Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың Нунавут аймағындағы арал
Island in Nunavut, Canada
Коутс аралы (инуктитут: ᐊᑉᐸᑑᕐᔪᐊᖅ, Appatuurjuaq) Нунавут аймағының Кивалик аймағындағы Гудзон шығанағының солтүстік жағында орналасқан. Жер ауданы бойынша әлемдегі 107-ші және Канаданың 24-ші ең үлкен аралы болып табылады. Аралда федералды мемлекеттік жерлер де, инуиттерге тиесілі жеке меншік жерлер де бар. Дегенмен, соңғы тұрақты тұрғындары 1970 жылдары кетіп қалды. Тұрақты елді мекендері жоқ, сондықтан бұл арал Арктика шеңберінен оңтүстіктегі солтүстік жарты шардағы ең үлкен қоныстанбаған арал болып есептеледі. Бұл Дорсет мәдениетін ұрпақтап жеткізген Садлермиут халқының соңғы мекені болды.
Coats Island (Inuktitut: ᐊᑉᐸᑑᕐᔪᐊᖅ, Appatuurjuaq) lies at the northern end of Hudson Bay in the Kivalliq Region of Nunavut. At in size, it is the 107th largest island in the world, and Canada's 24th largest island. The island has areas of federal crown land and areas of private land owned by Inuit, however, the last permanent residents left in the 1970s. With no permanent settlements, the island is also the largest uninhabited island in the northern hemisphere south of the Arctic Circle. It was the last home of the Sadlermiut people who are widely believed to represent the Dorset culture.
География
Коутс аралы ұзын. Ол теңіз деңгейінен жоғары ең биік нүктеге жетеді. Бұл биік нүкте Пемброк және Префонтейн мүйістері арасындағы жартасты солтүстік шекарасында орналасқан. Бұл аймақтағы тау жыныстары кембрийге дейінгі метаморфизмді тау жыныстарынан тұрады. Аралдың 5 пайызынан кемі теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Аралдың оңтүстік жартысы көбінесе төменгі мускегтен тұрады және әктас және құмтас сияқты палеозойлық шөгінді жыныстардан құралған.
Coats Island is long. It reaches a maximum elevation of above sea level. This high point occurs along the rocky northern perimeter between Cape Pembroke and Cape Prefontaine. The underlying rocks in this area are Precambrian metamorphics. Less than 5 per cent of the island is more than above sea level. The southern half of the island is primarily low lying muskeg and made up of Palaeozoic sedimentary rocks, such as limestone and sandstone.
Фауна
1920 жылдан бері Коутс аралы карибулар қорығы деп белгіленген. Жақын орналасқан Саутгемптон аралынан карибулардың жойылып кетуінен кейін, Коутс тобы Саутгемптон тобын қайта құру үшін пайдаланылды. Бұл аймақ қалың мүңкілді гагаркалардың (толстоклювый кайра) популяциясымен де әйгілі. Аралдың солтүстік жағындағы жартастар бойында 30 мың құстан тұратын екі колония орналасқан. Аралдың солтүстік бөлігіндегі жартастардың ішкі жағында немесе жағалаудағы аралдарда құздың (морж) маңызды шоғырлану орындары бар (Пемброк және Префонтейн мүйістерінде бір-бірден). Оларды Саутгемптон аралындағы Коралл Харбор поселкесінен келген инуиттер жинау үшін үнемі барып пайдаланады. Пемброк мүйісі – Құстардың маңызды аймағы.
Since 1920, Coats Island has been designated a caribou reserve. After caribou were extirpated from nearby Southampton Island, the Coats herd was used to re establish the Southampton herd. It is also known for its population of thick billed murre. Two colonies of 30,000 birds occur along the cliffs at the rocky northern end. There are also significant concentrations of walrus at walrus haulouts at the base of cliffs or on offshore islands at the northern end of the island (one each at Cape Pembroke and Cape Prefontaine). These are visited regularly by Inuit from the hamlet at Coral Harbour, on Southampton Island, for harvesting. Cape Pembroke is an Important Bird Area.
Тарих
Коутс аралын еуропалықтар алғаш рет 1612 жылы Томас Баттон көрген; ол келесі жылы оны одан әрі зерттеді. Аралына атын Гудзон шығанағы компаниясының теңіз капитаны Уильям Коутс берген. Ол 1727 және 1751 жылдар аралығында аймаққа үнемі келіп тұрды. 1824 жылы капитан Джордж Фрэнсис Лайон басқаратын «Грипер» кемесі Коутс аралындағы Пемброк мүйісіне жақын жерге тігізді. Содан кейін кит аулаушылар «құрық тілімен» сөйлейтін «эскимос» тобын тапты, оларды Садлермиут деп атады. Осыдан бастап Садлермиуттар батыс әлемімен байланыс орнатуды жалғастырды. Бірақ Солтүстік Американың көптеген түпкі халықтары сияқты, Садлермиуттар да батыс ауруларына осал болды. Аймақтың арал екендігін 1860 жылдары осы аймаққа келе бастаған американдық кит аулаушылар растады. 1896 жылға қарай Садлермиуттардың саны 70 адамға дейін азайды. 1902 жылдың күзінде «Актив» атты британдық сауда және кит аулау кемесі Саутгемптон аралындағы Лоу мүйісіне тоқтады. Айтуынша, Садлермиуттардың бір бөлігі «Актив» кемесіндегі ауру теңізшіден жұққан, мүмкін, тұмау, тиф немесе қызбадан ауырған, бұл ауру бүкіл қауымға тарады. 1902-1903 жылдардың қысында Садлермиут халқының барлығы осы аурудан көз жұмды. 1920 жылдың тамызынан 1924 жылдың тамызына дейін аралда Гудзон шығанағы компаниясының сауда бекеті жұмыс істеді. Осы кезеңде аралда көптеген инуит отбасылары тұрды, олардың кейбіреулері Баффин аралынан қайықпен әкелінді. 1921 жылы капитан Джордж Кливленд Коутс аралында екі қаңқаны жауып тұрған аударылған балықшы қайығын тапты, бұл капитан Артур Гиббонс пен оның бірінші офицерінің, американдық кит аулау шхунасы «A. T. Gifford» апатынан аман қалғандарының қалдықтары деп есептелді. Канада үкіметі қылмыстық тергеу жүргізді.
The first recorded sighting of Coats Island by Europeans was in 1612 by Thomas Button; he explored it further the following year. It received its name from William Coats, a sea captain for the Hudson's Bay Company. He visited the area periodically between 1727 and 1751. In 1824, HMS Griper, under Captain George Francis Lyon, anchored off Cape Pembroke on Coats Island. The whalers then discovered a band of "Eskimos" who were said to have spoken a "strange dialect" and were called Sadlermiut. Since then, the Sadlermiut continued to establish contact with Westerners. However, as with many North American aboriginals, the Sadlermiut were often susceptible to Western diseases. The area was confirmed to be an island by American whalers, who began visiting the area in the 1860s. By 1896, there were only 70 of Sadlermiut remaining. Then, in the fall of 1902, the British trading and whaling vessel named the Active had made a stop at Cape Low, Southampton Island. It is said that some of the Sadlermiut caught a disease, possibly an influenza, typhoid or typhus, from a sick sailor aboard the Active, which then spread to the entire community. By winter 1902–03, the entire Sadlermiut population had died as a result. A Hudson's Bay Company trading post was maintained on the island from August 1920 to August 1924, and a number of Inuit families lived on the island during that period, some of whom had been brought from Baffin Island on boats. In 1921, an overturned fisherman's dory covering two skeletons was found by Capt. George Cleveland on Coats Island which were alleged to be the remains of Captain Arthur Gibbons and one of his officers, survivors of the wreck of the American whaling schooner A. T. Gifford. The Canadian Government held a criminal investigation.