Кіріспе

Каунт сыныптық крейсер

HMS Cumberland – Корольдік теңіз күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыста қатысқан ауыр крейсері.

Мансап

Камберленд 1926 жылы Барроу-ин-Фурнесстегі Викерс Армстронгс компаниясымен салынған. Құрылысшылардың мәліметінше, оның суыру қабілеті, жалпы ұзындығы 630 фут (192 м) × ені 68 фут (21 м) × биіктігі 43 фут (13 м) болған, қозғалтқыштарының қуаты болған. 1928 жылдан 1938 жылға дейін Қытай станциясында 5-ші крейсерлік эскадрилья құрамында қызмет етті, 1935 жылдың наурыз айында жөндеуге түсу үшін Ұлыбританияға оралды. 1938 жылы Оңтүстік Америка станциясындағы 2-ші крейсерлік эскадрильяға қосылды.

Оңтүстік Атлантикада

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, «Камберленд» Оңтүстік Америка бөлімінің 2-ші крейсерлік эскадрильясының G күшіне бекітілді. Желтоқсан айының басында ол Фолкленд аралдарында өздігінен жөндеуге мәжбүр болды, осылайша күшті бөлігінен айырылды. Олсыз, 13 желтоқсанда «Плата өзені» шайқасында неміс рейдері «Адмирал Граф Шпее» крейсерімен шайқасты. «Камберленд» байланыс орнатылып жатқаны туралы шатасқан хабарлама алды және күш түсіру үшін солтүстікке бет бұрды, 14 желтоқсан сағат 22:00-де «Ривер Плейт»ке жетті. 34 сағат ішінде 1014 теңіз шақырымын жүзіп өткеннен кейін «Адмирал Граф Шпее» бейтарап Монтевидео портына кірді және онда қоршалып қалды. «Камберленд», «Аякс» және «Ахиллес» (ал «Эксетер» ауыр зақымдалған) сағада күзеттік табельде болды, нәтижесінде «Адмирал Граф Шпее» экипажы 17 желтоқсанда оны суға батырды.

Оңтүстік Африка қызметі

Осыдан кейін ол Оңтүстік Африканың Саймонстаун қаласына кемемен барып, қаңтар мен ақпан айларында жөндеуден өтті. Содан кейін Африка жағалауымен Таяу Шығысқа бағытталған конвойларды сүйемелдеді. Шілде айында ол, өзімен бірге жүретін кемесімен бірге, "Тор" (Royal Navy Raider E) атты неміс коммерциялық рейдкерін іздеуге жіберілді. Патрульдеу кезінде ол Пилқұйрық жағалауына оқ-дәрі тасымалдаған "Пуатье" вишилік француз сауда кемесін тоқтатып, тексерді. Кеме экипажы кемесінің жау қолына түспеуі үшін дереу кеменің тесіктерін ашып, жүгін өртеп жіберді. Сол айда ол Дакарға шабуыл жасады, француз жағалау артиллериясынан зақым алды. Желтоқсан айында "Камберленд" тағы да "Тор" сауда кемесін іздеуге шықты, бірақ іздестіру нәтижесіз аяқталды.

Арктикалық конвойлар

1941 жылдың қазан айында «Камберленд» крейсері 1-ші крейсерлік эскадрильяның құрамына кіріп, 1944 жылдың қаңтарына дейін Арктика конвойларын сүйемелдеді, соның нәтижесінде «Арктика 1942 1943» шайқас есіміне ие болды.

Қиыр Шығыста

Содан кейін ол 4-ші крейсерлік эскадрильяның Шығыс флотының құрамында Қиыр Шығысқа ауыстырылды. Қыркүйек айында Солтүстік Суматраға шабуылдар жасады. Осы кезеңде «Камберленд» кемесі 1944 жылғы Сабанг шайқасы мен 1945 жылғы Бирма шайқасы үшін марапатталды. 1945 жылдың 7 ақпанында «Камберленд» рулін жөндеу үшін Саймонстаунға оралды.

Соғыстан кейінгі

1945 жылы 12 қарашада Ұлыбританияға оралып, 1946 жылдың маусымына дейін әскерлерді тасымалдады, содан кейін 1949 жылға дейін резервке қойылды. Одан кейін Девонпортта (1949–1951 жж.) артиллериялық сынақ кемесі ретінде қызмет ету үшін қайта жабдықталды. Ол 8 дюймдік мұнараларын жоғалтты және бірнеше жыл бойы "Б" позициясында 6 дюймдік автоматты екілік мұнараның прототипін (кейіннен сол кезде салынып жатқан кемелерге орнату үшін тұжырымдаманы сынау мақсатында) және "Х" позициясында 3 дюймдік автоматты екілік мұнараның прототипін (бұл да "Тайгерлерге" арналған) орнатты. 1956 жылы түсірілген "Плейт өзенінің шайқасы" фильмінде "Камберленд" өзін-өзі сомдады, шайқастан кейін Фолкленд аралдарынан күтпеген жылдамдықпен келді және зақымдалған кемені алмастырды. Ол осы кезде 8 дюймдік артиллериялық мұнараларызсыз болды және торлы мачталармен қайта жабдықталды, бірақ ол қызметте қалған үш мұржалы ауыр крейсердің соңғысы ретінде анық танылады. (Фильмнің соңғы сахналарында "Камберленд" Монтевидео жағалауында патрульдікке шыққан британдық үш кемеден бірі ретінде бейнеленген). 1955-1956 жылдары "Камберленд" кемесіне А және Н бомбаларына қарсы сынақ қорғаныс жүйелері орнатылды. Оның осы конфигурациядағы алғашқы сапары кеме тартпасындағы кейбір "ақаулар" анықталғаннан кейін кешіктірілді, олар қалыпты механикалық бұзу ретінде түсіндірілмеді. 1956 жылдың сәуір айында тағы бір құпия сынақ миссиясына шыққаннан кейін, ол 36 сағат ішінде портқа қайта оралды, себебі басты беріліс қорабында тағы бір түсіндірілмейтін "ақау" табылды. Саботаж күдік тудырды. HMS Cumberland 1958 жылы қызметтен босатылды, 3 қарашада Ньюпорттағы Кэшморға атылып түсу үшін жеткізілді.

Сурет

1926 жылы HMS Cumberland теңіз суретшісі А. Б. Каллдың сурет салу тақырыбы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияға жасалған әуе шабуылдары барысында Каллдың көптеген туындылары жойылғанмен, оның аз ғана бөлігі сақталды және қазір Ұлттық теңіз музейінің қорында көрсетілуде. Дегенмен, HMS Cumberland суреті Австралиядағы жеке коллекцияда сақтаулы.