Кіріспе

Лусио Кабанас Бариентос (ˈlu. sjo kaˈβa.ɲas; 12 желтоқсан 1938 – 2 желтоқсан 1974) – мексикалық мектеп мұғалімі, кәсіподақ жетекшісі және партизандық қозғалыстың басшысы, 1967 жылы «Кедейлер партиясы» атты әлеуметтік-саяси қозғалысын құрған. Оның басшылығымен партия кейін Герреро аймағындағы Сьерра-Мадре-дель-Сур тауларында белсенді партизандық ұйымға айналды.

Ерте өмір

Лусио 1938 жылдың 12 желтоқсанында шаруа отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі сапатиста болған, ал оның ағасы Пабло 1920 жылдары Видалес бауырларының партизандық күресіне қатысқан. Ол Эль-Каяко қаласында бастауыш білімін аяқтады. Кейін 1956 жылдың ақпан айында Аёцзинапа ауылдық педагогикалық училищесіне оқуға түсті.

Мұғалім

Ол Герреро штатындағы Атояк де Альварес қаласының Эль-Порвинер ауылында дүниеге келген. Аёцзинапа ауылдық педагогикалық училищесінде оқыған кезде саяси қызметке қатысып, жергілікті студенттік ұйымның басшысы болды. 1962 жылы Мексиканың Социалистік шаруа студенттері федерациясының Бас хатшысы болып сайланды. Мұғалім болып жұмыс істеген кезде басқа мектептердегі мәселелерді де реттеді.

Революциялық

Атояк қаласындағы Хуан Альварес мектебінің ректоры барлық оқушылар мектеп формасын киюі керек деп талап еткенде, Кабанас кейбір отбасылардың тым кедей екенін, балаларын тамақтандыруға шамалары келмейтінін, тіпті мектеп формасын сатып алуға да мүмкіндіктері жоқ екенін айтты. Ректор қызметтен босатылды, бірақ оның қолдаушылары қалды. 1967 жылғы 18 мамырдағы ереуіл атыс-шабысқа ұласып, адам өліміне әкелген соң, Кабанас тауға қашып, Генаро Васкес Рохас тобына қосылды және Васкес 1972 жылғы 2 ақпанда қайтыс болғанға дейін олармен бірге болды. Кабанас партизандық топқа, Кедейлер партиясына (PDLP) және Әділетсіздікке қарсы Шаруалар бригадасына (PDLP BCA) жетекшілік етті. Олардың қатарында шамамен 300 адам болды және Герреро тауларында өмір сүрді. Ол тобын ұрлық және банк тоналау арқылы қаржыландырды. Мексика үкіметі оны ұстау үшін 16 000 әскерді Сьерра-Мадре-де-Атояк тауларына жіберді. Олардың елуі қуғын кезінде қаза тапты.

Өлім

1974 жылы 20 мамырда PDLP сенатор және президент Луис Эчеверрияның жақын досы Рубен Фигероаны құсырып алып, үкіметке талаптар тізімін ұсынды. Мексика үкіметі партизандармен келіссөздер жүргізуден бас тарды, оның орнына партизандық топты жоюға бағытталған әрекеттерін күшейтті. Әскерилер қыркүйек айында Фигероаны босатып алды, бірақ партизандарға қарсы шабуылдарын жалғастырды. Осы құсып алу Кабанас пен PDLP үшін соңының басталуын білдірді. Мексика үкіметінің мәліметінше, Кабанас және тағы үш партизан Эль-Отатал, Текпан-де-Галеана аймағында табылған және 1974 жылғы 2 желтоқсанда шайқаста қаза тапқан. Жаңа мәліметтерге сәйкес, Кабанас тұтқындалудан бұрын өзін-өзі өлтірген немесе Мексика әскері тарапынан атқыланды.

Мұра

Ол туралы көптеген аңыздар бар, соның ішінде оның бес әйел қауіпсіздік күзетшісі болған және ол кедейлерге тарату үшін ақшаға толы қап алып жүретін. Бұл, әдетте, "аузыңа келгенше айтылған әңгімелер" болар; ұқсас аңыздар Панчо Вилла мен Эмилиано Запатаның айналасында да жасалған. Соңғы жылдары Кабанас Мексикада солшыл идеологияның белгілі бір символына айналды, Че Гевара мен Субкоманданте Маркос сияқты. Жақындағы әлеуметтік қозғалыстар барысында, оның ішінде 2006 жылы мұғалімдер мен Оахака штатының үкіметі арасындағы қақтығыстарда, Кабанастың суреті Гевара мен Владимир Лениннің суреттерімен бірге туларға жазылды.

Танымал мәдениетте

Жазушы Карлос Монтемайор 1990 жылы жарық көрген "Guerra en el Paraíso" ("Жәннаттағы соғыс") атты кітабында Кедейлер партиясының тарихын және Кабаньс партизандық күрескер ретіндегі өмірін баяндайды. Камарада Эрнестоның "El guerrillero" кітабында Лусио Кабанас, PDLP және Сьерра тақырыбы көтеріледі. "La Guerrilla y la Esperanza: Lucio Cabañas" ("Партизандық күрес және үміт: Лусио Кабанас") (La Rabia Films, 2005) деректі фильмін қараңыз. Герреро штатында қызмет еткен Революциялық Демократиялық Халық Армиясы, Көтерілісші Халықтың Революциялық Армиясы және Халықтық Революциялық Армия сияқты партизандық топтар әдістемелік тұрғыдан тікелей ықпал көрсетіп, жергілікті халыққа үндеу жасады.

Жесірін өлтіру

2011 жылдың 3 шілдесінде Кабанас әйелі Изабел Аяла Нава мен оның қарындасы Герреро штатының Xaltianguis қаласында шіркеуден шығып бара жатқанда қанымен сүртілгені хабарланды. Қылмыскерлер көліктен оқ атқан, содан кейін біреуі түсіп, құрбандардың ұялы телефондарын ұрлап кеткен. Изабель Аяла жақында күйеуінің өлтірілуіне қатысты әділдік талап етіп келген.