Кіріспе

Инвестиция салынғаннан кейінгі компанияның бағасы – инвестиция жасалғаннан кейін компанияның құнын білдіру тәсілі. Бұл мән инвестициядан бұрынғы баға мен жаңа капитал сомасының қосындысына тең. Бұл бағалаулар сыртқы инвесторлардың, мысалы, венчурлік капиталистер мен бизнес-ангелдердің компанияға қаржы құйғанда қанша үлес алатынын көрсетеді. Сыртқы инвесторлардың компанияға салған инвестициясы компанияның инвестициядан кейінгі бағасы мен инвесторлардың инвестициядан кейін иеленетін үлесінің көбейтілгеніне тең. Басқаша айтқанда, инвестициядан кейінгі баға инвестицияның сомасын алынған үлеспен бөлу арқылы есептеледі. Нақтырақ айтқанда, қаржылық инвестициялық мәміленің инвестициядан кейінгі бағасы мына формуламен беріледі, мұндағы PMV – инвестициядан кейінгі баға, N – инвестициядан кейін компанияның акцияларының саны, ал P – инвестиция жасалған акцияның бағасы. Бұл формула ашық компаниялардың құнын білдіретін нарықтық капиталдану формуласына ұқсас.

1-ші мысал

Егер компанияның құны 100 миллион долларға (инвестицияға дейінгі баға) тең болса және инвестор 25 миллион доллар инвестицияласа, компанияның жаңа, инвестициядан кейінгі бағасы 125 миллион долларды құрайды. Инвестор енді компанияның 20%-ына ие болады. Бұл қарапайым мысал жалпы ұғымды көрсетеді. Дегенмен, нақты өмірде инвестициядан кейінгі бағаны есептеу күрделірек болуы мүмкін, себебі компаниялардың капиталдық құрылымы көбінесе қайта жаңартылатын несиелерді, варанттарды және опциондарға негізделген басқаруды ынталандыру схемаларын қамтиды. Нақты айтқанда, есептеу – инвестициядан кейін барлық акциялардың жалпы санына бір акцияға төленген бағаны көбейту арқылы жүзеге асырылады, яғни несиелерді қайта жаңартудан, қолдағы варанттарды жүзеге асырудан және қолдағы опциондардан туындаған акциялардың саны ескеріледі. Сондықтан, бұл сан толыққанды сұйытылған және толыққанды қайта жаңартылған инвестициядан кейінгі баға екенін растау маңызды. Осы сценарийде инвестицияға дейінгі бағаны инвестициядан кейінгі бағадан компанияға түскен барлық қаражатты шегеру арқылы есептеу керек – акцияларды сатып алудан ғана емес, сонымен қатар несиелерді қайта жаңартудан, номиналды сыйақыдан және қолдағы опциондар мен варанттарды жүзеге асыру үшін төленген қаражаттан.

2-ші мысал

1,000,000 акциясы бар компанияны, келесі раунд бағасының 75%-ына айналатын $1,000,000 тұратын конвертацияланатын қарыз нотасын, $10-нан бір акциясы бар 200,000 акцияға арналған уорранттарды және $4-тен бір акциясы бар 200,000 акцияны қамтитын қызметкерлердің акцияларға иелік ету жоспарын қарастырайық. Компанияға $8,000,000 инвестиция салу туралы ұсыныс түседі, бұл бір акцияға $8 құрайды. Мәміледен кейінгі бағалау, мәміледен кейін қалған акциялардың санына 8 еселенген сомаға тең – бұл жағдайда 2,366,667 акция. Бұл көрсеткіш бастапқы 1,000,000 акцияны, сондай-ақ жаңа инвестициядан 1,000,000 акцияны, қарызды конвертациялаудан 166,667 акцияны ($1,000,000 келесі инвестициялық раунд бағасының 75%-ына бөлінеді, яғни $8, немесе $1,000,000 / (.75 * 8)), және қолдағы опциялардан 200,000 акцияны қамтиды. Бұл мысалда толық конверсияланған, толық сұйылтылған мәміледен кейінгі бағалау $18,933,336 құрайды. Мәміледен бұрынғы бағалау $9,133,336 болады – ол $18,933,336-дан мәміледен кейінгі бағалауды, сондай-ақ $8,000,000 жаңа инвестицияны, $1,000,000 қарызды конвертациялауды және ESOP бойынша құқықтарды пайдаланудан $800,000-ды алып есептеледі. Уорранттарды пайдалану мүмкін емес, өйткені олар қолдағы опциялар емес (яғни олардың бағасы, бір акцияға $10, жаңа инвестициялық бағадан $8 бір акцияға жоғары).

Нарықтық құнға қарағанда

Маңыздысы, компанияның пост-ақшалай бағасы оның нарықтық құнымен бірдей емес. Пост-ақшалай баға формуласы артықшылықты акциялардың ерекше ерекшеліктерін ескермейді. Ол артықшылықты акциялардың қарапайым акциялармен бірдей құнға ие деп есептейді, бұл көбінесе дұрыс емес, себебі артықшылықты акциялардың таратуға басымдық құқығы, үлеске қатысу және оларды қарапайым акциялардан құндырақ ететін басқа да мүмкіндіктері болады. Артықшылықты акциялар қарапайым акциялардан құндырақ болғандықтан, пост-ақшалай бағалау компаниялардың құнын көбінесе асыра көрсетеді. Уилл Горналл мен Илья Стребулаев АҚШ-тың ең ірі 135 венчурлық капиталмен қолдау көрсетілген компанияның нақты құнын ұсынады және олардың пост-ақшалай бағалаулары олардың нарықтық құнынан орташа есеппен 50% жоғары екенін көрсетеді.