Кіріспе

Абанкай қаласы (кечуа тілінен: Хаманкай, Аманкай немесе Аманкай, «қызғалдақ» деген мағынада), 1572 жылы Сантьяго де лос Рейес де Абанкай ретінде негізі қаланған, Перудің оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала. Ол Апуримак облысы мен Абанкай ауданының орталығы болып табылады және Апуримақта маңызды мәдени, экономикалық және саяси роль атқарады.

География

Абанкай Перудің оңтүстік Анды тауларында, Пачачака өзенінен жоғары, теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан және Марино өзенінің арнасында жатыр. Weather2visit

Тарих

Абанкай инкалар келгенге дейін де қоныстанған жер болған. Бұл Перудің жергілікті халқы – шанкалардың кечуа-инка мәдени ықпалына іріткі болып келген аймағының шекарасы еді. Оның аты осы өңірге тән аманкай гүлінен шыққан. Испандықтар келген кезде олар осы сөзді транслитерациялап, қалаға Абанкай, Villa de los Reyes (“Абанкай, Патшалар ауылы”) деген ат берді, кейін ол қазіргі атауымен – Абанкайға дейін қысқартылды. Абанкай конкистадорлар Франсиско Писарро мен Диего де Алмагро күштері арасындағы Абанкай шайқасының орны болды. Абанкай Педро Сьеса де Леонның алғашқы “Хроникаларында” агуардиент өндіру үшін қант қамысын өсіруге берілген энкоменда ретінде еске алынған. Қаланың негізі туралы дәстүрлі әңгімені жергілікті журналист Гильермо Видалегут өзінің “Алма и Ростро де Абанкай” кітабында жазған. Ол Рикардо Пальманың “Традисионес Перуанос” еңбегінен шабыт алып, жергілікті ауыз әңгімелерін жинаған. Аңыз бойынша, отаршылдық дәуірінде қала аңғардың үстінде, Ампай тауының бірінші беткейінде, қазіргі Чкорхуани деп аталатын жерде орналасқан еді. Бір күні ауылдың қасиетті қамқоршысы – Розарийдің Анасы атанған Мәриям Ананың мүсіні жергілікті шіркеуден жасырын түрде жоғалып кетті. Халық ұрлықтан қорқып, қасиеттілікке қол сұғылған деп ойлап, күні-түні іздестірді. Олар ұрылар іздеушілерден қорқып, мүсінді тастап кеткен болар деп ойлады. Бір топ адам мүсінді қоршап тұрды. Бірнеше аптадан кейін ол қайтадан жоғалып кетті, және тағы да іздеу жұмыстары басталды. Міне, осылайша ол бұрынғы орнынан тағы да табылды. Үшінші рет те осылай болды. Халық бұл оқиғаның неліктен және қалай болғанын түсіне алмады. Соңында, мүсін табылған аңғарда оған арналған ғибадатхана салынсын деген ұсыныс жасалды. Қала тұрғындары сол жерде шағын шіркеу салып, оны үнемі зиярат ететін орынға айналдырды. Көп ұзамай ол іс-әрекеттің орталығына айналып, бүкіл қала бүгінгі орнына көшірілді. Розарийдің Анасының мүсіні әлі де собордың оң жағында орналасқан алып тас үстінде тұр.

Экономика

Абанкай – Апуримақ облысының ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп орталығы. Мұнда қант қызылшасы өңделіп, ром және басқа да спирттік сусындар құйылады. Аймақта мыс кен орындары бар, сонымен қатар жібек құрты шаруашылығымен де әйгілі.

Халық саны

2014 жылғы халық саны 58 000 адамды құрайды, бұл 1990 жылы 29 200 адам болған кездегі халық санының екі еседен астам өскенін көрсетеді.

Туризм

Карнавал – қаланың басты мерекесі. Ол Перудегі ең танымал этномузыкалық фестивальдердің бірі. Карнавал ақпан айының соңғы аптасынан наурыз айының соңғы аптасына дейін өтеді. Қала көшелерін жергілікті дәстүрлі киімдермен киінген адамдармен «Компарса» сайысы және «Юнса» ойындары толтырады. Базар сатушылары, студенттер, мемлекеттік қызметкерлер, мұғалімдер және т.б. сияқты әлеуметтік топтардың барлығы осы ойынға қатысады. Ойынның мәдени маңызын ескере отырып, жергілікті және аймақтық үкіметтер де қолдау көрсетеді. Қала төңірегінде таңғажайып әдемі ландшафттар бар, мысалы, Ампай ұлттық паркі – жабайы табиғатты қорғау орны және Анд тауларындағы шекаралық аймақ, сондай-ақ Амазонка бассейнінің бұлтты орман зонасы, қаланың солтүстігінде орналасқан. Онда Апу Ампай тауы да бар (жергілікті космологияда Ампайдың Иесі деп аталады). Апу Ампайдың биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 5300 метрге жетеді. Сонымен қатар, үңгірдегі тас суреттері, метеориттер құлаған жерлер, көлдер, сарқырамалар, жабайы жануарлар, орхидеялар және әйгілі Интимпа ағашы (Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының күш-жігерімен сақталған бірегей тропикалық қылқан жапырақты ағаш) табиғатты жақсы көретін адамдарға қызықты болады. Пачачака өзені колониялық кезеңдегі көпірімен және каньонинг пен ақсу каякингпен айналысуға болатын таулы өзендерімен танымал. Бұл Перудегі осы спорт түрлері үшін ең жақсы және ең ұзын жерлердің бірі. Колониялық және республикалық дәуірлерде қант және бренди өндірісімен аты шыққан Пачачака мемлекетінің қалдықтары қазір қаланың маңызды көрікті жерлерінің біріне айналған. Сауите археологиялық ескерткіші – инка дәуірінен қалған танымал ғибадатхана және құдайға табыну орталығы, қаладан бірнеше шақырым жерде орналасқан. Онда әлемдік деңгейде танымал Сайвит тасы бар. Бұл тас дөңгелек пішіндес монолит, ол инка әлемін бейнелейді. Бұл инкалардың еуропалықтар ойлағаннан гөрі астрономияны жақсы түсінгенін көрсетеді. Қаладан такси қызметтері жұмыс істейді. Конок ыстық бұлақтары (кечуа тілінде Кконок) – Сауиттен бірнеше шақырым жерде орналасқан курорт, Перудағы жанартау суларынан жылу алатын ең жақсы орындардың бірі. Бұл бұлақтарда жүйелі түрде шомылу артрит, астма және псориаз сияқты ауруларды емдеуге көмектеседі. Абанкай – Апуримак өзенінің жанында орналасқан және Мачу-Пикчудай маңызды саналатын Инка қаласы Шокекираоға апаратын қақпа. Қазірге дейін қазылған, зерттелген және ашылған қаланың нақты көлемі одан әлдеқайда үлкен болуы мүмкін екенін көрсететін дәлелдер бар.

Орта мектептер

Абанкай қаласында "Мигель Грау" атындағы ұлттық колледж орналасқан. 1880 жылдары құрылғаннан бері ол қаланың әр буынды тәрбиелеп келеді. Мектептің ең басты мерекесі 8 қазан күні тойланады, сол күні барлық түлектер жиналып, достық байланыстарын нығайтады. Дәстүр бойынша, күміс және алтын мерейтойларын тойлап жатқан сыныптар ең қымбат мерекелерді ұйымдастырады.

Университеттер

Абанкай, кішкентай болғанына қарамастан, жоғары білімнің маңызды орталығы болып табылады. Қалада бір мемлекеттік университет – Universidad Nacional Micaela Bastidas de Apurimac, және екі жеке университет – Universidad Tecnológica de los Andes және Universidad Alas Peruanas бар. Сонымен қатар, білім беру мамандықтарына дайындау үшін Escuela Normal La Salle және өнеркәсіптік білім беру үшін SENATI сияқты екі колледж деңгейіндегі оқу орны жұмыс істейді.

Әдебиеттер

Абанкай – Хосе Мария Аргедастың «Терең өзендер» романының оқиғасы орын алатын жер. Қаланың тарихы, дәстүрлері және әдет-ғұрыптары туралы айтатын тағы бір маңызды кітап – бұл жергілікті журналист және жазушы Ғильермо Видалегуттың «Абанкайдың жаны мен бейнесі».