Award from the Strategic Management Society, a non profit group that promotes ethical and strategic business stewardship. In 2012, Ghosn was awarded the Grand Cross of the Order of Isabella the Catholic, an honorific designation to civilians in recognition of services that benefit Spain. In 2013, he was appointed an International Fellow of the Royal Academy of Engineering. In 2017, Lebanon's national post office, LibanPost, unveiled a collectable stamp honoring Carlos Ghosn.