Канаданың Кивитин ауданы: тарихы, құрылуы, Солтүстік-Батыс территорияларына қосылуы және 1999 ж. Нунавут құрылу арқылы таратылуы. Солтүстік желдің мағынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киуатин округі – Канаданың аумағы болды, кейін Солтүстік-Батыс территориясының әкімшілік округіне айналды. Ол 1876 жылы Киуатин заңымен құрылды және бастапқыда Гудзон шығанағының батысындағы кең аумақты қамтыды. 1905 жылы ол Солтүстік-Батыс территориясының бір бөлігіне қосылды, ал 1912 жылы оның оңтүстік бөліктері Манитоба және Онтарио провинцияларымен біріктірілді, ал қалған бөлігі, қазір Киуатин аймағы деп аталады, онда бірнеше мың адам тұрады. 1999 жылдың 1 сәуірінде Киуатин аймағы ресми түрде таратылды, себебі Нунавут Солтүстік-Батыс территориясының шығыс бөліктерінен, соның ішінде Киуатиннің барлық аумағынан құрылды. Киуатин атауы алгонкин тілдерінен шыққан – кри тілінде kīwēhtin (ᑮᐍᐦᑎᐣ) немесе оджибве тілінде giiwedin (ᑮᐌᑎᓐ) – екеуі де сәйкесінше тілдерінде «солтүстік жел» деген мағынаны білдіреді. Инуктитут тілінде ол Киваллик (ᑭᕙᓪᓕᖅ) деп аталды, бұл атау Нунавуттағы Киваллик аймағында қолданылады.
The District of Keewatin was a territory of Canada and later an administrative district of the Northwest Territories. It was created in 1876 by the Keewatin Act, and originally it covered a large area west of Hudson Bay. In 1905, it became a part of the Northwest Territories and in 1912, its southern parts were adjoined to the provinces of Manitoba and Ontario, leaving the remainder, now called the Keewatin Region, with a population of a few thousand people. On April 1, 1999, the Keewatin Region was formally dissolved, as Nunavut was created from eastern parts of the Northwest Territories, including all of Keewatin. The name Keewatin comes from Algonquian roots—either kīwēhtin (ᑮᐍᐦᑎᐣ) in Cree or giiwedin (ᑮᐌᑎᓐ) in Ojibwe—both of which mean 'north wind' in their respective languages. In Inuktitut, it was called Kivalliq (ᑭᕙᓪᓕᖅ)—a name which persists as the Kivalliq Region in Nunavut.
1876-1905 жылдар
Киуэтин округі 1876 жылдың 7 қазанында Киуэтин заңы қабылдануымен Канаданың Солтүстік-Батыс территорияларының бір бөлігінен құрылды. Округ 1905 жылы тәуелсіз территория статусын жойып, Солтүстік-Батыс территорияларына қайтарылды. Жоюға дейін оның аумағы 590 932 км²-ді құрады, бұл шамамен Саскачеван облысының ауданымен тең. 1876 жылы құрылғанда, Киуэтин округі қазіргі Манитобаның көп бөлігін, Солтүстік-Батыс Онтарионы және Оңтүстік Нунавутты қамтыды. Жылдар өткелі бері, екі провинцияға қосылған аумақтардың арқасында оның аумағы азайды. Федералдық үкімет Манитобаның вице-губернаторы Александр Морристің кеңесі бойынша Киуэтин округін құрды. Моррис үкіметті Солтүстік-Батыс территорияларының жаңа әкімшілігі Манитобаның солтүстігі мен шығысындағы жерлерді тиімді басқара алмайтынына көндірді. Моррис бұл идеяны қолдады және округке лайықты атау табу үшін МакКеймен кеңесуге кірісті. МакКей «Киуэтин» деген атауды таңдады, ол кри және сольто тілдерінен алынған және «солтүстік желдің елі» деген мағынаны білдіреді.
The District of Keewatin was created by the passage of the Keewatin Act on October 7, 1876, from a portion of Canada's Northwest Territories. The district ceased being an independent territory in 1905 and was returned to the Northwest Territories. At the time of its abolition, it covered 228,160 square miles (590,932 km2) — roughly the size of Saskatchewan. At its establishment in 1876, it encompassed the bulk of what is now Manitoba and northwestern Ontario and southern Nunavut. Its territory had been reduced over the years as areas were added to the two provinces. The federal government created the District of Keewatin on the advice of Lieutenant Governor of Manitoba Alexander Morris. Morris convinced the government that the new territorial government of the Northwest Territories would be unable to effectively administer land to the north and east of Manitoba. Morris approved of the idea and began conferring with McKay to determine a proper Indigenous name for the territory. McKay decided upon Keewatin, which comes from the Cree and Saulteaux languages and means 'the land of the north wind'.
Үкімет
Киуатин округі тағайындалған кеңес арқылы басқарылды. Үкіметтің заң шығару тармағы – Киуатин кеңесі деп аталатын бір палаталы орган болды. Кеңесте алты мүше болды, олардың барлығы губернатор-лейтенант тағайындаған. Кеңесте саяси партиялар болған жоқ. Аумақтың атқарушы билігін Манитобаның губернатор-лейтенанті басқарды, ол Киуатин округінің губернатор-лейтенантінің қызметін де атқарды. Ауданның үкімет орталығы Виннипег қаласында (Манитоба) орналасқан. Киуатин округінің Канада Парламентінің Палаталар палатасында немесе Сенатында өкілдігі болған жоқ.
The District of Keewatin was run by an appointed council. The legislative branch of the government was a unicameral body, known as the Council of Keewatin. The council contained six members, all of whom were appointed by the lieutenant governor. Political parties did not exist in the council. The executive branch of the territory was run by the lieutenant governor of Manitoba who also doubled as the lieutenant governor of the District of Keewatin. The seat of government for the district was in Winnipeg, Manitoba. The District of Keewatin did not have any representation in the House of Commons of Canada or the Senate of Canada.
Тыйым салу
Киуатин округі құрылғаннан кейін, Канада үкіметі алкоголь сияқты нәрселерді аумаққа әкелуге тыйым салды. Үкімет бұл шешімді Солтүстік-Батыс территорияларында өршіген виски саудасын тоқтату мақсатында, құқық қорғау жұмысын күшейтумен байланыстырды. Солтүстік-Батыс территориялар кеңесі осы аумақта тыйым салуды қамтамасыз ету үшін екі жыл бұрын заңдар қабылдаған болатын.
Upon creation of the District of Keewatin, the Government of Canada decreed that intoxicants such as alcohol were forbidden to be imported into the territory. The government made this decision in regards to active law enforcement to curb the whisky trade running rampant in the Northwest Territories. Laws had been passed two years earlier by the Council of the Northwest Territories to enforce prohibition in that territory.
Полиция
Киуатин кеңесі құрған аумақтық заңдарды Солтүстік-Батыс шаруа полициясы сақтап орындады. Киуатин ауданы Солтүстік-Батыс территориясының төрт ауданының бірі болды, ал қалған үшеуі – Унгава, Маккензи және Франклин аудандары. Киуатин Солтүстік-Батыс территориясының Манитобаның солтүстігі мен шығысындағы бөлігін (қазіргі материктік Нунавуттың көп бөлігі, солтүстік Манитоба және солтүстік-батыс Онтарио) және Гудзон мен Джеймс шығанақтарындағы батыс аралдарды қамтыды. 1912 жылы Онтарио мен Манитоба шекаралары солтүстікке қарай кеңейтілгеннен кейін Киуатин негізінен Арктикадағы ағашсыз жерлерден құралды. 1920 жылдан бастап Хадсон және Джеймс шығанақтарындағы көбінесе адам тұрмайтын шығыс аралдар, бұрын Унгава ауданының бір бөлігі болған, Киуатинге қосылды. Ауданның оқшауланғандығы, қатал қыстары мен ішкі жолдардың жетіспеуіне байланысты, жергілікті емес халықтың қоныстануы нашар болды, тіпті инуиттердің саны да аз болды. 1950 жылы бүкіл ауданда барлығы 2400 адам тұрды. 1999 жылдың 1 сәуірінде Киуатин аймағы ресми түрде таратылды, өйткені Нунавут Солтүстік-Батыс территориясының шығыс бөліктерінен, оның ішінде Киуатиннің барлық бөлігінен құрылды. Ол Солтүстік-Батыс территориясының әкімшілік ауданы ретінде бөлшектенгенге дейін бірнеше жыл бұрын қызметін тоқтатқан еді.
The territorial laws created by the Council of Keewatin were enforced by the North West Mounted Police. the District of Keewatin became one of four districts in the Northwest Territories, the other three being the District of Ungava, the District of Mackenzie, and the District of Franklin. Keewatin covered the portion of the Northwest Territories north and east of Manitoba on the mainland (essentially much of present day mainland Nunavut, northern Manitoba and northwestern Ontario), and western islands in Hudson and James Bays. After the boundaries of Ontario and Manitoba were extended northward in 1912, Keewatin largely consisted of treeless lands in the Arctic. After 1920, the largely uninhabited eastern islands in Hudson Bay and James Bay that had been part of the District of Ungava were transferred to Keewatin. Because of the harsh winters and lack of inland roads, settlement of the isolated district by non indigenous people was poor, and even the Inuit population was sparse. In 1950, there were just 2,400 people in the entire district. On April 1, 1999, the Keewatin Region was formally dissolved, as Nunavut was created from eastern parts of the Northwest Territories, including all of Keewatin. It had ceased to function as an administrative district of the Northwest Territories several years before it was divided.