Кіріспе

Маруока қамалы (丸岡城) – Хираяма стиліндегі жапон қамалы. Жапонияның Хокурику аймағындағы Фукуи префектурасының Сакай қаласының Маруока ауданында орналасқан. Ол сонымен қатар "Касуми га джо" (霞ヶ城) деп те аталады, себебі аңыз бойынша, жау қамалға жақындағанда қалың тұман пайда болып, оны жасыратын болған. Сенгоку кезеңінің соңында салынған бұл қамал Эдо кезеңінде Токугава сёгунатының билігінде Маруока доменінің даймёларымен басқарылған. Қазіргі таңда бұл орын сакура гүлдерімен әйгілі қоғамдық саябаққа айналған. Қамалдың салыстырмалы түрде кішкентай теншуы (қамалдың бас мұнарасы) елдегі ең көнесі деп есептеледі, бірақ бұл мәлімдемеге Инуяма және Мацумото қамалы да қарсы тұрады.

Өмірбаян

Маруока қамалы Фукуи қаласының солтүстігіндегі жазықтағы кішкентай төбеде орналасқан. Төбесіндегі аймақ тегістеліп, қоршаулармен және бесбұрышты ормен қорғалған. Бұл қамал Кага провинциясын Эчизен провинциясымен байланыстыратын Хокурикудо жолында, сондай-ақ Мино провинциясының ішкі аймақтарын Жапон теңізімен байланыстыратын Мино Кайдо жолының тоғысында орналасқан.

Құрылыс

Маруока қамалы 1576 жылы Ода Нобунаганың жетекші генералдарының бірі Шибата Кацуедің немересі және асырап алған ұлы Шибата Кацутоё салған деп саналады. "О-шизу, Хитобашира" аңызына сәйкес, қамал адам бағанасымен салынған. Құрылыс кезінде теншудің тас негізі қайта-қайта үйілгеніне қарамастан, құлап жатты. Сонда бір вассал құдайларды ырыздандыру үшін адамды құрбандыққа шалуды ұсынды. Екі баласы бар, кедейлікте өмір сүрген, бір көзі бар О-шизу Хитобашира ретінде таңдалды. Ол Кацутоёның бірінші баласын өзіне алып, оны самурай ететін болса, құрбандыққа келісім берді. Оның айналасына негіз тастары орналастырылып, ақырында оны қалыптастырып өлтірді. Момояма дәуірінде (1575-1600) салынғанмен, қамалдағы дизайн Соғысқан Штаттар дәуірінің (1477-1575) алдыңғы бекіністерін еске түсіреді. Төбешікке орналасқандықтан, теншуді қосымша биіктікке жеткізу үшін биік тас негізге орнатуға шешім қабылданды. Алайда, сол кезде мұндай тік беткейлі негізді салудың тиімді әдістері әлі де жаңа болды, әсіресе Маруокада қолданылғандай, тік беткейде өңделмеген тастарды (нозуразуми деп аталады) пайдаланғанда.

Токугава шогунаты

1583 жылы Шибата Кацутоё Шидзугатакэ шайқасында аурудан қайтыс болғаннан кейін, қамал Аояма кланына берілді. Бірақ, Аояма Секигахара шайқасында Ишида Мицунари бастаған Батыс армиясының жағына шығып, жеңіске жеткен Токугава Иэясудан мүлікті жоғалтты. Иэясу Эчизен провинциясын ұлы Юки Хидэясуға сыйлады, ол өз кезегінде Маруокада өзінің вассалы Имамура Морицугу үшін 26 000 кокулік иелік құрды. 1613 жылы Фукуи доменінде болған О-иэ содо салдарынан Токугава сёгунаты Маруока доменін 40 000 кокуға дейін арттырып, оны Иэясудың бас генералдарының бірі Хонда Шигетсугудың ұлы Хонда Наришигеге тапсырды. 1624 жылы Осака қоршауындағы Хонда Нарисигенің ерлігі үшін доменнің кокудакасы 46 300 кокуға дейін өсті. Оның ұлы мен немересі қамал мен оны қоршаған жокамачиді аяқтады. Алайда, оның шөбересі Хонда Шигемасу алкогольге құмар және тиімсіз болғандықтан, 1695 жылы сёгунаттан айырылды. Сол кезде жоғарғы қабаттағы терезелердің құрылымы жылжымалы есіктерден иыққа жылға жылға итерілетін терезелерге өзгертілді. 1950 жылы қамал маңызды мәдени мүлік ретінде танылды. Қамал қақпаларының бірнешесі жеке меншікте сақталған, оның ішінде Комацу қаласындағы Козендзи ғибадатханасында (Ишикава префектурасы) және Авара қаласындағы Реншодзи ғибадатханасында (Фукуи префектурасы) бар.

Құрылыс күніне қатысты тергеулер

Маруока қамалының зерттеу комитеті (Фукуи технология университетінен Юничи Йошида басшылығымен) Сакай қаласы білім беру басқармасының тапсырысы бойынша қамалды зерттеуге кірісті. Теншу құрылысында қолданылған ағаштардың жасы оның сақиналары, радиокөміртек мөлшері және оттегі изотоптарының арақатынасы арқылы анықталды. Төрт жылдық зерттеулерден кейін 2019 жылдың наурыз айында құрылымдық тұрғыдан маңызды тіректердің көп бөлігі 1626 жылдан кейін кесілгені анықталды. Жағдайды одан да қиындатқан нәрсе – Маруоканың теншу архитектуралық стилі 1620 жылдары көне деп есептелгендігі болды. 2019 жылдың қазан айында теншудың солтүстік-шығыс сыртқы қабырғасы тайфуннан зақымданып, кейіннен Танака Shrine Co. компаниясы тарапынан жөнделді.

Ағымдағы жағдай

Маруока қамалы – Жапониядағы түпнұсқа теншүсін сақтап қалған он екі қамалдың бірі. Бұрынғы қамал аумағы қазір Касумигаджо паркіне енгізілген, онда қабырғалар мен бекініс орларының қалдықтары, сондай-ақ бұрынғы иелеріне қатысты қару-жарақ, зәрхана және тұрмыстық заттар қойылған шағын мұражай орналасқан. Аймақ шамамен 400 гүлдейтін шие ағаштарымен әйгілі. Апрель айының алғашқы үш аптасында жыл сайын шие гүлдері фестивалі өтеді, оның барысында ағаштар кешке 300-ден астам қағаз фонарьлармен жарықтандырылады. Кейіннен олар шакудани деп аталатын жергілікті тастан жасалған қыштар плиткалармен алмастырылды. Тас плиткаларды пайдаланудың себебі қыста олардың жақсы жылу оқшаулау қасиеттеріне байланысты деп саналады. Шатырда тас шачихако (балық/жолбарыс) мүсіндері де бар. Теншүдің оң жағында тізбектеліп орналасқан ишиотошимадо (тас тастау терезелері) бар, олар қорғаушыларға ағаштан жасалған қоршаулар арқылы жауларға оқ атуға, сондай-ақ тұзақ есік арқылы тас лақтыруға немесе төмендегі шабуылдаушыларға май немесе қайнаған су құюға мүмкіндік берді. Теншүде сырттан көрінбейтін жасырын еден де бар, бірақ жалпы алғанда, теншүдің мөлшері мен ішкі құрылымы қазіргі Инуяма қамалына өте ұқсас.