Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Барисан Социалис – Сингапурдегі саяси партия. Ол 1961 жылғы 29 шілдеде құрылып, 1961 жылғы 13 тамызда Халықтық әрекет партиясынан (ХАП) шеттетілген солшыл мүшелермен ресми тіркелді. Барисанның көрнекті негіздеушілері Ли Сиу Чох және Лим Чин Сионг болды. 1960-шы және 1980-ші жылдары Сингапурдегі ең ірі оппозициялық партияға айналды. Барисанның басты мақсаттары – колониализмді жою, Малайя Федерациясы мен Сингапурдан құралған біртұтас тәуелсіз және демократиялық Малайя мемлекетін құру, сондай-ақ қоғамдағы өркендеу мен тұрақтылықты қамтамасыз ететін экономикалық жүйені енгізу болды. 1988 жылы партия Жұмысшы партиясымен біріктірілді.
Barisan Sosialis was a political party in Singapore. It was formed on 29 July 1961 and officially registered on 13 August 1961 by left wing members of the People's Action Party (PAP) who had been expelled from the PAP. The prominent founding members of the Barisan were Lee Siew Choh and Lim Chin Siong. It became the biggest opposition party in Singapore in the 1960s and the 1980s. The main objectives of the Barisan included eradicating colonialism, establishing a united independent and democratic Malayan nation comprising the Federation of Malaya and Singapore and introducing an economic system to promote prosperity and stability in society. The party was merged into the Worker's Party in 1988.
Өмірбаян
Құрылғалы бері ПАП Ли Куан Ю лагері мен Лим Чин Сионг бастаған солшыл лагерьге бөлінді. Сингапурдың отаршылдыққа қарсы күресі және тәуелсіздік алу туралы ортақ ұстаным екі лагерь арасындағы ынтымақтастықтың негізі болды. Олардың халықтық базаларындағы айырмашылықтар да осындай ынтымақтастықты ынталандырды. Алғашқы жылдары солшыл лагерь негізінен қытай халқының, ауыл тұрғындарының және кәсіподақтардың қолдауына ие болды, ал Ли Куан Ю лагерінің қолдауы көбінесе ағылшын тілінде білім алған қауымдастығында болды. Жұмысшы табының қолдауымен ПАП 1955 жылғы сайлауда үшінші орынды алып, басты оппозициялық күшке айналды. 1959 жылы кәсіподақтардың қолдауымен ПАП сайлауда жеңіске жетіп, Ли Куан Ю басшылығымен үкімет құрды. Дегенмен, екі лагерь идеологиялық және саяси тұрғыдан ерекшеленді. Құрылған жылдары солшыл лагерь мүшелері Ли Куан Юдың саясатына және солшыл саяси тұтқындарды босатуға берген уәдесін орындамауына наразылық білдірді. Соңында, Малайзиямен бірігу мәселесі ПАП ішіндегі жарылысқа себеп болды. 1961 жылдың 27 мамырында Малайя Федерациясының премьер-министрі Тунку Абдул Рахман Малайя Федерациясы, Сингапур, Саравак, Солтүстік Борнео және Брунейден тұратын жаңа Малайзия мемлекетін құруды ұсынды. ПАП-та бірігуге қатысты пікірлер екіге бөлінді. Ли Куан Ю лагері Малайзиямен бірігуді Сингапурдың болашақ қауіпсіздігі мен өркендеуін қамтамасыз етудің жолы ретінде қолдады, ал солшыл лагерь бұл бірігуді «Сингапурдағы солшыл күштерді жоюға» бағытталған әрекет деп қарастырды (Др Ли Сиу Чохпен сұхбат). 1961 жылғы Хонг Лим және Ансон сайлаулары ПАП ішіндегі жарылысты одан әрі күшейтті. ПАП үкіметі Ішкі қауіпсіздік Кеңесін (ІҚК) таратудан бас тарғанына, бірігу жоспарынан мойын бұрмағанына және қалған саяси тұтқындарды босатудан бас тарғанына наразы болған ПАП-тың солшылдары өз кандидаттарын қолдаудан бас тартып, Онг Энг Гуанға (Хонг Лимде) және Дэвид Маршаллға (Ансонда) қолдау көрсетті, нәтижесінде ПАП екі сайлауда да жеңіліске ұшырады. Ансон сайлауынан кейін солшыл лагерь Ли Куан Юны партиядан қуғысы жоспарлады, бірақ олар өз әрекеттерінің британдықтарды Сингапурдың тәуелсіздігіне қатысты жоспарларын тоқтатуға мәжбүр ететінінен қорқып, алаңдады. Соның салдарынан солшылдар британдық генерал-комиссары лорд Селкиркпен Едем залында кездесті, бұл кездесу кейін «Едем залы шай кеші» деп аталды. Кездесуде солшылдар Селкирктен Ұлыбританияның тәуелсіздікке бекінгенін және Ли Куан Ю үкіметі құлатылғаннан кейін бақылауды сақтау үшін әскери араласуға бармайтынын растады.
Since its formation, the PAP was divided into the Lee Kuan Yew camp and the left wing camp led by Lim Chin Siong. The common ground of anti colonialism and independence of Singapore was the basis for the co operation between the two camps. Differences in their mass bases also encouraged such co operation. During the early years, the left wing camp mainly commanded support from the Chinese masses, rural people and trade unions, while support for Lee Kuan Yew's camp was mainly found in the English educated community. With the support of the working class, the PAP won the third most seats in the 1955 election and formed the main opposition. In 1959, with the support of the trade unions, the PAP won the election and formed the Government under Lee Kuan Yew. However, the two camps were ideologically and politically different in nature. During its formative years, the left wing members already showed their dissatisfaction with the policies carried out by Lee Kuan Yew and his failure to fulfill his promises to help secure the release of the left wing political detainees. Finally, the contentious issue of merger with Malaysia triggered the split within the PAP. On 27 May 1961, Tunku Abdul Rahman, Prime Minister of the Federation of Malaya, suggested the creation of a new Malaysia state consisting of the Federation of Malaya, Singapore, Sarawak, North Borneo and Brunei. The reactions towards merger within the PAP were divided. The merger with Malaysia was supported by the Lee Kuan Yew camp as a means of assuring Singapore's future security and prosperity, while opposed by the left wing camp as the merger was seen as an attempt to "wipe out the left wing forces in Singapore" (Interview with Dr Lee Siew Choh). The rupture within the PAP was widened by the Hong Lim and Anson by elections in 1961. Displeased with the PAP government's refusal to abolish the Internal Security Council (ISC), refusal to back down the merger plan and refusal to release the remaining political detainees, the PAP left wingers abandoned support for their own candidates in favour of Ong Eng Guan (in Hong Lim) and David Marshall (in Anson), which led to the PAP's defeat in the two by elections. After the Anson by election, the left wing camp planned to oust Lee Kuan Yew from the party but they worried that their actions would cause the British to hold up plans for Singapore's independence. As a result, the left wingers had a meeting with Lord Selkirk, the British Commissioner General at Eden Hall, which was later known as the "Eden Hall Tea Party". At the meeting, the left got assurance from Selkirk that Britain was committed to independence and would not intervene militarily to maintain control after the overthrow of Lee Kuan Yew's government.
Бірігу мәселесі
Барисан Малайямен бірігуге қарсы болмағанмен, партия PAP үкіметінің Малайя Федерациясымен бірігу шарттарына қарсы белсенді науқан жүргізді. PAP үкіметі келіскен шарттар бойынша Сингапур білім беру және еңбек салаларындағы автономиясын сақтайтын болды, бірақ бұл Сингапур азаматтарының құқықтары мен жаңа Федералдық парламенттегі орындардың есебінен іске асырылатын еді. Барисан Социалистері Сингапур азаматтарының Федералдық Парламентте пропорционалды өкілдігімен Малайзия азаматтары болуын қалаған. Барисан 1972 жылғы жалпы сайлауға қайта қатысты. Дегенмен, бұл және одан кейінгі сайлауларда бірде-бір орын жеңе алмады. Барисанның енді саяси партия ретінде тиімді қызмет ете алмайтыны анық болды. 1988 жылдың мамыр айында оппозицияны нығайту мақсатында Барисан Сингапур Жұмысшы партиясына қосылды және таратылу туралы өтініш берді. Барисанның конституциясы барлық филиалдары таратылуға келісуін талап еткендіктен, өтініш мақұлданбады, себебі филиалдардың ешқайсысы қалмаған еді. Сондықтан ол сол кезде тоқтатылды.
While the Barisan didn't oppose the merger with Malaya, the party campaigned vigorously against the PAP government's merger terms with the Federation of Malaya. According to the merger terms agreed by the PAP government, Singapore would retain its autonomy in education and labour at the expense of the rights of Singapore citizens and seats in the new Federal Parliament. The Barisan Socialis wanted the Singapore citizens to automatically become Malayan citizens with proportional representation in the Federal Parliament. Barisan returned to contest the 1972 general election. However, it failed to win any seat in this and subsequent elections. It was clear that Barisan was no longer in a position to function effectively as a political party. In May 1988, the Barisan was dissolved into the Workers' Party of Singapore to strengthen the opposition and applied for dissolution. The application was denied approval as Barisan's constitution required all its branches to agree to the dissolution but none were left. Hence, it was left dormant since.
Коммунистік пікірталас
PAP үкіметінің пікірінше, Барисан – Ли Куан Ю «басты ашық майдандық коммунистік ұйым» деп атаған коммунистер бақылауындағы ұйым болатын. ISC Барисан белсенділерінің шындығында коммунистердің ықпалында болғанын және Барисанның Малайзия құрылымын саботаждау мақсатымен коммунистер тарапынан басқарылғанын мәлімдеді.
From the perspective of the PAP government, the Barisan was a communist controlled organisation which Lee Kuan Yew labelled as a "main open front communist organization" The ISC stated that the Barisan activists were indeed communist inspired and the Barisan was controlled by the Communists to sabotage the formation of Malaysia.
Сингапурдың заң шығарушы жиналысы
+Сайлауға арналған орындарТәуекелге түскен орындарЖеңіп алынған орындарӨзгерісТәуекелге түскен дауыстарБерілген дауыстарДауыс үлесіАйналымТәуекелге түскен дауыс үлесіАйналымНәтижесінде құрылған үкімет19635146Жаңа партия551,908193,30133.24%Жаңа партия35.02%Жаңа партия
+ElectionSeats up for electionSeats contestedSeats wonChangeVotes contestedVotes polledVote shareSwingContested vote shareSwingResulting Government19635146new party551,908193,30133.24%new party35.02%new party
Сингапур Парламенті
+СайлауСайлауға шығарылған орын саныДауысқа салынған орын саныЖеңіліс орын саныӨзгерісДауысқа салынған дауыс саныДауысқа қатысқан сайлаушылар үлесіДауыс беру нәтижесіДауыс беру нәтижесіДауыс беру нәтижесіҚұрылған үкімет19687/580Барисанның сайлауды бойкоты197257/651013129,42834,4834.63%28.61% 26.64%8.38% 197653/69693,93825,4113.19%1.44%27.05%0.41%198038/75461,15216,4882.59%0.60%26.96%0.09%198449/79463,37824,2122.76%0.17%38.20%11.24%
+ElectionSeats up for electionSeats contestedSeats wonChangeVotes contestedVotes polledVote shareSwingContested vote shareSwingResulting Government19687/580Barisan boycott of election197257/651013129,42834,4834.63%28.61% 26.64%8.38% 197653/69693,93825,4113.19%1.44%27.05%0.41%198038/75461,15216,4882.59%0.60%26.96%0.09%198449/79463,37824,2122.76%0.17%38.20%11.24%