Иван Мюллер: Кларнетті жетілдіруші және өнертапқыш
Iwan Müller
Иван Мюллер: Революционер кларнета. Русский музыкант, композитор и изобретатель, создавший герметичные подушечки для кларнета в 19 веке. История и вклад.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресейлік музыкант және композитор Иван Мюллер, кейде Иван Мюллер деп те жазылады (14 желтоқсан 1786, Реваль, Эстония губернаторлығы – 4 ақпан 1854, Бюкебург), 19 ғасырдың басында кларнеттің дамуында маңызды қадам болған, ауа өткізбейтін клапанды ойлап тапқан кларнетші, композитор және өнертапқыш болды.
Russian musician and composer
<div style="float:right;">
Iwan Müller, sometimes spelled Iwan Mueller (14 December 1786, Reval, Governorate of Estonia – 4 February 1854, Bückeburg), was a clarinetist, composer and inventor who at the beginning of the 19th century was responsible for a major step forward in the development of the clarinet, the air tight pad.
Өмірбаян
Мюллер Ревальде (қазіргі Таллин) дүниеге келді. Ол кезде Реваль Ресей империясының бір бөлігі болған Эстония губернаторлығындағы, күшті Балтық неміс қауымдастығына ие қала еді. Ол жиырмаға толмастан Санкт-Петербургте камералық музыкант болды. Сонымен қатар, ол кларнетті жаңа түрдегі клапандық механизмдермен жаңартуға тырысты. Сол кездегі стандартты кларнеттерде дыбыс тесіктерін жабу үшін жұмсақ былғарымен қапталған жалпақ мыс пластиналар қолданылды. Бұл пластиналар ауа өткізгендіктен, олардың санын мүмкіндігінше азайту қажет болды, соның салдарынан кларнеттің негізгі гаммасынан тыс ноталарды (акциденттерді) ойнау қиынға соқты, олардың дұрыс табиғатына жетуге тырысу да қиын болды. Кларнеттерде бес немесе алты клапан болды, бұл қанағаттанарлық хроматикалық гамма алу үшін ең аз қажетті мөлшер еді. Мюллердің шешімі – кідір терісінен жасалған, ішіне мата толтырылған төсемдер болды. Бұл төсемдер «ісіп», тесіктердің шұңғыл жағдайымен (Zwirl, twist немесе twister деп аталатын) бірігіп, клапан тесіктерін жеткілікті түрде тығыз жауып, клапан санын арттыруға және «clarinette omnitonique» жасауға мүмкіндік берді. Саусақ жүйесі мен мата төсемдерден басқа, Мюллер металл лигатураның (бұрын кеңінен қолданылған, және бүгінгі күнге дейін неміс тілді аймақтарда қолданылып келе жатқан) ойлап тапқан авторы ретінде де танымал, ол бүгінде барлық бір тілшелі ағаш пушыратын аспаптарда қолданылады. Мюллер Дрезден, Берлин және Лейпцигте жұмыс істеді, онда ол төмен дыбысты кларнет түрі – бассет мүйізіне маманданған. 1809 жылы Мюллер өзінің жеке талаптарына сәйкес жасалған кларнетте керемет орындады. Сол жылы Мюллер Парижге көшіп, бай демеуші, мырза Мари Пьер Петидің қолдауын алып, кларнеттерді жаппай өндіруге кірісті. 1812 жылы Мюллер Париж консерваториясына ауа өткізбейтін төсемдері бар жаңа 13 клапанды кларнетін ұсынды, бірақ олар әсерленбеді. Дегенмен, Мюллердің толық хроматикалық диапазоны бар жаңа кларнеті танымал болды және 19 ғасырдың көп бөлігінде стандартты кларнетке айналды. Ол одан әрі Германияда кең таралған Өлер жүйесіне дамытылды. Сонымен қатар, ол әйгілі Hyacinthe Klosé-ден бұрын Париждегі Théâtre Italien-де бас кларнетші болды.
Müller was born in Reval (present day Tallinn), at that time a city with a strong Baltic German community in the Governorate of Estonia, part of the Russian Empire. He became a chamber musician in Saint Petersburg before he was twenty. At the same time, he was constantly striving to improve the clarinet, with new types of keywork. At the time, the standard clarinet used flat brass plates covered in soft leather to cover the toneholes. Since these leaked air, the number of them had to be kept to a minimum, which meant that notes outside the main scale of the clarinet (accidentals) had to be obtained by complicated fingerings which were difficult to play quickly and rarely were in tune. Clarinets would have five or six keys, the bare minimum to obtain an acceptable chromatic scale. Müller's solution was the stuffed pad, originally made of kid leather stuffed with felt. These pads would "bulge", such that in combination with countersunk tone holes (called Zwirl or twist or twister), would close the keyholes sufficiently tight to permit the use of an increased number of keys making the "clarinette omnitonique" possible. In addition to the fingering system and felt pads, Müller is also known as the inventor of metal ligature (that replaced twine, string and wire, widely used in the past and still used today in German speaking regions), which are used today in almost all single reeded woodwind instruments. Müller went on to work in Dresden, Berlin and Leipzig, where he specialized in the basset horn, a type of low pitched clarinet. In 1809, Müller performed to great acclaim on a clarinet made to his own specifications. In that same year, Müller moved to Paris, gained the support of a wealthy patron, (Mr.) Marie Pierre Petit, and started mass producing clarinets. In 1812, Müller presented his new 13 key clarinet with air tight pads to the Paris Conservatoire, but they weren't impressed. Nevertheless, Müller's new clarinet with fully chromatic range became popular and became the standard clarinet for much of the 19th century. It was further developed into the Öhler system, the prevalent system in Germany today. He was also, before the famous Hyacinthe Klosé, principal clarinet at the Théâtre Italien in Paris.