Кіріспе

1862 жылғы Американдық Азамат соғысының шайқасы
1862 жылғы Американдық Азамат соғысының Нью-Маркет жолындағы шайқасы
Американдық Азамат соғысының шайқасы
Генерал Роберт Ли Солтүстік Вирджиния армиясының конфедерациялық дивизияларына, генерал-майорлар Бенджамин Гугер, Джеймс Лонгстрит және А. П. Хиллдің жетекшілігімен, Глендейл (немесе Фрейзер фермасы) маңынан өтіп бара жатқан одақтық генерал-майор Джордж Б. Макклелланның Потомак армиясына жиналуға бұйрық берді. Олардың мақсаты – одақтық армияны қанаттан шауып алып, толығымен жою болды. Потомак армиясы Гейнс Милл шайқасындағы шабуылдан кейін Чикахомини өзенінен Джеймс өзеніне шегініп, Ақ емен батпағынан шығып келе жатқанда, Глендейл қиылысына жақындағанда оң қанатын батысқа бұрып, оңтүстікке қарай жылжуға мәжбүр болды. Лидің мақсаты – Глендейл қиылысы маңында Потомак армиясына дивизияларының көп бағыттан шабуыл жасауы еді, онда одақтың қорғаушыларының алғы шебі көбінесе дайындықсыз ұсталды. Ли жоспарлаған үйлестірілген шабуыл Хьюгердің қиындықтары мен генерал-майор Томас Дж. "Стоунволл" Джексонның белсенсіздігінен қалып қойды. Бірақ Лонгстрит пен Хиллдің Глендейл қиылысы маңында жасаған сәтті шабуылдары Уиллис шіркеуі маңындағы одақтың қорғанысын бұзып, сызықты уақытша жарып өтті. Одақтың қарсы шабуылдары жарықтарды жауып, конфедераттарды кері шегіндірді, олардың Уиллис шіркеуі/Квакер жолы бойындағы шегіну сызығына жасаған шабуылын қатал қолға-қол соғыс арқылы тойтарды. Глендейлдің солтүстігінде Хьюгердің ілгерілеуі Чарльз Сити жолында тоқтатылды. Ақ емен батпағы көпірінің жанында Джексон басқарған дивизиялар бір мезгілде одақтың бригадирі генерал Уильям Б. Франклиннің корпусымен Ақ емен батпағында тоқтатылды. Глендейлдің оңтүстігінде, Малверн төбесі маңында конфедерация генерал-майоры Теофилус Х. Холмс Түркия көпірінде одақтың сол қанатына шабуыл жасауға әлсіз тырысты, бірақ кері қайтарылды. Бұл шайқас Ли үшін одақ армиясын Джеймс өзенінің қауіпсіздігінен бөліп алудың ең жақсы мүмкіндігі болды, бірақ федералдық желіні екіге бөлу әрекеті сәтсіз аяқталды. Потомак армиясы Джеймс өзеніне сәтті шегінді және сол түні одақ әскері Малверн төбесінде берік позиция алды.

Әскери жағдай

Жеті күндік шайқастар 1862 жылғы 25 маусымда Оук Гроув шайқасында Одақтың шабуылымен басталды, бірақ Ли 26 маусымда Бивер Дам Крик (Механиксвилл) шабуылдарын бастаған кезде Макклеллан бастаманы тез жоғалтты. 27 маусымда Гейнс Милл, 27 және 28 маусымда Гарнетт және Голдинг фермаларындағы шағын қақтығыстар, сондай-ақ 29 маусымда Савидж стансасындағы Одақтың артқы күзетшісіне жасалған шабуыл болды. Макклелланның Потомак армиясы Джеймс өзеніндегі Харрисонның қонысының қауіпсіздігіне қарай шегінуін жалғастырды. Гейнс Миллден кейін Макклеллан әскеріне кері шегіну бағыттары бойынша нақты нұсқаулар бермеді және екінші қолбасшыны тағайындамады. Бригадир генерал Фитц Джон Портер басқаратын V корпустың басым бөлігі Малверн төбесін басып алуға көшті, ал Потомак армиясының қалған төрт корпусы кері шегіну кезінде дербес әрекет етті. Әскердің көп бөлігі 30 маусымда түске дейін Уайт-Ок батпағын кесіп өте алды. Армияның үштен бірі Джеймс өзеніне жетті, ал қалғаны әлі де Уайт-Ок батпағы мен Глендейл арасында жол жүріп жатты. (Глендейл – Чарльз Сити, Нью-Маркет/Лонг Бридж және Квакер [немесе Уиллис шіркеуі] жолдарының қиылысындағы шағын елді мекеннің атауы. Макклеллан сол күні таңертең марш бағытын тексергеннен кейін оңтүстікке қарай USS Galena бронекатеріне отырды. Ақ дуға батпағынан шығып, Батысқа қарай Ұзақ көпір / Жаңа базар жолымен Потомак армиясының бөлімдері Джеймс өзеніне қарай Глендейл жол торабына жақын 90 градусқа оңтүстікке бұрылды, сондықтан бұл осал торап негізгі қорғаныс маңызы бар нысана болды. Потомак армиясын транзит кезінде қорғау үшін Макклелланның корпус командирлері дивизияларды Квакер және Чарльз Сити жолдары бойында солтүстік-оңтүстік бағытта қорғаныс позициясына орналастырды. Ли өз Солтүстік Вирджиния армиясына кері шегініп жатқан Одақ күштеріне жиналуға бұйрық берді, олар жеткіліксіз жол желісінде қиын жағдайға түсті. Жалпы басқару үйлесімділігі болмаған Потомак армиясы үздіксіз, бүлінген қорғаныс шебін ұсынды. Джексонға Уайт-Ок батпағы арқылы өту кезінде Одақтың артқы күзетшілеріне қысым көрсетуге бұйрық берілді, ал Ли әскерінің басым бөлігі, шамамен 45 000 адам, Глендейлде Потомак армиясына оңтүстік-батысқа қарай 3 шақырым (км) қашықтықта кері шегіну кезінде шабуыл жасап, оны екіге бөлді. Хугер дивизиясы Карл Сити жолында 5 шақырым (км) жүріп өткеннен кейін бірінші соққы беруі керек еді, оны Лонгстрит және А. П. Хилл қолдады, олардың дивизиялары батысқа қарай 11 шақырым (км) жерде орналасқан. Холмс Малверн төбесінің маңында шегініп келе жатқан Одақ әскерлеріне артиллериялық оқтармен шабуыл жасауды тапсырды.

Шайқас

Жеті күндік шайқастың көпшілігі сияқты, Лидің күрделі жоспары далалық қолбасшылары тарапынан нашар орындалды. Хугер Чарльз-Сити жолындағы құлатылған ағаштарға кедергілігінен қиналды, бұл бригада генерал Генри В. Слокум дивизиясының пионерлерінің күш-жігерінің нәтижесі болды. Жолды тазартудың орнына, Хугер өз әскерлеріне қалың орман арқылы жаңа жол салуға бірнеше сағат жұмсады, бұл оқиға "Басқыштар шайқасы" деп аталды. Ол басқа маршрутты таңдамады және қарсы шабуылдан қорқып, шайқасқа қатыспады. Сағат 16:00-ге қарай Ли генерал-майор Джон Б. Магрудерге Холмспен бірігіп, Ривер Роуд бойымен Мальверн төбесіне, Одақ желісінің сол жақ фланкіна шабуыл жасауға бұйрық берді, содан кейін Лонгстритке көмектесуге бұйрық берді; нәтижесінде Магрудер дивизиясы күні бойы қарсы жүріс жасады. Джексон баяу жылжып, күні бойы арықтың солтүстігінде болды, Белі дуабасы шайқасында Франклиннің VI корпусына шабуыл жасауға тырысып, жауды кері шегіндіруге көмектесті, бірақ жақын маңдағы жеткілікті броды бар болса да, қираған көпірді қайта құруға тырысты. (Жақындағы Аңғар кампаниясындағы керемет жеңістеріне қарамастан, немесе мүмкін сол кампаниядан шаршағандықтан, Джексонның Жеті күндік шайқасқа қосқан үлесі баяу орындалумен және дұрыс шешім қабылдамаумен тоңдырылды.) Джексонның қатысуы Чарльз-Сити жол торабын қорғаған бригада генерал-майор Джон Седжвиктің үш бригадасының екеуінің солтүстікке жылжуына себеп болды. Сонымен қатар, Глендейл маңындағы Одақ әскері де алғашқы орналасуында сүрінді; 29 маусым күні кешке V корпустың үшінші дивизиясына, бригада генерал Джордж А. Макколлдың басқаруымен, сол бағыттағы Конфедерация шабуылын тоқтату үшін Глендейл қиылысының алдында қорғаныс позициясын алуға бұйрық берілді. Қараңғыда нашар жолдармен баяу жылжудың нәтижесінде Макколл дивизиясының бригадалары адасып, қиылысты асып кетті, тек 30 маусымның таңертеңгі сағаттарында мақсаттарына жетпегенін түсінді. Глендейлге кері қайтқан дивизия таңертеңгі сағат 2-де келді. Лонгстрит пен Хилл Хугердің күтілетін шабуылын күткен кезде Лонгстрит алыстағы белгісіз артиллерия оғын үйлестірілген шабуылды бастау сигналы деп түсіндірді. Ол Макколлдың қатарына артиллериямен шабуыл жасады, ал Макколлдың артиллериясы тез арада қарсы батареяға от ашты. Кейінірек және Ли жоспарлағандай үйлестірілген түрде басталмағанымен, А. П. Хилл мен Лонгстриттің дивизияларының (Лонгстриттің жалпы басқаруымен) біріктірілген шабуылдары Лидің негізгі Одақ күштеріне шабуыл жасау бұйрығын орындаған жалғыз бөлімшелер болды. Лонгстриттің 20 000 адамына Югердің немесе Джексонның Конфедерация дивизиялары қосылмады, олардың 4,8 км радиуста шоғырланғанына қарамастан. Лонгстриттің әскерлері 40 000 адамнан тұратын, Глендейл қиылысының солтүстігінде және оңтүстігінде 3,2 км доғада орналастырылған, бірақ ұрыс-керістің басым бөлігі Макколлдың Пенсильвания резервтері дивизиясының (V корпустың үшінші дивизиясы) ұстаған позициясына, Фрейзердің фермасының батысында және Уиллис шіркеуінің солтүстігінде 6 000 адам. (Ферма қазір Р. Нелсонға тиесілі болса да, көптеген жергілікті тұрғындар оны әлі де Фрейзердің фермасы деп атайды.) Макколлдың дивизиясы үш бригададан тұрды: бригада генерал Джордж Г. Мидтің екінші бригадасы оң жақта, бригада генерал Трумэн Сеймурдың үшінші бригадасы сол жақта, ал бригада генерал Джон Ф. Рейнольдстың бірінші бригадасы (қазір полковник Сенека Г. Симмонс Рейнольдстың Гейнс Миллде тұтқындалғаннан кейін Боутсвейн батпағындағы оқиғадан кейін) резервте болды. Сондай-ақ, Макколлдың Пенсильвания ерікті жаяу әскер полктері мен 1-ші Пенсильвания артиллериясының екі батареясы полковник Генри Ханттың Потомак артиллерия резервінің артиллериясының үш бөліміне қосылды: капитан Отто Дидериктің А батареясы, 1-ші батальон, Нью-Йорк жеңіл артиллериясы, капитан Джон Книэримнің С батареясы, 1-ші батальон, Нью-Йорк жеңіл артиллериясы және Регулярлық армия ротасы, лейтенант Алансон М. Рандолдың E & G батареясы, 1-ші АҚШ артиллериясы, Гейнс Миллде басып алынған 5-ші АҚШ артиллериясының С батареясын, капитан Генри Де Харттың басқаруымен алмастырды. Шабуылда солтүстіктен оңтүстікке қарай үш Конфедерация бригадасы жіберілді: бригада генерал Кадмус М. Уилкокс, полковник Мика Дженкинс (Андерсон бригадасы) және бригада генерал Джеймс Л. Кемпер. Лонгстрит оларды бірнеше сағат бойы біртіндеп алға жылжытты, ал олар жердің қиындығы мен өскен орманнан қатты кедергі көрді. 14-ші Алабама пехотасы...

Салдары

Шайқас тактикалық тұрғыдан шешімсіз аяқтады, бірақ Ли Федерацияның қашуына жол бермеу және Макклеллан әскерін қирату, тіпті жою мақсатына қол жеткізе алмады. Лонгстриттің жұмысы нашар болды, ол соғыста кейін белгілі болатындай, шоғырланған күшпен шабуылдаудың орнына, бригададан кейін бригаданы бөліп жіберді. Ли жоспарлағандай, оны Хугер мен Джексон қолдамады. Шабуылға түсудің орнына, екі генерал да дивизияларын Ақ қайың батпағының солтүстік жағында қалдырып, арасында кездейсоқ артиллериялық атысудан басқа ешқандай әрекет жасаған жоқ. Одақтың жоғалғандары 3797 адамды құрады (297 қаза тапты, 1696 жараланды, 1804 жоғалып кетті немесе тұтқынға алынды). Конфедерацияның жоғалғандары да шамамен бірдей болды – 3673 (638 қаза тапты, 2814 жараланды, 221 жоғалып кетті), бірақ қаза тапқандар мен жараланғандардың саны 40%-дан астам болды. Лонгстрит дивизиясының төрттен бір бөлігінен айырылды. Одақтың генералдары Мид, Хайнцельман, Самнер, ал Конфедерация генералдары Джозеф Р. Андерсон, Дорси Пендер және Винфилд С. Федерстон жараланды. Макклелланның шайқастан алшақтауы туралы тарихшылар көп сын айтты, ол өз әскері шайқасқанда "Галена" кемесімен байланыссыз кетіп қалды. Этан Рафуз Макклеллан Глендейл жол торабына жақын үш корпустың орналасуын бақылағаннан кейін, оның келесі әрекеті "сенуге келмейді". Оның әскері Глендейл маңында қаһарлы шайқаста болса да, ол түстен кейін "Галена" бортында [капитан] Роджерспен тамақтанып, өзен бойымен қысқа уақытқа саяхаттап, Малверн-Хиллге қарай бет алған конфедерация дивизиясын бомбалауын тамашалады. Брайан К. Бертон: "Макклелланның [30 маусым 1862] күнгі шешімі ең күмәнді болды. Ол Малверн-Хилл мен өзен арасында сигналдық байланыс ұйымдастырды, бірақ бұл жақсы орынбасар емес. Маңызды нүктеде бес корпустың бөлімшелерін жалпы қолбасшысыз қалдыру – апатқа шақыру". Стивен У. Сирс Макклелланның Жеті күндік шайқас кезінде Глендейл мен Малверн-Хилл шайқас алаңдарынан әскерін тастап кеткенін "қызметтік міндетін орындамағаны үшін кінәлі" деп жазды. Шайқас аяқталғаннан кейін Ли: "Егер басқа қолбасшылар осы шараға қатысса, жау үшін нәтиже өте ауыр болар еді" деп жазды. Конфедерация генерал-майоры Д. Хилл тікелей айтты: "Егер барлық әскерлеріміз Фрейзер фермасында болғанда, Малверн-Хилл болмас еді". Соғыстан кейін Конфедерация бригадасының генерал-майы Эдвард Портер Александр (Глендейлде болған) былай деп жазды: "Тағдыр ешқашан мұндай мүмкіндікті біздің қолымызға бермеді. Менің жеке пікірімше, төрт жыл ішінде екі рет біз соғысты тәуелсіздікпен аяқтауға үміттенгендей, үлкен әскери жетістіктерге қол жеткіздік. Алғашқысы 1861 жылдың шілдесінде Булл-Ранда болды. Осы [екінші] 30 маусым 1862 жылғы мүмкіндік мені ең жақсысы деп ойландырады". Ли Макклеллан әскерін өзеннің қауіпсіздігіне жеткенше және Жеті күндік шайқастың соңына дейін, 1 шілдеде Малверн-Хилл шайқасында тоқтатуға тағы бір мүмкіндікке ие болды. Шайқастың бір бөлігі 1800 жылға дейін квакер Роберт Плезант босатқан құлдар үшін құрылған Гравел-Хилл қаласында өтті. Бұрынғы тарихи Гравел-Хилл мектебі қиратылған болса да, 1866 жылы оның орнына Гравел-Хилл баптист шіркеуі салынды, ал қауымдастық бүгінге дейін тығыз байланыста.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Американдық шайқас алаңы қоры және оның серіктестері 1995 жылдан 2021 жылдың қарашасына дейін 15-тен астам жеке сатып алу арқылы шайқас даласының бөліктерін сатып алып, сақтап қалды.