Кіріспе
Құранның 69-тарауы – «Ал-Хаққа» (الحاقة) сүресі, 52 аяттан тұрады. Бұл сүре ағылшын тілінде бірнеше атаумен белгілі: «Соңғы Сағат», «Шүбһесіз», «Күшті Шындық» және «Шындық». Бұл атаулар сүренің алғашқы үш аятында кездесетін «Ал-Хаққа» сөзінің әртүрлі аудармаларынан алынған, олардың әрқайсысы сүренің басты тақырыбы – Қиямет күніне сілтеме жасайды. «Ал-Хаққа» – Меккелік сүре, яғни ол Мұхаммед (с.ғ.с.) Мәдинада емес, Меккеде тұрғанда түсірілген. Меккелік сүрәлер ерте, орта және соңғы кезеңдерге бөлінеді. Теодор Нөлдеке өз хронологиясында бұл сүренің Меккелік кезеңнің басында түсірілгенін айтады. Сүре Самуд, ʿАд, Перғауын, басқа да құлаған қалалар және Нұх (ғ.с.) заманындағы топан су туралы баяндайды. Сондай-ақ, нығметтілердің сыйлығы мен сенбегендердің жазасы туралы айтылады. Қорытындысында, бұл хабар ақынның сөзі емес, және Мұхаммедтің (с.ғ.с.) ойлап тапқан нәрсесі де емес, ол – әлемдердің Раббысынан келген уахи.
Al Ḥāqqah (الحاقة) is the 69th chapter (sūrah) of the Qur'an with 52 verses (āyāt). There are several English names under which the surah is known. These include “The Inevitable Hour”, “The Indubitable”, “The Inevitable Truth”, and “The Reality”. These titles are derived from alternate translations of al Ḥāqqa, the word that appears in the first three ayat of the sura, each alluding to the main theme of the sura – the Day of Judgment. Al Ḥāqqah is a Meccan sura, meaning it was revealed to Muhammad while he lived in Mecca rather than in Medina. Meccan suras divided into early, middle, and late periods. Theodor Nöldeke, in his chronology of suras, places the sura to be revealed in the early Meccan period. The Surah tells about the destiny of Thamud, ʿĀd, Pharaoh, other toppled towns, the flood that came in the hour of Noah. It discusses the prize of the steadfast and the punishment of the disbelievers. In conclusion, it says that this message is not the verse of a poet or something made up by Muhammad himself, it is the revelation of the Lord of the universes.
Самуд, Ғад (бұлар да) ежелгі ұрпақтар еді.
Сүренің екінші бөлімінде 4 аят бар. Бұл аяттар ежелгі Самуд және ʿАд тайпаларының тарихын мысалға келтіреді. Исламға дейінгі ʿАд және Самуд тайпалары туралы мәліметтер Құранда басқа жерлерде де келтірілген. ʿАд туралы 24 рет, ал Самуд халқы туралы Құранда барлығы 26 рет айтылған. Екі тайпа да пайғамбарларды жалганға шығарғандықтан, Алланың азабымен жойылды. Осы 4 аят ескерту үрдісін жалғастырады, мысалдар келтіріп Фараонның қылмысын еске түсіреді. Тафсирлерге сәйкес, 9-шы аяттағы құлатылған қалалар Содом және Ғоморға, яғни пайғамбар Лұттың халқына сілтеме жасайды. 11-ші және 12-ші аяттар көптеген сілтемелерге толы, сондықтан олардың сөзбе-сөз аудармасы тиісті түсіндірмелерді қажет етеді. Түпнұсқа мәтінді қайта баяндап, түсіндірмелермен толықтыру арқылы мағынасын былай түсіндіруге болады: "Нұхты жоққа шығарғандарың сияқты", топан су көтерілгенде, Біз (Құдіретті Алла) сендерді (ата-бабаларыңды) кемеге мінгіздік. Бұл оқиғаның мағынасын есте сақтау үшін және құлақтарыңызбен естіп, сақтау үшін берілді. Бұл жамандық жасағандарға жаза, ал ізгілерге рақым көрсетуді білдіреді. Сэлл былай қорытындылады: "Топан су келгендей, сот-құдірет те әрине келеді".
13-18 Қияманың бір аты
Енді сүредегі сөз алғашқы аяттың тақырыбына оралады. Алғашқы үш аятта Қияматтың бір аты айтылып, оның не екенін және оны қайдан білесің деп сұралады. Алдағы 9 аятта (кем дегенде) 5 ежелгі ұлт туралы, олардың пайғамбарларына немкеттілік танытуы және содан кейін жазалануы туралы айтылады. Байқасаңыз, бұл жазалардың барлығы соңғы сот алдындағы дүниелік жазалар. Ал, Қиямат пен Әлемнің көрінісі 13-ші аятынан 37-ші аятына дейін суреттеледі. 13-17 аяттарда Исраилдің кернейі әсер етеді, яғни оның бір соққысы ғаламдық хаос пен апатқа әкеледі. Таулар мен жердің бастапқы орныннан көтеріліп, содан кейін талқандалып, жойылып, аспанның жарылып кетуі суреттеледі. Мөшриктер өздерінің тәңірлері деп санайтын және өздері үшін Құдайға өтініш жасайтын періштелердің өздері қорқынышты күйде болады деп хабарланды. Бұл үзіндіде бақытты адамдар мен олардың сыйлығы, бақытсыз адамдар мен олардың жазалары түсіндіріледі. Жақсы мен жаманның есеп кітабы беріледі де, олардың істеген істері бойынша сотталады. немесе "хаа антум" деп аталады. Бұл дегеніміз, ол қуанышпен айтылған сөзді көрсетеді, ағылшын тіліндегі "yeah" сияқты. Әділ жандар кітаптарын оң қолына алып, оны жолдастарына көрсеткенде, қуаныштары шексіз болады. Бұл туралы "Әл-Иншиққ" сүресінде де айтылған: "Ол қуана-қуана туыстарына қайтып келеді". Ол қуаныштан дауыстап былай деп түсіндіреді: "Мен бақыттымын, өйткені осы дүниеде ақиқатты білемін, ал бір күні Құдайдың алдына барып, оған есеп беруім керек болады деген сеніммен өмір сүремін". Әділ адамның бұл идеологиясы Құранда да айқын көрінеді; яғни "Олар - өздерінің Раббыларына жолығып, Оның ризашылығына ие болатынына сенімді адамдар". Бұл оның әрқашан қайта тірілу мен сот туралы ойда болғанын және соған сәйкес әрекет етуге тырысқанын білдіреді. Ондағы жемістер жеуге ыңғайлы, бұтақтары да жеуге ыңғайлы. Хадис (حديث) - сөзбе-сөз "сөйлеу" немесе "хабарлау", яғни Мұхаммедтің иснадпен расталған жазылған сөзі немесе дәстүрі; Сира Расулуллаһ бұл сүннетті қамтиды және шариғат жариялайды. Айшаның айтуынша, Мұхаммед пайғамбардың өмірі Құранды іс жүзінде жүзеге асыру болды. Қиямет күні жазбаны алу тақырыбы Хадисте былайша айтылған: Сафван ибн Мүхриз Әл-Мазини былай деп баяндады: "Біз Абдулла ибн Омармен бірге Қағбаны айналып жүрген кезде, оған бір адам келіп: "О, ибн Омар, Алла елшісінің Наджва туралы не айтқанын естідің бе?" - деп сұрады. Ол: "Мен Аллаһтың елшісінен: "Қиямет күні сенуші Раббысына (аяқ астынан) тұйықталады. Сонда ол: "Әй, пайғамбар, мойындадың ба?" деп сұрайды. Ол: "Уа, Раббым! Мен (күнәларымды) мойындаймын", - дейді. Ал енді, егер сендер (Құдайдың қаһарына түсіп) күнәларыңды кешірсеңдер, Мен де оларды кешіремін. Сонда (оның) кітабы оң қолына беріледі. Ал, кімде-кім имансыз, немесе екі жүзді болса, онда ол (адам) куәгерлер (қауым) алдына әкелінеді." Жәннат иелеріне қарағанда, сүреде зұлымдардың тағдыры туралы айтылған. Сол кезде сол қолындағы кітабы беріліп, ол өлімге дайындықсыз өлімге ұшырап, күйзелгенін білдіреді. Ол өзінің есеп беруі мен есеп беруін білмей, өз сезімдерін ашық білдіреді. Ол дүниелік байлығы мен билігінің еш пайдасы жоқ деп шағымданады. Сол кезде сол қолындағы жазбаны тапсырып, өкініш білдірген адам жазасын өтейтін болады. Ал оның күнәлары 34 және 35 аяттарда айтылған, ол Аллаһқа сенбеді және кедейлерді тамақтандыруға шақырмады, себебі ол алдыңғы аятта бай адам екенін мойындады. Содан кейін оның жазасын бейнелеу жалғасады, ол ешқандай серіктес немесе тамақ болмайды. Мұндай адамдардың жалғыз тамағы - өз жараларының қаны. <blockquote>Нақты сөз - "Гислин". Араб тілінде ол кірлі-қырлы, таза емес заттарды жуу үшін қолданылатын сұйықтық. Сол себепті де ол (адам) арамдалған мал-мүлкін қиямет күні арамдалып, көктеп шығады. Бір іс пен оның салдары арасындағы ұқсастықтан кейін бұл тағам осындай күнәкарларға арналған. Гамиди Құранның бірнеше тақырыпты қамтитын баяндамадан тұратын сүрәлерінде руку деп аталатын тақырыптық белгілер бар. Бұл сүре екі рүкүден тұрады. Екіншісі - 38-ші аяттан бастап сүре аяғына дейін және перикоп Мұхаммед пайғамбар туралы әңгімелейді. Ал ол - Аллаһтың, Оның мәртебелі Елшісінің (с.а.с.) сөзі. Расулдың өзі бір сөзді де өшіріп, қосуға қақысы жоқ. Егер ол (Құдайдан) өзге бір нәрсені жалған деп ойлап шығарса, біз оның жүрек қарын қиып тастайтын боламыз. Әбу Әла Модуди"
Safwan bin Muhriz Al Mazini narrated that: "We were with Abdullah ibn Umar when he was circumambulating the Kaaba; a man came up to him and said: 'O Ibn 'Umar, what did you hear the Messenger of Allah say about the Najwa?' He said: 'I heard the Messenger of Allah say: 'On the Day of Resurrection, the believer will be brought close to his Lord until He will cover him with His screen, then He will make him confess his sins. He will ask him: "Do you confess?" He will say: "O Lord, I confess." This will continue as long as Allah wills, then He will say: "I concealed them for you in the world, and I forgive you for them today." Then he will be given the scroll of his good deeds, or his record, in his right hand. But as for the disbeliever or the hypocrite, (his sins) will be announced before the witnesses.' "
In contrast to the dwellers of paradise, now the text of the Surah discusses the fate of wrongdoers is a very graphic detail. He will be given his book in the left hand, he will be expressing his dejectedness by a deathwish of death which precedes with no accountability, he would express his feelings openly of not being aware of his account and accountability. He would complain that his worldly wealth and authority is of no use now. Handing over the record in the left hand and his displayed lamentation will then be followed by the punishment of getting shackled in a chain whose length has been mentioned to be detrimental. And his sins are declared in 34th and 35th ayaat that he did not believe in ALLAH and did not encourage to feed the poor despite the fact he confessed to being a wealthy person in the previous ayat. Then the picturization of his punishment continues that neither he would have any company nor any food. The only food available for such people would be the pus of their own wounds. <blockquote>The actual word is غِسۡلِیۡن. In the Arabic language, it is used for the fluid in which dirty and impure things are washed. It is evident from this that the very wealth of his that he had made filthy by not spending it for the cause of God will come before him on the Day of Judgement in the form of this fluid. Because of the similarity between a deed and its consequence, this food will specifically be reserved for such sinners.—Ghamidi
The surahs of the Quran which consist of a discourse covering more than a single topic contains thematic markers called Ruku. This surah consist of 2 rukus. The 2nd one consist of ayaat from 38th up to the end of the surah and the pericope talks about the prophet Muhammad. The disbelievers of Mecca are addressed and told: "You think this Qur'an is the word of a poet or soothsayer, whereas it is a Revelation sent down by Allah, which is being presented by His noble Rasool. The Rasool by himself has no power to add or delete a word in it. If he forges something of his own composition into it, We will cut off his jugular vein. Abul A'la Maududi"
Әл-Хаққа туралы хадис
Мұхаммед бір рақатта 2 бірдей сүрені оқыған; ол (мысалы) бір рақатта Нажм (53) және Ар Рахман (55) сүрәлерін, бір рақатта Әл Қамар (54) және Әл Хаққа (69) сүрәлерін, бір рақатта Тур (52) және Ад-Дарият (51) сүрәлерін, бір рақатта Әл Уақия (56) және Нун (68) сүрәлерін, бір рақатта Әл Маариж (70) және Ан-Назиат (79) сүрәлерін, бір рақатта Әл Мутаффифин (83) және Абаса (80) сүрәлерін, бір рақатта Әл Муддассир (74) және Аль-Муззаммил (73) сүрәлерін, бір рақатта Аль-Инсан (76) және Аль-Қияма (75) сүрәлерін, бір рақатта Ан-Наба (78) және Аль-Мурсалят (77) сүрәлерін, бір рақатта Ад-Духан (44) және Ат-Таквир (81) сүрәлерін оқыған.