Кіріспе

Америка Құрама Штаттары армиясының генералы (1820–1899)

Хорацио Гувернер Райт (6 наурыз 1820 – 2 шілде 1899) – азамат соғысы кезіндегі Одақ армиясындағы инженер және генерал. 1864 жылдың мамыр айында генерал Джон Седжвиктің қазасынан кейін ол VI корпустың басшылығын қабылдады. Осы қызметте ол Вашингтон қаласының төңірегіндегі бекіністерді салуға жауапты болды, ал Оверленд науқанында Петербургтегі Конфедерация қорғанысын бұзып өткен алғашқы әскерлерге қолбасшылық етті. Соғыстан кейін ол Бруклин көпірі және Вашингтон монументін аяқтау сияқты бірқатар инженерлік жобаларға қатысты, сондай-ақ АҚШ Армиясының инженерлік корпусының бас инженері қызметін атқарды.

Ерте өмір

Райт Коннектикут штатының Клинтон қаласында Эдвард пен Нэнси Райттың ұлы болып дүниеге келді. 14 жасында Вермонттағы (қазіргі Норвич университеті) Алден Партридждің әскери академиясына түсті. 1837 жылы Вест-Пойнтқа оқуға қабылданды және 1841 жылы АҚШ Әскери академиясын 52 түлектің арасында екінші болып инженерлік білімімен аяқтады. Келесі бірнеше жыл бойы Вест-Пойнтта инженерлік және француз тілдерін оқытты. 1846 жылы Флоридаға жіберілді, онда он жыл бойы Сент-Огастин портын және Ки-Уэсттің қорғанысын, соның ішінде Форт-Джефферсонды дамытумен айналысты. 1855 жылы капитандық шеніне көтеріліп, келесі жылы инженерлер полковнигі Джозеф Г. Тоттеннің көмекшісі қызметін атқарды. Осы кезеңде ол 15 дюймдік зеңбіректерге арналған темір шассилерді және темірдің сапалық сипаттамаларын зерттеу үшін құрылған әскери комиссияның мүшесі болып тағайындалды. Кейіннен, комиссиядағы жұмысына сүйене отырып, "Қорғанысқа арналған темір өндірісі туралы есеп" (1871–72 жылдары жарияланған) атты еңбекті жазды.

Азамат соғысындағы қызмет

Соғыс басталғаннан кейін Райт 1861 жылғы 20 сәуірде Конфедерация күштері оны пайдалануына жол бермеу үшін Госпорт әскери-теңіз базасын (кейін Норфолк әскери-теңіз базасы деп аталды) эвакуациялау және қиратуға қатысты. Ол осы әрекет кезінде тұтқындалды, бірақ төрт күннен кейін босатылды, өйткені Вирджиния әлі Конфедерацияға қосылмаған және демек, АҚШ-пен соғыста болған жоқ. Райт Вашингтон қаласының төңірегінде бекіністер салуды бастады, содан кейін генерал-майор Сэмюэл П. Хайнцельманның қол астында Солтүстік-Шығыс Вирджиния департаментінің 3-ші дивизиясына тағайындалды. 1861 жылғы 21 шілдеде Булл-Ран шайқасының бірінші күнінде 3-ші дивизияның бас инженері қызметін атқарған Райт тамыз айында майор болып тағайындалды. Келесі айда еріктілердің бригадир генералына көтерілген Райт генерал-майор Томас У. Шерманның 1861 жылғы қарашада Порт-Рояльға (Оңтүстік Каролина) қарсы экспедициясына бас инженер болып тағайындалды. Оның 1862 жылғы ақпаннан маусымға дейін Флорида жағалауындағы Джексонвилл, Сент-Огастин және басқа да әскери нысандарға қарсы операцияларды басқарудағы табыстары оны еріктілердің генерал-майоры және 1862 жылғы тамызда Огайо департаментінің командирі етіп тағайындауға әкелді, ал 1863 жылғы наурызда жаңа құрылған Огайо армиясының командирі етіп тағайындалды. Осы қызметінде ол 1862 жылы Конфедерация генералы Брэкстон Брэггтың Кентуккиге басып кіруін тойтаруда маңызды логистикалық рөл атқарды. Оның генерал-майор болып тағайындалуы Сенат тарапынан бекітілмеді және 1863 жылғы наурызда күшін жойды. Бригадир генерал ретінде ол департаментке басшылық етуге лайықты емес деп есептелді және оны алмастыру үшін генерал-майор Амброуз Бернсайд жіберілді. Бернсайдқа бағынышты Райт Батыс Кентукки округінің командирі қызметін қысқа мерзімге атқарды, содан кейін Шығысқа оралды. Райт 1864 жылғы 6 тамыздан 16 қазанға дейін генерал-майор Филипп Х. Шериданның Шенандоа аңғарындағы науқаны кезінде VI корпустың құрамына қайтадан басшылық етті. Райт 19 қазанда генерал Шеридан келгенге дейін Седар-Крик шайқасын басқарды. Петерсбургті қоршауда VI корпус 1865 жылғы 2 сәуірде Конфедерация қорғанысын бұзған бірінші бөлім болды. Содан кейін Шериданның басшылығымен 1865 жылғы 6 сәуірде Сейлерс-Крик шайқасында Конфедерация күштерін жеңіп, генерал-лейтенант Ричард С. Юэлл және генерал-майор Г.В. Кастис Ли (Роберт Э. Лидің ұлы) сияқты көптеген конфедерациялық әскерлерді тұтқынға алды. Петерсбургтегі әрекеттері үшін Райт тұрақты армияда генерал-майор шеніне ие болды.

Ұрсақтан кейінгі

Қайта құру кезеңінде Райт 1865 жылдың шілдесінен 1866 жылдың тамызына дейін Техас армиясына басшылық етті. 1866 жылдың қыркүйегінде ерікті қызметтен кеткенге дейін, ол қараша айында инженерлер подполковнигі болып тағайындалды. Ол Бруклин көпірі және Вашингтон монументін аяқтау сияқты бірнеше инженерлік жобаларға қатысты. 1879 жылдың наурыз айында полковник болып жоғарылатылған Райт, кейіннен 1879 жылдың маусым айында бригадалық генерал ретінде инженерлер бастығы болып тағайындалды. 1884 жылдың 6 наурызында ол осы шенде зейнетке шығып, 1899 жылы қайтыс болғанға дейін Вашингтон қаласында тұрды. Ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына VI корпусының ардагерлері орнатқан обелиск астына, өзі аяқтаған Вашингтон монументіне қарайтын жерге жерленді. Кентукки штатындағы Форт Райт қаласы, 1862 жылдың жазында Конфедерация Кентуккиге шабуыл жасаған кезде Райттың атымен аталған жер бекінісіне байланысты аталды. Бесбұрышты бекініс ретінде жоспарланған, бірақ ешқашан аяқталмаған. Жер бекінісі 1880 жылдары жол құрылысы барысында қиратылды. Нью-Йорк штатындағы Фишер аралының батыс жағындағы Форт Х. Г. Райт та оның құрметіне аталған.