Кіріспе

Канадалық саясаткер және Альберта заң шығару жиналысының бұрынғы мүшесі Уэйн Као (туған Nguyễn Cảo; 7 желтоқсан 1946 жылы) – канадалық саясаткер және Альберта заң шығару жиналысының бұрынғы мүшесі, ол Калгари Форт сайлау округін прогрессивті консерватор ретінде өкілдік етті. Ол алғаш рет 1997 жылғы провинциялық сайлауда сайланды және төрт рет қайта сайланды. Ол Альбертаның конституциялық мәртебесін бекітуге әкелген заң жобасын ұсынғандығымен ең көп танылады. 2008 жылдың сәуір айында ол Заң шығару жиналысының спикерінің орынбасары және комитеттер төрағасы болып сайланды және 27-ші шақырылымда осы лауазымда қызмет етті. Мырза Као сондай-ақ Табиғи ресурстарды басқару жөніндегі тұрақты комитеттің мүшесі болды.

Ерте өмір

Сао 1946 жылдың 7 желтоқсанында Солтүстік Вьетнамда дүниеге келген. Ол Сайгонда, Окленд және Ватерлоо университеттерінде инженерлік, математика және компьютерлік ғылымдарды оқыды. Вьетнам соғысынан кейін ол Калифорнияға босқын ретінде келді – Сайгон түсуге аздай қалғанда американдық тікұшаққа мінген және 1976 жылы Калгариде қоныстанды. Ол Shell Petroleum компаниясында жиырма алты жыл жұмыс істеді, содан кейін 1997 жылы ерте зейнеткерлікке шығып, саясатқа қатысты. Ол оңай жеңіске жетіп, келесі үш сайлаудың барлығында қайта сайланды. 2008 жылдың сәуір айында ол заң шығарушы әріптестерімен Альберта заң шығарушы жиналысының төрағасының орынбасары болып сайланды, құпия дауыс беру арқылы Лен Митцель мен Бриджит Пасторды жеңді. Сао 2015 жылдың ақпанында, 2015 жылғы Альбертаның жалпы сайлауына дейін, парламенттен кететінін хабарлады. Осы сайлауда Жаңа демократиялық партия көпшілік дауыспен жеңіске жетіп, прогрессивті консерваторлардың үстемдігі аяқталды. Саоның бұрынғы сайлау округі Калгари Форт Жаңа демократ Джо Сесиді сайлады.

Заңнамалық бастамалар

Сао көптеген жеке мүшелік заң жобаларын ұсынды. Олардың ішіндегі жалғыз қабылданғаны – 2001 жылғы Альбертаның ресми әні туралы заң. Ол провинцияның ресми әнін анықтау үшін конкурс өткізуді қарастырды, ал жеңімпазды заң шығарушы органның көппартиялық комитеті таңдауға тиіс болды. Заң барлық партия мүшелерінің қолдауымен қабылданды, бірақ прогрессивті консерватор Роб Реннер провинцияның ресми әні жаңа туынды емес, көптеген альберталықтарға белгілі болуы керек деп ойлады. Ал либерал Хью Макдональд Альбертаның «ресми емес әні» бар екенін еске салып, ресми әнге мұқтаждық жоқ деді. Байқаудан кейін Мэри Кифтенбелд жазған «Альберта» әні провинцияның ресми әні деп танылды. Сао осы заңнан кейін Канадада сөйленетін барлық тілдерге «O Canada» әнін аударуға шақыру бойынша жұмыс істеді. Ол вьетнам тіліндегі нұсқасын жазып, Канадалық радио тарату корпорациясында орындады. 2007 жылы Сао мектеп (Канада тарихының мазмұны) туралы түзету заңын ұсынды, ол жоғары сыныптардағы әлеуметтану сабаттарының 75 пайызын Канада тарихына арнауды талап ететін. Бірнеше депутат заң жобасына қарсы сөйледі, олардың ішінде либерал Билл Бонко (бұрынғы мектеп басқармасының мүшесі ретінде, кез келген пайызды жергілікті мектеп басқармалары бекітуі керек деп санайды), Гарри Чейз, Жаңа демократ Дэвид Эгген (жаһандық тарих Канада тарихынан кем емес немесе одан да маңызды деп санайды) және прогрессивті консерватор білім министрі Рон Липерт (Эггенмен келісіп, жақында енгізілген әлеуметтану оқу бағдарламасының артықшылықтарын атап өтті). Заң шығарушы органнан тыс прогрессивті консерваторлар Нил Браун мен Лен Вебер бұл шешімнің саяси емес, жергілікті деңгейде қабылдалуына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. Сао сондай-ақ жұмыс стандарты (ата-ана демалысы) туралы түзету заңын демеушілік етті, ол асырап алу демалысы мен босану демалысының шараларын біріктіріп, оларды 27 аптаға дейін ұзартуға тиіс болды (сол кезде Альбертаның босану демалысының шаралары елдегі ең жомарт емес еді). Ол бұл заң жобасын алғаш рет 1999 жылы ұсынды, бірақ заң шығарушы орган екінші оқылымға жетпей тұрып, отырысын жапты. Ол оны 2000 жылы қайтадан ұсынды, онда бірнеше депутат, оның ішінде либералдар Дон Масси, Лори Блейкман, Линда Слоан және Перси Уикман, сондай-ақ прогрессивті консерваторлар Моэ Амери, Карен Крычка және Мэри Энн Джаблонски екінші оқылымда заң жобасын қолдап сөйледі. Заң жобасы екінші оқылымда 34 дауыспен мақұлданды және төрт дауысқа қарсы болды (Гарри Фридл, Ричард Магнус, Барри МакФарланд және Роб Реннер). Алайда заң шығарушы орган заң жобасы әлі де комитетте қаралып жатқанда отырысын тоқтатты. 2008 жылы Сао Альбертаның еріктілік қызмет медалі туралы заңды демеушілік етті, ол ерекше еріктілерге медаль беруді қарастырды. Ол прогрессивті консерваторлар Джонатан Денис, Карл Бенито, Нил Браун және Грег Уэдик, сондай-ақ либералдар Хью Макдональд пен Даршан Кангтан тарапынан екіпартиялық қолдау алды, бірақ прогрессивті консерватор Фред Хорнның ұсынысымен тоқтатылды. Заң жобасына қарсы шыққандардың арасында либерал Гарри Б. Чейс (еріктілерді мойындаудағы үкіметтің рөлі фактілерді мойындағаннан кейін емес, қолдау көрсету түрінде болуы керек деп санайды) және прогрессивті консерваторлар Ричард Марц (медальдер өмірін қауіпке тіккендерге ғана шектелуі керек деп мәлімдеді), Хизер Форсайт (заң жобасындағы бюрократиялық процеске алаңдады), Джордж Роджерс (ол қолданыстағы үкіметтік бағдарламаларды қайталайды деп ұсынды), Рей Принс (жеке еріктілерді ерекшелендірумен мойындалмағандардың еңбегін кемсітеді деп алаңдады) және Даг Гриффитс (Роджерстің пікірлерін қайталап, ұсынылған сыйлық ірі ұйымдармен байланысты еріктілерге бейтараптықпен қарауы мүмкін екеніне алаңдады). Жеке мүшелік заң жобаларынан басқа, Сао 2003 жылғы темекі салығын өзгерту туралы үкіметтік заң жобасын демеушілік етті. Бұл заң жобасы көп талқыланбастан қабылданды. Сондай-ақ, Сао 1998 жылы Таня Мари Брайантты асырап алудан бас тарту туралы жеке заң жобасын сәтті өткізді.

Жеке өмір

Сао Ким Хоанға үйленген. Олардың үш ұлы бар: Уильям (заңгер), Уинстон (инженер) және Уиллис (ғалым). Олардың үш немересі де бар. Ол Конфуций мен Уинстон Черчилльді өзінің саяси қайраткерлері деп есептейді.