Кіріспе

Хардкнотт асуы – Лейк Дистрикт ұлттық паркі, Камбрия, Англиядағы Эскдейл және Даддон аңғары арасындағы тау асуы. Орталық Лейк Дистрикттен Батыс Камбрияға дейінгі ең тікелей бағытты ұсынатын асфальтталған жол, Солтүстік Йоркширдегі Розедейл Шимни Банкпен бірге Англиядағы ең тік жол атанымымен бөліседі. Оның ең жоғары көлбеуі 1:3 (шамамен 33%). Асу, өзінің атымен аталатын Hard Knott төбесінен алған, ал төбе атауы ескі норвег тіліндегі harthr (қатаң) және knutr (қалың төбе) сөздерінен шыққан.

География

Бір жолақты жол батыстағы Eskdale-ден шығыстағы Wrynose Pass-тің жиегіне дейін созылады. Батыс жағында Хартер Фелл және Хардкнот римдік бекінісінің қалдықтары (теңіз деңгейінен жоғары) орналасқан. Hardknott Pass ең жоғары нүктесінде орналасқан. Өткелдің шығыс жағында 1860 жылдары салынған және Ұлттық Трастқа тиесілі Кокли Бек шаруашылығы орналасқан. Hardknott-тан басталатын бағыт шығысқа қарай Wrynose Pass және Ambleside-қа қарай жалғасады. Бұл өткел Ұлыбританиядағы ең қиын жолдардың бірі деп есептеледі. Қыс мезгілінде мұз қатудан жол көлік құралдары үшін өтпес болып қалады. Жол ережелерінде көрсетілгендей, өткелге көтеріліп келе жатқан көліктерге басымдық беріледі. Еуропалық велосипед жарыстарының тау кезеңдерінен, оның ішінде Тур де Франс және Джиро д'Италиядан тік, қиын 1:3 еңістері бар. Бұл жыл сайынғы Fred Whitton Challenge-тің бөлігі, ол көлдер аймағында 112 миль (180 км) қашықтықты қамтиды. 2019 жылы "Англиядағы ең қиын көтеріліс" деп аталған Eurosport деректі фильміне түсу үшін алты апта дайындықтан өткен "орташа" велосипедші жолды аяқтауға қол жеткізе алмады.

Тарих

110 жылы римдіктер өздерінің Амблсайд пен Кендалдағы гарнизондарымен Ревенгласдағы жағалаудағы бекініс пен моншаларды байланыстыру үшін асу үстінде жол салды. Римдіктер бұл жолды "Оныншы жол" деп атады. 5 ғасырдың басында римдіктер Британиядан кеткеннен кейін жол тозып, қорғасын мен ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін қолданылатын, төселмеген ат арбасы жолына айналды. Ерте орта ғасырларда ол Уэйнгейт ("арба жолы") немесе Уэйнскарт ("арба өтпесі") деп аталды: 1138 жылы монахтар тобының өгіз арбасымен осы жолмен өтіп кеткені туралы жазба бар. Хардкнотт асуы мен оның айналасындағы аймақ Эск пен Даддон өзендерінің бастауында орналасқан Миллом иелерінің билігінде болды. 13 ғасырда Миллом иелері Фернесс аббаттығының монахтарына жайылым және аң ауру құқықтарын берді, олар монастырлар таратылғанға дейін (1536–41) осы құқықтарды сақтап келді. 1880 жылдары қонақ үй иелерінің бірлестігі, Англия көлдері қауымдастығы, жолды жақсартуға қаржы жұмсады, мақсаты – атпен жүретін туристерді көбірек тарту. Бірақ 1891 жылы бұл жоспар "күтілгендей сәтті болмады" деп бағаланды. Дегенмен, бұл маршрут велосипедшілер мен алғашқы автокөлік жүргізушілердің арасында танымал болды, Велосипедшілер клубының 1911 жылғы Солтүстік-Батыс Англия бойынша нұсқаулығында ескі көліктік жол "Батысқа қиын, ал Шығысқа азапты" деп сипатталды. Хардкнотт және Виноуз асуларынан алғашқы автокөліктер 1913 жылы Эскдейл жағынан өтті. 1936 жылы Камберленд жолдары комитеті жолды моторы бар көліктер үшін қолжетімді ету үшін жаңа жол төсеу және басқа да жақсартулар жасау туралы ұсынысты қарастырды, бірақ қабылдамады. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде соғыс басқармасы осы аймақты танктерді сынау үшін пайдаланды, бұл жолдың бетін толығымен қиратты. Соғыстан кейін зақымдар жөнделіп, жол асфальтталды. Жергілікті билік автомобильдерге жолды ашудан бас тартқаннан кейін он жыл өткен соң, соғыстың салдарынан Амблсайд пен Эскдейл арасында алғаш рет тікелей автокөлік қатынасы құрылды. Римдік және қазіргі заманғы жолдардың бағыттары толық сәйкес келмейді. Римдік жол асудың батыс жағындағы қазіргі жолдан солтүстікке қарай, ал шығыс жағында оңтүстікке қарай орналасқан.