Кіріспе
1812 жылғы соғыстағы шайқас. Форт-Мейгс қоршауы 1813 жылғы сәуірдің соңынан мамырдың басына дейін 1812 жылғы соғыс кезінде Огайо штатының солтүстік-батысында, қазіргі Перрисбург қаласында өтті. Үндістердің қолдауымен келген британдық әскердің шағын тобы, өткен жылы Канададан британдықтар басып алған Ұлы көлдер аймағындағы Детройтьқа қарсы американдық шабуылдың алдын алу үшін жаңадан салынған фортты және оның ішіндегі Форт-Детройтті жаулап алуға тырысты. Американдықтардың шабуылға шығу әрекеті мен фортқа көмек көрсетуге жасаған тырасы ауыр қазаларға әкеліп, сәтсіз аяқталды. Бірақ британдықтар фортты басып ала алмады және қоршауды көтеруге мәжбүр болды.
The siege of Fort Meigs took place in late April to early May 1813 during the War of 1812 in northwestern Ohio, present day Perrysburg. A small British Army unit with support from Indians attempted to capture the recently constructed fort to forestall an American offensive against Detroit, and its Fort Detroit in the Great Lakes region which the British from the north in Canada had captured the previous year. An American sortie and relief attempt failed with heavy casualties, but the British failed to capture the fort and were forced to raise the siege.
Өмірбаян
1812 жылғы соғыстың (1812–1815) басында, бригада генерал Уильям Халлдың (1753–1825) басқаруындағы американдық армия Детройтты қоршаудан кейін капитуляциялады. Детройт қаласын және Детройт фортын қайтару үшін американдықтар Солтүстік-Батыс армиясын құрды. Бригад генерал Джеймс Винчестер (1752–1826) осы армияға қысқа уақытқа қолбасшылық етті, ал одан кейін Конгресс делегаты және бұрынғы Солтүстік-Батыс территориясының хатшысы, содан кейін Индиана территориясының алғашқы губернаторы және болашақ 9-шы президент (1841) Уильям Генри Харрисон (1773–1841) регулярлы АҚШ армиясының генерал-майоры болып тағайындалды және төртінші президент Джеймс Мэдисон оған қолбасшылық тағайындады. Харрисонның ілгерілеуіне нашар ауа-райы және жабдықтың жетіспеуі кедергі келтірді. 1813 жылдың 22 қаңтарында оның армиясының алдыңғы жасағы (Винчестер басқаруымен) Френчтаун шайқасында жеңілді. Харрисон өзінің негізгі күштерін Мауми немесе Майами дю Лак өзеніне қайтарды. Болашақ 5-ші президент Джеймс Монро, АҚШ-тың соғыс министрі қызметін уақытша атқарып, оның ілгерілеуін дереу жалғастырудан бас тартты және армиясы кез келген жаңадан ілгерілеуде пайдаланатын өзендер мен жолдарды қорғау үшін бірнеше форттар салуға бұйрық берді. Ең маңыздыларының екеуі – Мауми өзеніндегі Форт-Мейгс (Огайо губернаторы Ритерн Дж. Мейгс-младшийдің құрметіне аталған) және он жылдық штаттың солтүстік-батысындағы Сандуски өзеніндегі Форт-Стивенсон. Харрисон Маумиден Форт-Мейгс салынатын жерге түсіп, ақырында 4000 адамнан (көбінесе ополчендер) тұратын армиямен 1813 жылдың 1 ақпанында форт құрылысын бастады. Ол мұз басып қалған Эри көлі арқылы британдықтардың Үстіңгі Канададағы Амхерстбургтегі бекінісіне шабуыл жасап, қашуды жоспарлады және Маумидің аузына жетті, бірақ көлдегі мұз жарылып жатқанын көріп, жартылай дайын фортқа қайтып келді. Ол өзі тағайындаған офицер Джоэл Б. Лефтвичтің барлық әскерімен кеткенін анықтады, өйткені бұл міндетке тағайындалған ополчендердің қызмет мерзімі аяқталды. Құрылыс тоқтатылды және кесілген ағаштар отын ретінде пайдаланылды. Харрисонның Огайо және Кентукки ополчендерінің қызмет мерзімі де аяқталуға жақын болғандықтан, Харрисон күштерін таратып, Огайо өзенінің оңтүстігіндегі Цинциннати қаласына жаңа армия жинау үшін кетті. Ол форт құрылысын аяқтау үшін Армия инженерлер корпусының майоры Элеазер Д. Вудты қалдырды. Гарнизонға 17-ші және 19-шы полктердің, АҚШ жаяу әскерінің бірнеше жүз адамы кірді, олар жеткіліксіз киінген, сонымен қатар Пенсильвания және Вирджиниядан келген ополчендер де болды, олардың қызмет мерзімі де жақын арада аяқталады. Форт Мауми өзенінің оң жағасында, Майами рапидтерінің жанында орналасқан. Өзеннен өтетін ескі британдық Майами фортының қираған жерлері және 1794 жылғы құлаған ағаштар шайқасы болған орын да көрінді. Форт-Мейгс сол уақытқа дейін Солтүстік Америкада салынған ең ірі бекініс болып, ауданы шамамен 15 км² құрады. Оның периметрі сегіз блок-үйді байланыстыратын 15 фут биіктіктегі қоршаудан тұрды. Солтүстік жағын Мауми қорғады, ал шығыс және батыс жағын шатқалдар қорғады. Оңтүстік жағы ашық мұздық жасау үшін барлық ағаштардан тазартылды. Көктемнің басындағы нашар ауа-райы форт әлі де осал болған кезде британдықтардың шабуыл жасауына мүмкіндік бермеді. Британ армиясының Детройт шекарасындағы қолбасшысы генерал-майор Генри Проктер американдықтар Эри көлін бақылауға алу үшін флотилия құрып жатқан Форт Преск Айлға (қазіргі Эри, Пенсильвания) шабуыл жасауға шақырылды, бірақ Проктер жеткілікті күш-жігер алмаса, бас тартты. Оның орнына ол жазғы науқанға американдықтардың дайындықтарын бұзатын және жабдықты қолға түсіретін Форт-Мейгске шабуыл жасауға шешім қабылдады. Харрисон Проктердің дайындықтары туралы хабар алып, 300 күшпен Маумиден төмен қарай жүгіріп, форттың гарнизонын жалпы саны 1100 адамға дейін көбейтті. Бұл күш солтүстік жағалаудағы батареяларды шабуылдап, пушкаларды тіктеп алды, бірақ тіккендердің орнына тіккендерді пайдаланды, бұл пушкалар уақытша ғана жарамсыз болды дегенді білдірді. Дадли кейбір әскерлерін бақылаудан шығарып алды. Орманнан оқ жауғанда, Кентуккидің бір бөлігі Текумсехтің адамдарын қуып, оларды орманның тереңіне алып барды. Дадли оларды кері қайтаруға тырысып, майор Джеймс Шелбиді батареяда қолбасшы етіп қалдырды. Майор Адам Мьюр британдық лагерден 41-ші полктің үш ротасын және бір канадтық ополчендерін бастап, батареяға шабуыл жасап, көптеген кентуккиліктерді өлтірді және Шелбиді капитуляциялауға мәжбүр етті. Орман ішінде дезорганизацияланған кентуккиліктер жергілікті тұрғындармен шатасқан шайқаста жойылды. шамамен 30 адамы фортқа қашып үлкерді. Бұл оқиға "Дадлидің қырғыны" немесе "Дадлидің жеңілісі" деп белгілі болды. Клей күшінің қалған бөлігі, батареяға шабуылға қатыспаған, гарнизонды күшейту үшін фортқа қауіпсіз жетті. Оң жағада американдықтардың британдық батареяға жасаған шабуылы жартылай сәтті аяқталды. Полковник Джон Миллер 350 регулярлы әскер мен еріктілердің басында батареяны басып алып, 41 тұтқынға алды. Алайда, капитан Ричард Буллок 1/41-ші полктің фланк роталарымен, екі ополчендер ротасымен және 300 үндістермен қарсы шабуыл жасап, ауыр шығындармен Миллердің жасағын фортқа кері шегіндірді.
Салдары
Ұрыс аяқталғаннан кейін Дадлидің қолбасшылығындағы тұтқындар британдық лагерьдің жанындағы қираған Майами бекінісіне қамауға алынды. Сол жерде, кейбір жергілікті жауынгерлер тұтқындарды қырғынға ұшыратты және Текумсе, подполковник Мэтью Эллиотт және Индия департаментінің капитаны Томас Макки жауынгерлерді тоқтатуға көндіргенге дейін бірнеше американдықтар қаза тапты. Текумсе Проктордан неліктен ол қырғынды тоқтатпағанын сұрағандығы айтылады. Проктор үндістерді бағынуға мәжбүрлеу мүмкін емес деп жауап бергенде, Текумсе: "Кет! Сен басшылыққа лайық емессің. Барып, әйелдер киімі киіп ал!" деді. Көзі куәгерлерінің мәлімдемесіне сәйкес, қырғында 12-14 тұтқын қаза тапқан. 5 мамырдағы шайқас британдықтарда "Майами шайқасы" деп белгілі болды, өйткені ол Майами-дю-Лак өзенінің (қазір Мауми өзені) жанында болды. 41-ші полк, британдық армиядағы мұрагері Корольдік Уэльс полкі, шайқастағы сәтті әрекетін еске алу үшін "Майами" шайқасының құрметімен марапатталды. Канада армиясының құрамында Корольдік Ньюфаундленд полкі мен Эссекс және Кент шотланд полкі де өз атауларында "Мауми" аталымын сақтап, ата-бабаларының науқанға қатысуын еске алады. АҚШ армиясының бес активті полкі (1-ші 3-ші жп, 2-ші 3-ші жп, 4-ші 3-ші жп, 2-ші 7-ші жп және 3-ші 7-ші жп) Форт-Мейгстегі бөлімдері болған ескі 17-ші, 19-шы және 24-ші жаяу әскер полктерінің дәстүрін жалғастырады. Бұған қоса, форт салынып жатқан кезде Вирджиния милициясының бөлімдері де болды, олар кейін 150-ші кавалерия (ARNG WV) болып қайта құрылды.
Шығындар
Британдық ресми мәліметтерде 14 адам қаза тапты, 47 адам жараланды және 40 адам тұтқынға алынды. Бұл мәлімет 5 мамырға арналған деп көрсетілген, бірақ ол 5 мамырға дейінгі, оның ішінде 5 мамыр күніне дейінгі барлық қоршау кезеңін қамтиды, себебі арасында Канада жасағының капитаны Лоран Бонди де бар, ол 3 мамырда артиллериядан жарақат алған (кейіннен қайтыс болған). Британдықтармен одақтас үндістердің 19 адамы қаза тапты немесе жараланды, соның ішінде Дөңгелек Бас ағасы Жан Баптист те болды. Харрисон 28 сәуірден 9 мамырға дейінгі қоршау кезінде гарнизонының 80 адам қаза тапқанын және 190 адам жараланғанын хабарлады, оның ішінде 12-сі қаза тауып, 20-сы артиллерия оғынан жарақат алды. Бұл 5 мамыр күнгі шайқаста 68 адам қаза тауып, 170 адам жараланғанын көрсетеді. Британдықтардың тұтқындар туралы ресми мәліметтерінде 547 тұтқынға алынған американдық туралы айтылған, бірақ Проктердің жазбасында "жоғарыда көрсетілген мәліметтерден кейін үндістер 80-нен астам тұтқын әкелді" делінген. Бұл шайқаста 630-ға жуық американдық тұтқынға алынғанын білдіреді. Харрисон гарнизонынан жоғалған немесе тұтқынға алынған адамдар жоқ екенін хабарлады, сондықтан 5 мамырда тұтқынға алынғандардың барлығы Дадлидің өзеннің солтүстік жағалауындағы әскерлерінен болуы керек. Кентукки милициясының тұтқындары босатылғаннан кейін жасалған Дадли жасағының ресми мәліметтерінде 80 адам қаза тапты және 100 адам жараланды (барлығы тұтқынға алынды) деп көрсетілген. Бұл Дадлидің 866 адамнан тұратын жасағының жалпы шығындарын көрсетеді: 80 қаза тапқан, 100 жараланған тұтқын, 530 жараланбаған тұтқын және 6 жоғалып кеткен; ал 5 мамырдағы американдықтардың жалпы шығыны 148 қаза тапқан, 170 жараланған, 100 жараланған тұтқын, 530 жараланбаған тұтқын және 6 жоғалып кеткен.
Екінші қоршау
Британдықтар кеткеннен кейін, Харрисон Клэйді 100 шамасындағы қарулы күшпен фортқа қолбасшылық етуге қалдырды. Текумсе Проктерді шілде айында фортты қайта басып алуға күш салуға шақырды. Текумсехтің жауынгерлері американдық күштер колоннасына шабуыл жасағандай көрініс тудырып, Клэйді форттан шығаруға тырысты. Бірақ Клэй күшелену келмейтінін білді, сондықтан алдамшылық сәтсіз аяқталды. Проктор екінші қоршаудан жылдам бас тартты.