Кіріспе

Иерусалимдегі мұражай Ислам өнері жөніндегі Л. А. Майер мұражайы (бұрынғы атауы Л. А. Майер ислам өнері институты) (ивритше: מוזיאון ל. א. מאיר לאמנות האסלאם; арабша: معهد ل. أ. مئير للفن الإسلامي) – 1974 жылы құрылған Иерусалимдегі мұражай. Катамон ауданындағы ХаПальмах көшесінің бұрышында, Иерусалим театрының жанында орналасқан. Мұражайда ислам керамикасы, тоқыма бұйымдары, әшекей бұйымдары, салтанатты заттар мен басқа да ислам мәдениетінің жәдігерлері қойылған.

Тарих

Мұражайды сэр Дэвид Лайонел Саломонстың қызы Вера Брайс Саломонс, өзінің досы және ұстазы, Иерусалимдегі Еврей университетінің ректоры, ислам өнерінің маманы Лео Арье Майердің естелігі үшін құрды, ол 1959 жылы қайтыс болды. Саломонс мұражайдың қаржылық тәуелсіздігін сақтайтынын, мемлекеттік қаржыландыруға мұқтаж болмайтынын қадағалады. Ғимаратты Александр Фридман жобалаған, ал құрылысы 1965 жылы басталды. Мұражайдың алғашқы директоры Габриэль Мория болды. Мұражайда хронологиялық тәртіппен орналасқан тоғыз галерея бар, олар ислам цивилизациясының нанымдарын және өнерін көрсетеді. Майердің жеке коллекциясынан өзге, мұражайда көне шахмат фигуралары, домино және ойын карталары; қылыштар, қанжарлар, дулығалар; тоқымалар; әшекейлер; шыны, қыш және Испаниядан Үндістанға дейінгі ислами елдерінде жасалған металл бұйымдары сақталған. 1999 жылы ислам кілемдерінің коллекциясы қосылды. Надим Шейбан 2014 жылы мұражай директоры болып тағайындалды. Оның бірінші қадамы – кіреберістегі қару-жарақ залын уақытша көрмелер өткізу үшін арналған кеңістікке айналдыру болды.

Сирек кездесетін сағаттар коллекциясы

Мұражайдағы галереяда Дэвид Соломонның сағаттар мен сағаттар жинағы қойылған. Соломон Лондонның алғашқы еврей лорд-мэрінің немересі болған. 1983 жылдың 15 сәуірінде мұражай тоналып, 200-ге жуық зат, оның ішінде картиналар мен ондаған сирек сағаттар ұрланды. Ұрланған сағаттардың арасында «Мария Антуанетта» деп аталатын сағат, сағаттар жинағының «Мона Лизасы» және әйгілі француз-швейцар сағатшысы Абрахам Луи Бреге патшайым Мария Антуанетта үшін жасаған, құны 30 миллион АҚШ долларына бағаланған сағаттар болды. Бұл, Бреге сарапшыларының бірі – сэр Дэвид Лайонел Соломонның қызы мұражайға сыйға берген 57 Бреге сағатының бірегей жинағының бір бөлігі еді. Осы іс 20 жылдан астам уақыт бойы шешілмей келді. 2006 жылдың тамызында Тель-Авивтегі антиквариат бағалаушысы мұражайға хабарласып, ұрланған заттардың бір бөлігі Тель-Авивтегі адвокатта бар екенін, оның клиенті бұл заттарды қайтыс болған күйеуінен мұраға алған және оларды мұражайға қайтаруға ниеттенгенін мәлімдеді. Алғашқы талап етілген баға 2 миллион АҚШ доллары (іс бойынша ұсынылған сыйақы сомасы) болды, бірақ ол 35 000 АҚШ долларына дейін төмендетілді. Қайтарылған заттардың ішінде «Мария Антуанетта» және Бреге жасаған құнды «Симпатик» сағаты да болды. Кейін Израильдегі қоймадағы іздеу кезінде Израиль, Германия, Нидерланды және АҚШ-тағы Нааман Диллерге тиесілі сейфтерге апаратын құжаттар табылды. Полиция клиентті Нили Шамрат деп анықтады, ол 2003 жылы Диллерге үйленген эмигрант-израильдік еді. Ол полицияға күйеуі 2004 жылы қайтыс болғанға дейін құнықтанғанын және оған жинақты сатуға кеңес бергенін айтты. Шамрат 2008 жылдың мамырында Израиль және американ тергеушілері үйін тінткен кезде бірнеше ұрланған сағаттар, сирек 18 ғасырлық картиналар және сағаттар мен олардың өндірушілерінің аттары жазылған каталог карточкалары табылғаннан кейін қамауға алынды. 2008 жылдың 18 қарашасында француз және израильдік полиция қызметкерлері Франциядағы екі банк сейфінде тағы 43 ұрланған сағатты тапты. 1983 жылы ұрланған 106 сирек сағаттың 96-сы табылды. 2010 жылдың 3 сәуірінде Шамрат ұрланған мүлікті иеленгені үшін 300 сағат қоғамдық жұмысқа сотталды және 5 жылға шартты жаза алды.

Қазіргі араб өнері

2008 жылы мұражайда заманауи араб өнерінің топтық көрмесі ашылды, бұл Израиль мұражайындағы жергілікті заманауи араб өнерінің алғашқы көрмесі және араб кураторы ұйымдастырған тұңғыш көрме болды. Көрмеге он үш араб суретшісі қатысты.