Кіріспе

Тайваньдық будда монахы (туған жылы 1937)

Ченг Йен немесе Ши Ченг Йен (; туған аты Чин Юн Вонг; 14 мамыр 1937) – тайваньдық будда монахы (бхикхуни), мұғалім және қайырымдылық жасаушы. Ол Тайваньда орналасқан буддалық гуманитарлық ұйым – Буддалық Мейірімділік Көмегі Тдзу Чи қорының негізін қалаушы, көбінесе Тдзу Чи деп аталады. Батыста оны кейде "Азияның Ана Терезасы" деп атайды. Ченг Йен Тайваньда жапондық оккупация кезінде дүниеге келген. Жас кезінде буддизмге қызығушылық танытып, 1963 жылы гуманистік буддизмнің белгілі жақтаушысы, ұстаз Инь Шуньтің басшылығымен будда монахына инабат етті. Кедей әйелдің түсігімен кездескеннен кейін және католик шіркеуінің түрлі қайырымдылық жұмыстары туралы католик монахтармен әңгімелескеннен кейін, Ченг Йен 1966 жылы Тдзу Чи қорын буддалық гуманитарлық ұйым ретінде құрды. Ұйым отыз үй шаруасынан басталып, мұқтаж отбасыларға ақша жинады. Тдзу Чи біртіндеп танымал болып, медициналық, экологиялық және апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету салаларын кеңейтіп, әлемдегі ең ірі гуманитарлық ұйымдардың біріне және Тайваньдағы ең ірі будда ұйымына айналды. Ченг Йен қазіргі Тайвань буддизмін дамытудағы ең ықпалды тұлғалардың бірі саналады. Тайваньда ол Тайвань буддизмінің "Төрт Көк Патшасының" соңғы тірі қалғаны, сондай-ақ оның замандастары Шенг Йен (Дхарма Драм Тауы), Син Юнь (Фо Гуан Шань) және Вэй Чуэ (Чун Тай Шань) қатарында.

Ерте өмір

Чен Йен 1937 жылы Жапон Тайванындағы Тайчу префектурасының Тайко ауданындағы Киёмидзу қаласында (қазіргі Тайвань, Тайчунь қаласы, Циншуй) дүниеге келген.

Тайваньдық аборигеннің түсік жасауы

1966 жылы екі маңызды оқиға болды, олар Чэнь Йенге Цу Чи ұйымын құруға түрткі болды деп есептеледі. Бірінші оқиға Чэнь Йен Фэнлиндегі ауруханаға барғанда орын алды. Аурухана еденінде қанды көрген соң, ол тайвандық абориген әйелдің түсік тартқанын білді. Олар жүкті әйелді тауға қайта көтеріп әкелуге мәжбүр болды, себебі 8000 жаңа тайван долларын төлей алмады. Кейіннен абориген әйел қайтыс болды. Бұл оқиға 2000-жылдардың басында сотқа дейін жетті. Чэнь Йен оқиғаны баяндағанда дәрігердің атын атаған жоқ, бірақ оның шәкірттерінің бірі атады, нәтижесінде дәрігердің отбасы Чэнь Йенге қарсы қорлау ісін қозғады.

Рим-католик монахтармен кездесу

Екінші оқиға – 1966 жылы Пу Мин ғибадатханасында Ченг Йеннің үш рим-католик қарындасымен өткізген, қазір танымал болған әңгімесі. Қарындастар буддалық ілімдердің тереңдігін мойындағанмен, католик шіркеуінің әлемдік деңгейде мектептер мен ауруханалар салып, адамдарға көмектескенін айтты және "Ал буддизм қоғам үшін не жасады?" деп сұрады. Осы әңгіме Ченг Йенге буддизмнің тек жеке адамдардың рухани дамуына көмектесумен шектеліп қалмауы керектігін түсінуге септігі тиді.

Цу-Чи қорының құрылуы

Лотос сутрасының ықпалымен, сондай-ақ Тайваньның абориген әйелімен және Рим католик монахындарымен болған кездесулерден кейін Чэн Йен 1966 жылдың 14 мамырында Шығыс Тайваньның кедей халқына көмектесу мақсатында Буддистік Мейірімділік Қоры «Цу Чи»-ді құрды. Осы уақыттан бері «Цу Чи» Юлиде (Хуалиен округі), Далинде (Цзяй округі), Гуаншанда (Тайтун округі) және Синдян қаласында (Жаңа Тайбэй қаласы) ауруханалар салды. «Цу Чи» құрылғаннан кейінгі алғашқы екі онжылдықта шамалы өсімді бастан өткерді, 1968 жылы 293 мүшеге жетті, ал 1986 жылы мүшелер саны 8000-ға дейін өсті. Алайда, 1980-1990 жылдарда Тайваньдағы Гуманистік Буддизмнің танымалдылығы артып, «Цу Чи» Тайваньның басқа да ірі буддистік ұйымдарымен бірге мүшелер санының жылдам өсуіне қол жеткізді. 1987 жылдан 1991 жылға дейін «Цу Чи» мүшелерінің саны жыл сайын екі есеге өсті, ал 1994 жылға қарай мүшелер саны 4 миллионға жететіні болжамдалды. «Цу Чи» ең алдымен апаттан зардап шеккендерге көмектесу жұмысымен танымал. Чэн Йеннің философиясы көмек алған адамдар ғана емес, көмек көрсеткендер де көмек алғандардың ризашылығы мен күлкісін көргенде рухани сыйлыққа ие болатынын қамтиды. «Цу Чи» апаттан зардап шеккендерге алғашқы ірі көмек көрсету шарасын 1991 жылы Қытайдың орталық және шығыс аймақтарын қампқан су тасқынынан кейін жүзеге асырды. «Цу Чи» апаттан зардап шеккендерге көмектесудегі ерекшеліктерінің бірі – еріктілердің қысқа мерзімді көмек көрсетумен қатар, зардап шеккен аймамдарды қайта жаңғыртуға бағытталған ұзақ мерзімді жобаларға қатысуы. «Цу Чи» апаттан зардап шеккендер үшін жаңа үйлер, мектептер, ауруханалар және діни орындар (буддист емес адамдар үшін шіркеулер мен мешіттерді қоса алғанда) салады. 2015 жылға дейін «Цу Чи» әлемнің 85-тен астам еліне апаттан зардап шеккендерге көмек көрсетті. «Цу Чи» жинаған қаражаттың маңызды бөлігі қайта өңдеуді ынталандыру және қалдықтарды азайту үшін қайта пайдалануға болатын заттарды қолдану сияқты экологиялық мақсаттарға жұмсалады. 2014 жылдың соңына қарай қордың 5600-ден астам қайта өңдеу станциясы жұмыс істеді. «Цу Чи» азаматтық қоғамдағы маңызды ойыншыға айналды. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, ұйымның бүкіл әлемде шамамен 10 миллион мүшесі бар және 47 елде бөлімшелері жұмыс істейді.

Да Ай телеарнасы

1998 жылдың қаңтар айында Ченг Йен «Ұлы махаббат» («Da Ai») спутниктік телеарнасын іске қосты (慈濟大愛電視台; Chû chè Tāi ài Tiān sī tâi). «Da Ai» телеарнасы жарнамасыз және тәулігіне жиырма төрт сағат жұмыс істейді. Ол қайырымдастықтар есебінен, сондай-ақ Цу Чи қайта өңдеу бағдарламаларының бір бөлігінен қаржыландырылады. «Da Ai» арнасында саяси сипаттағы жаңалықтар, Ченг Йеннің дәрістері және ізгілікке бағытталған, өмірінде үлкен өзгерістер жасаған адамдар туралы сериалдар көрсетіледі.

Күнделікті кесте

Ченг Йен әр таңертең "Таңғы даналық" деп аталатын хабарлама арқылы сөйлейді және кешке тағы бір үндеу жасайды. Ол шамамен таңғы 3:45-те тұрып, қонақтарды қабылдау, Тайвань бойынша Цу Чи жобаларын бақылау сияқты іс-шараларын бастайды. Ол Цу Чи жобалары мен іс-қимылдарын тексеру үшін ай сайын елді аралап сапар шегеді.