Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1045 - 1066 жылдардағы Англия патшайымы Уэссекстік Эдит (1025 - 18 желтоқсан 1075) – 1045 жылдан 1066 жылы Эдуард Танушымен некелесу арқылы Англия патшайымы болды. 10 және 11 ғасырлардағы көптеген ағылшын патшайымдарынан өзгеше, ол тәж кигізілді. Оның өмірі туралы басты мәліметтер көзі – ол өзі тапсырыс берген «Vita Ædwardi Regis» немесе Вестминстерде жатқан король Эдуардтың өмірі туралы еңбек, ол сөзсіз жақпартқыш көзқарасқа ие.
Queen of England from 1045 to 1066
Edith of Wessex (; 1025 – 18 December 1075) was Queen of England through her marriage to Edward the Confessor from 1045 until Edward's death in 1066. Unlike most English queens in the 10th and 11th centuries, she was crowned. The principal source on her life is a work she herself commissioned, the Vita Ædwardi Regis or the Life of King Edward who rests at Westminster, which is inevitably biased.
Ерте өмір
Эдит Англияның ең қуатты графы Годвиннің қызы еді. Оның анасы Гыта, Ұлы Кнуттың жекжаттысы болған даниялық граф Ульфтің әпкесі болған. Ол, шамамен, 1027 жылы немесе одан ертерек дүниеге келген болуы мүмкін. Оның ағалары: Свен (1020 – 1052), Харольд (кейін король Харольд II) (1022 – 1066), Тостиг (1026 – 1066), Гирт (1030 – 1066), Леофвин (1035 – 1066) және Вулфнот (1040 – 1094). Эдит Годвиннің үш қызының үлкені болды, оның ішінде оның әпкелері Гунгильда (немесе Гунхильда) (шамамен 1035 – 1080) және Эльфгифу (шамамен 1035 – ? ) де бар. Годвиннің балаларының нақты туған күні белгісіз, бірақ Свен тұңғыш ұлы, ал Харольд екінші ұлы болды. 1045 жылы Харольд шамамен 25 жаста болған, демек оның туған жылы 1020 шамасында. Эдит Уилтон аббаттығында тәрбиеленді. Ол ағылшын, дания, француз, ирланд және латын тілдерін білетін білімді әйел болды, бұл дағдыларды ол, әдетте, Уилтонда алған. Ол аббаттыққа адал болды және кейіннен оның шіркеуін қайта жаңартты. Оның немересі, Уэссекстік Гунгильда да Уилтонда білім алды. "Эдуардтың өмірнамасы" оның ізгілігін баса көрсетті. Ол Уэллс епискобы Жисоға оның шіркеуінің иеліктерін сақтауға көмектесті және Абингдон аббаттығына жерлер сыйлады, бірақ Эвешем монахтары оның Глостерге көптеген монастырлардың қасиетті заттарын әкелгенін, өзі үшін ең жақсысын таңдау үшін әкелгенін айтты. Сен-Рикье аббаты Гервин ағылшын сарайына келгенде, ол оның құрмет көрсету үшін берген сүйісін қабылдамады, және ол мұнан ренжіді. Эдуард оны жазғырды, ол оның сөгісін қабылдады, тіпті ағылшын шіркеушілерін әйелдерді сүймеуге шақырды, бірақ олар бұл әдетке қарсы болған жоқ.
Edith was the daughter of Godwin, the most powerful earl in England. Her mother Gytha was sister of Ulf, a Danish earl who was Cnut the Great's brother in law. She was probably born in or before 1027. Her brothers were Sweyn (c. 1020 – 1052), Harold (later King Harold II) (c. 1022 – 1066), Tostig (c. 1026 – 1066), Gyrth (c. 1030 – 1066), Leofwine (c. 1035 – 1066), and Wulfnoth (c. 1040 – 1094). Edith was the firstborn of Godwin's three daughters, which included her sisters Gunhild (or Gunhilda) (c. 1035 – 1080) and Ælfgifu (c. 1035 – ? ). The exact birthdates of the Godwin children are unknown, but Sweyn was the firstborn and Harold was the second son. Harold was aged about 25 in 1045, which makes his birth date around 1020. Edith was brought up at Wilton Abbey. She was an educated woman who spoke several languages including English, Danish, French, Irish, and Latin, skills she probably acquired at Wilton. She remained attached to it, and in later years rebuilt its church. Her niece Gunhild of Wessex would also be educated at Wilton. The Vita Edwardi emphasised her piety. She helped Giso, the Bishop of Wells, secure the endowments of his see, and gave lands to Abingdon Abbey, but the monks of Evesham alleged that she had the relics of many monasteries brought to Gloucester so that she could select the best for herself. When Gervin, abbot of Saint Riquier, was visiting the English court, he rejected her kiss of greeting and she took offence. Edward reproved her, and she accepted the rebuff, even going on to urge English churchmen not to kiss women, although they did not object to the custom.
Неке және патшайымның өмірі
Эдит 1045 жылғы 23 қаңтарда Эдуардқа үйленді. 1051 жылы Годвин және оның ұлдары Эдуардпен келіспей, елден қашып кетті. Эдит монастырға жіберілді, мүмкін баласыз болғандықтан және Эдуард одан ажырасуға ниеттенгендіктен. 1052 жылы Годвиндер күшпен елге оралғанда, Эдит патшайым қызметіне қайта орналастырылды. Кейінгі жылдары ол Эдуардтың жақын кеңесшілерінің бірі болды. Барлоудың айтуынша, "Вита Эдвардиде" "Ол әрқашан тақ артында қарапайым түрде көрсетілгенімен, автор оның күшін кемсітпейді және оның еркін толығымен жасырмайды. Біз оны басқа жерде байқағанда, ол әрқашан араласып, қатал, ыстық мінезді әйел болып көрінеді". Патшаның әйелі ретінде ол оның салтанатты киім-кешегін ұйымдастыруға жауапты болды. Ол оның жеке әшекейлері үшін тапсырыс берді және оның жалға алғандарының арасында кем дегенде бір алтын шебер болды. Ол қайтыс болғанда Англиядағы ең бай әйел болды және король, Стиганд (Кентербери архиепископы) және оның інісі Гарольдтан кейін төртінші бай адам еді. Ол жылына 1,570-тен 2000 фунт стерлингке дейін бағаланған жерге ие болды. Ол өзінің інісі Тостигпен жақын болды, ал 1055 жылы ол және Гарольд оны Нортумбрия графы қызметіне тағайындады. Оның билігі халыққа ұнамады, ал 1064 жылы Эдит сотта Нортумбриялық ақсүйек Госпатрикті Тостигтің пайдасына өлтірді деп айыпталды. 1065 жылы Тостиг, мүмкін, король Эдуардпен бірге аң аулап жүргенде, солтүстік аймақтағылар көтеріліс жасап, Гарольдтың інісі Моркарды граф етіп сайлады. Тостиг Гарольдты көтерілісшілермен сөз байласып әрекет еткені үшін айыптады, бірақ Гарольд бұл айыптан ашық ант беру арқылы өзін тазартты. Эдуард көтерілісшілерді басуды талап етті, бірақ оның және Эдиттің ашуына қарай, Гарольд пен ағылшын тегндері бұл бұйрықты орындаудан бас тартты. Моркар граф ретінде бекітілді, ал Тостиг елден қуылды.
Edith married Edward on 23 January 1045. In 1051, Godwin and his sons fell out with Edward and fled the country. Edith was sent to a nunnery, possibly because she was childless and Edward hoped to divorce her. When the Godwins effected their return through force in 1052, Edith was reinstated as queen. In later years, she became one of Edward's inner group of advisers. In the Vita Edwardi, according to Barlow, "although she is always placed modestly behind the throne, the author does not minimize her power or completely conceal her will. Whenever we catch sight of her elsewhere, we see a determined woman, interfering, hard, probably bad tempered." As the king's wife, she was responsible for his regal presentation. She commissioned works for his personal ornament, and had at least one goldsmith among her tenants. When he died, she was the richest woman in England, and the fourth wealthiest individual after the king, Stigand (the Archbishop of Canterbury), and her brother Harold. She held land valued at between £1,570 and £2,000 per annum. She was close to her brother Tostig, and in 1055 she and Harold secured his appointment as Earl of Northumbria. His rule was unpopular, and in 1064 Edith was accused at court of engineering the murder of the Northumbrian noble Gospatrick in Tostig's interest. In 1065, Tostig was probably hunting with King Edward when the northerners rebelled and elected Morcar, Harold's brother in law, as earl. Tostig charged Harold with conspiring with the rebels, a charge which Harold purged himself of with a public oath. Edward demanded that the rebels be suppressed, but to his and Edith's fury, Harold and the English thegns refused to enforce the order. Morcar was confirmed as earl and Tostig forced into exile.
Кейінгі өмір және өлім
Эдуард қайтыс болғаннан кейін (1066 жылдың 5 қаңтарында) оның орнын Эдиттің ағасы Гарольд Годвинсон басты. Стемфорд Көпірі шайқасында (1066 жылдың 25 қыркүйегінде) және Гастингс шайқасында (1066 жылдың 14 қазанында) Эдит қалған төрт ағасынан (Тостиг, Гарольд, Гирт және Леофвин) айырылды. 1051 жылы Эдуардқа кепіл ретінде берілген және көп ұзамай Жеңімпаз Вильгельмнің тұтқынына айналған оның інісі Вулфнот Нормандияда тұтқында қалды. Сондықтан Эдит Годвин әулетінің Норман жаулап алуынан аман қалған жалғыз үлкен мүшесі болды, ал Гарольдтың ұлдары Ирландияға қашып кетті. Эдуард қайтыс болғаннан кейін Эдит ағылшын әулиелерінің өмірбаяндарын оқыды және оның жазбашысы Госселинге Әйелі Кенлем туралы ақпарат берді. Ол 1075 жылдың 18 желтоқсанында Винчестерде қайтыс болды. Мэтью Паристің мәлімдемесінше, оның өлімі көптен бері мазалаған ауруына соңғы нүкте қойды. "Англосаксон жылнамасының" солтүстік авторы, D қолжазбасында былай деп жазады: "Эдит ханым Рождествоға жеті күн қалғанда Винчестерде қайтыс болды, ол король Эдуардтың әйелі еді, король оны үлкен құрметпен Вестминстерге әкеліп, оны оның мырзасы король Эдуардтың қасына жерледі."
Upon Edward's death (5 January 1066), he was succeeded by Edith's brother, Harold Godwinson. At the Battle of Stamford Bridge (25 September 1066) and the Battle of Hastings (14 October 1066), Edith lost four of her remaining brothers (Tostig, Harold, Gyrth and Leofwine). Her brother Wulfnoth, who had been given to Edward the Confessor as a hostage in 1051 and soon afterwards became a prisoner of William the Conqueror, remained in captivity in Normandy. Edith was therefore the only senior member of the Godwin family to survive the Norman conquest on English soil, the sons of Harold having fled to Ireland. After Edward's death, Edith read the lives of English saints and gave information about St Kenelm to his hagiographer, Goscelin. She died at Winchester on 18 December 1075. Matthew Paris records a tradition that her death brought an end to an illness from which she had been suffering at some length. The northern author of the Anglo Saxon Chronicle, Manuscript D, reports:
quote|Edith the Lady died seven nights before Christmas in Winchester, she was King Edward's wife, and the king had her brought to Westminster with great honour and laid her near King Edward, her lord.