Кіріспе
Сукит тілі немесе Сикит тілі – Батыс Африкада таралған сенуфо тілі. Буркина-Фасо мен Малидің оңтүстік-батысында шамамен 35 000 адам сөйлейтін Сукит тілі, Малидің оңтүстік-шығысында сөйленетін Супир тіліне жақын. Сукит тілі кейде Супир тілінің солтүстік бөлігі деп есептеледі. Гарбердің (1987) мәліметінше, екі диалект "бір-бірін жақсы түсінеді". Кейде Сукит тілінде сөйлейтіндер өздерін Супир тілінде сөйлейтіндер деп атайды. Тағы бір туыс тіл – Мамара (Минянка деп те аталады). Кейбір сенуфо тайпалары Сусити халқын Тагба деп атайды, себебі олар Тагуара үстіртінде қоныстанған. Диалект атауларын жазудың әртүрлі нұсқалары бар. Сукит тілінің нұсқаларына Сикит, Сипит және Сикире жатады. SIL тілінің коды – SEP.
The Sucite language or Sicite is a Senufo language spoken in southwestern Burkina Faso and Mali by approximately 35,000 people. Sucite is a close neighbour of the Supyire language, spoken in southeastern Mali. Sucite is sometimes regarded as the northern extension of the Supyire language. The two dialects are, according to Garber (1987), ‘quite mutually intelligible’. Sometimes speakers of Sucite will even refer to themselves as speaking Supyire. Another closely related lect is Mamara (also known as Minyanka). Some other Senufo groups refers to the Sùcìté people as Tagba, because they live on the Tagouara plateau. There are various ways to spell the dialect names. Variants of Sucite include Sicite, Sipiite, and Sicire. The SIL language code is SEP.
Түсі
Сукит – үш деңгейлі тондық тіл: жоғары, орта және төмен. Гарбер (1987) және Карлсон (1994) Солтүстік Сенуфо жүйесінде екі түрлі орта тон бар екенін, яғни күшті орта тон (Ms) және әлсіз орта тон (Mw) бар деп талдайды. Ms тоны Mw тонына қарағанда айтарлықтай аз тондық өзгерістерге ұшырайды. Гарбер (1988) бұл ерекшеліктің тондық айырылудан пайда болғанын болжайды. Тондардың жұптарын біріктіру арқылы құрылатын сырғулар бар, ең көп кездесетіні – HL және ML.
Есімдіктер
Басқа сенуфо тілдеріндей, сукит те есімдер класының бес жынысты жүйесін қолданады: үш жұп жекеше/көпше кластар және екі жаппай/ұжымдық кластар. Есімдер нақтылық үшін кластық жұрнақтарды алады. Мысалы:
Gloss Белгісіз. Белгілі. Жыныс класы 'өзен' gba gba ŋé wi 1 'өзендер' gba ála gba á bí 2 'үй' gba xa gba ké ki 3 'үйлер' gba ya gba nyɛ́ 4 'бет' gba là gba à ne li 5 'беттер' gbà ʔala gbà ʔà ki 6
Gloss Indef. Def. Gender Class 'river' gba gba ŋé wi 1 'rivers' gba ála gba á bí 2 'house' gba xa gba ké ki 3 'houses' gba ya gba nyɛ́ 4 'forehead' gba là gba à ne li 5 'foreheads' gbà ʔala gbà ʔà ki 6