Кіріспе
Жылжымайтын мүлікке иелік ету, кез келген жоғары тұрған жер иесіне тәуелсіз Аллодиялық құқық – бұл кез келген жоғары тұрған жер иесіне тәуелсіз жылжымайтын мүлікке (жер, ғимараттар және оларға қосылған жабдықтар) иелік ету құқығы. Аллодиялық құқық, жерді "аллодиумда" ұстау, яғни жерді иелену және оны қорғау арқылы иелік ету ұғымымен байланысты. Ортақ құқық жүйесіндегі көптеген меншік құқықтары толыққанды меншік болып табылады. АҚШ-та жер федералдық, штаттық және жергілікті биліктің иелігінде болады және штаттық және/немесе жергілікті биліктердің салық салуына жатады, сондықтан толыққанды аллодиялық жер жоқ. Англия мен Уэльсте және Ұлттар Достастығының басқа да елдерінде жер "Тақтың меншігінде" саналады. Оркни және Шетланд аралдарындағы "удал" жері деп аталатын кейбір жерлер аллодиялық жерге ұқсас ұсталады, себебі олардың құқықтары Тақтың түпкілікті меншігіне бағынбастанды. Францияда аллодиялық құқық Француз революциясынан бұрын болған, бірақ ол сирек кездесетін және феодалдық меншіктен шыққан шіркеу мүліктерімен шектелген. Француз революциясынан кейін аллодиялық құқық Францияда және Наполеон заңдарының ықпалында болған басқа да азаматтық құқық елдерінде кең таралды. 1854 жылдың қазан айында Жеті жылдық соғыстың аяқталуынан кейін 1763 жылы Франциядан Ұлыбританияға өткен Төменгі Канаданың иелік ету жүйесі 1854 жылғы қазан айындағы Иелік етуді жою туралы заңмен жойылып, оның орнына сокажға ұқсас жүйе енгізілді. Аллодиялық құқық бойынша иелік етілген мүлік аллодиялық жер, аллодиум немесе аллод деп аталады. 1086 жылғы "Домсдей кітабында" ол "алод" деп көрсетілген. Тарихи тұрғыдан алғанда, аллодиялық құқық, феодалдық міндеттемелерсіз жер меншігін, феодалдық иеленуден, ол жерді бөлуді шектеген және жер иесінің жоғары тұрған адамының немесе егеменді билігінің құқықтарымен жүктелген иеленуден ажырату үшін қолданылған.
Allodial title constitutes ownership of real property (land, buildings, and fixtures) that is independent of any superior landlord. Allodial title is related to the concept of land held "in allodium", or land ownership by occupancy and defense of the land. Most property ownership in common law jurisdictions is fee simple. In the United States, the land is subject to eminent domain by federal, state and local government, and subject to the imposition of taxes by state and/or local governments, and there is thus no true allodial land. Land is "held of the Crown" in England and Wales and other jurisdictions in the Commonwealth realms. Some land in the Orkney and Shetland Islands, known as udal land, is held in a manner akin to allodial land in that these titles are not subject to the ultimate ownership of the Crown. In France, while allodial title existed before the French Revolution, it was rare and limited to ecclesiastical properties and property that had fallen out of feudal ownership. After the French Revolution allodial title became the norm in France and other civil law countries that were under Napoleonic legal influences. In October 1854, the seigneurial system of Lower Canada, which had been ceded from France to Britain in 1763 at the conclusion of the Seven Years' War, was extinguished by the Seigneurial Tenures Abolition Act of October 1854, and a form similar to socage replaced it. Property owned under allodial title is referred to as allodial land, allodium, or an allod. In the Domesday Book of 1086 it is called alod. Historically, allodial title was sometimes used to distinguish ownership of land without feudal duties from ownership by feudal tenure which restricted alienation and burdened land with the tenurial rights of a landholder's overlord or sovereign.
Құқықтық түсінік
Аллодиялық жерлер олардың иесінің толыққанды мүлігі болып табылады және ешқандай жалдама, қызмет немесе жоғары тұрған адамға бағынуға жатпайды. Аллодиялық құқық, демек, феодалдық жер иелігінің альтернативасы болып табылады. Алайда, тарихшы Джеймс Холт «Нормандияда аллодий сөзі, континенттің басқа бөліктеріндегі мағынасы қандай болса да, феодалдық міндеттерден босатылған жерді емес, мұрагерлік құқықпен иеленілген жерді білдіреді» және «Англияда аллодий мен феодумға бірдей мағына берілуі керек» дейді. «Феодалдық міндеттерден босатылған жер» деген мағынаны білдіретін аллодий сөзі алғаш рет 11 ғасырға жататын «Domesday Book» ағылшын тіліндегі мәтіндерінде кездеседі, бірақ ол ежелгі төменгі франкондық *allōd сөзінен («толық меншік») алынған, латын тілінде de exemplu, alodis, alaudes түрінде Салик заңында (шамамен 507–596 ж.ж.) және басқа герман заңдарында да кездеседі. Бұл сөз *all («толық, бүткіл») және *ōd («мүлік, меншік») сөздерінен құралған (салыстырыңыз: ежелгі саксон тіліндегі ōd, ежелгі ағылшын тіліндегі ead, ежелгі норвег тіліндегі auðr). Аллодиялық иелік Солтүстік Еуропаның барлық аймақтарында кең таралған сияқты.
Аллодиялық жер құқығы Мэн аралында кең таралған, онда скандинавиялық текті заңдар бар. Оркни және Шетланд аралдарында да «удал» деп аталатын осы құқықтың бір түрі бар, ол да скандинавиялық текті. Бұл Ұлыбританияда аллодиялық құқық бар жалғыз аймақтар, аздаған ерекшеліктерден басқа. Мұндай ерекшеліктердің бірі – шотландтық Бачуил барондығы, ол басқа барондықтар сияқты феодалдық емес, Шотландияның өзінен және феодалдық жүйеден (б.з. 562 ж.) бұрын, Даль Риатаның Геллдік Корольдығынан бастау алады. Баронның гербі – Шотландиядағы жалғыз герб, ол Лорд Лион сотымен «ваир» (бұран терісі) астармен (ермеген терісінен емес) мақұлданған. Тағы бір ерекшелік – Сомерсет Хаусы, ол Оның Маjestісіне толыққанды меншік құқығында емес, тікелей берілген және аллодиялық деп есептеледі.