2005 жылғы Уэльстің маңызды оқиғалары

Кіріспе

Уэльске қатысты оқиғалар 2005 жылы. Бұл мақала Уэльс және оның халқы үшін 2005 жылдың ерекше маңыздылығы туралы.

Оқиғалар

10 қаңтар – Джейн Хатт 1999 жылдан бері Уэльс Ассамблеясы Үкіметіндегі Денсаулық сақтау министрі лауазымынан босатылды. Оның орнына доктор Браян Гиббонс тағайындалды. Бірінші министр Родри Морган бұл жұмыстан босату екенін жоққа шығарып, Хаттты Бизнес министрі лауазымына ауыстырды. 22 қаңтар – Кардиффтегі Миллениум стадионында өткен Цунами жеңілдету концерті – Live Aid-тен бері Ұлыбританиядағы ең ірі тікелей музыкалық шара. Орындаушылардың арасында Эрик Клэптон, Джулс Холланд, Manic Street Preachers, Лулу, Алед Джонс, Келли Джонс, Шарлотта Черч, Кэтрин Дженкинс, Feeder, Snow Patrol, Liberty X, Крейг Дэвид, Хизер Смолл, Keane болды. 14 ақпан – Лланддунода 3,8 магнитудалы жер сілкінісі сезілді. Сәуір – Audiences Wales іске қосылды. 2 сәуір – Бірінші министр Родри Морган сауда миссиясына қатысу үшін Вьетнамға сапарлады. 9 сәуір – 10 ақпанда жарияланғандай, Уэльс принці (қазіргі Карл III) Камилла Паркер Боулзға үйленді; алайда, ол Принцесса Уэльс есімінен гөрі HRH Корнуолл Герцогинясы атағын қабылдады. 27 сәуір – Сэр Терри Мэтьюс негізін қалаған March Networks компаниясы алғашқы рет акцияларын ұсынысқа шығарды (IPO). 5 мамыр – 2005 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауда Лейбористік партия ұлттық көпшілігін сақтап қалды, бірақ Консервативтік партия үш Уэльс сайлау округінде жеңіске жетті, бұл 1997 жылдан бері Уэльсте парламенттік орындарды алғашқы рет ұтып алуы болды, ал бұрынғы Лейбористік партия депутаты Питер Лоу Бленау Гвент сайлау округінде тәуелсіз кандидат ретінде жеңіске жетті. Жаңа Кабинетте Пол Мерфи Солтүстік Ирландияның Мемлекеттік хатшысы лауазымынан алынды. 6 мамыр – Уэльс хатшысы Питер Хейн сопрано әншісі Кэтрин Дженкинстен сайлау үндеу парақшаларында оның суретін рұқсатсыз пайдаланғаны үшін ресми түрде кешірім сұрады. Жалпы сайлаудан кейін Хейн Солтүстік Ирландияның Мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды, сонымен қатар Уэльс бойыншағы лауазымын да сақтап қалды. 13 маусым – Ақын Дэнни Абсе жарақат алды, ал оның әйелі Джоан Оңтүстік Уэльстегі M4 тас жолында болған апатта қаза тапты. 21 маусым – «Кардифтің ғасыры» атты жаңа көрме, қаланың қала ретіндегі алғашқы жүз жылдығын еске алу үшін ашылды. 29 маусым – Aspers Кардифтің жоспарланған жаңа £700 миллиондық Халықаралық спорт ауылына инвестициялауға таңдалған казино операторы болып белгіленді. Шілде – Скерри, Англсиде сирек кездесетін қара тұқиялы теңіз торғайы байқалды. 10 шілде – «Либерти» стадионы Суонсиде ашылды. 23 шілдеде Суонси Сити А.Ф.К. мұндағы алғашқы матчын өткізеді; бұл стадион сонымен қатар «Оспрейс» (регби одағы) командасының үйі. 13 шілде – Уэльс принці Гвинедтегі Тайвин Уорф теміржол станциясында Тар теміржол мұражайының жаңа ғимаратын ашты. 30 шілде – Шах Джалал мешіті мен Ислам мәдени орталығына жасалған шабуылға байланысты Кардифте расизмге қарсы митинг өтті. 5 тамыз – Алед Джонс бардтардың Горседке қабылданғандарының қатарында болды. 16 қыркүйек – 2005 жылғы Оңтүстік Уэльстегі E. coli O157 ішек таяқшасының жарылысы алғаш рет Мертир Тидвилде анықталды. 17–18 қазан – Суонсиде Ұлттық су жағалауы мұражайы ашылды. 19 қазан – Ливерпуль қалалық кеңесі 1950 жылдары Ллин-Селин су қоймасын құру үшін Триверин аңғарын су басуы үшін ресми кешірім сұрады. 28 қазан – Кардифф қала ретіндегі 100 жылдығын тойлады. Қараша – Суонси университеті өзінің жаңа Жоғары телекоммуникациялар институтын (IAT) жариялады. 1 қараша – Уэльс принці мен Корнуолл герцогинясы некелерінен кейін алғашқы шетел сапары үшін АҚШ-қа келді. 1 желтоқсан – Истрадфелл ауылы электр желісіне қосылды, бұл Уэльстегі соңғы электрленбеген ауыл болуы мүмкін. 20 желтоқсан – Оппозиция жетекшісі ретінде Уэльске алғаш рет келген Дэвид Кэмерон «децентрализация мұнда қалады» деді. Тринити колледжі, Кармарфен, Уэльс университетінің құрамына кірді. Scrabble-дің валлий тіліндегі нұсқасы алғаш рет сатылымға шықты.

10 January – Jane Hutt loses her job as Health Minister in the Welsh Assembly Government, a post she has held since 1999. She is replaced by Dr Brian Gibbons. First Minister Rhodri Morgan denies it is a dismissal, and moves Hutt to the post of Business Minister. 22 January – The Tsunami Relief concert held at the Millennium Stadium, Cardiff – the largest live music event in the UK since Live Aid. Performers included Eric Clapton, Jools Holland, Manic Street Preachers, Lulu, Aled Jones, Kelly Jones, Charlotte Church, Katherine Jenkins, Feeder, Snow Patrol, Liberty X, Craig David, Heather Small, Keane. 14 February – An earthquake with a strength of 3.8 is felt in Llandudno. April – Launch of Audiences Wales. 2 April – First Minister Rhodri Morgan travels to Vietnam to take part in a trade mission. 9 April – As announced on 10 February, the Prince of Wales (now Charles III) marries Camilla Parker Bowles; however, she uses the style HRH The Duchess of Cornwall rather than Princess of Wales. 27 April – March Networks, a company founded by Sir Terry Matthews, makes an initial public offering. 5 May – In the 2005 United Kingdom general election, the Labour Party retains its national majority but the Conservative Party wins three Welsh constituencies, the first time since 1997 that they have held any parliamentary seats in Wales, and the former Labour MP Peter Law retains his Blaenau Gwent constituency standing as an independent. In the new Cabinet, Paul Murphy is replaced as Secretary of State for Northern Ireland. 6 May – Welsh Secretary, Peter Hain, makes a public apology to soprano Katherine Jenkins for using her image on election leaflets without her permission. Following the general election, Hain is also appointed Secretary of State for Northern Ireland, whilst retaining his Wales appointment. 13 June – Poet Dannie Abse is injured and his wife Joan is killed in an accident on the M4 in South Wales. 21 June – A new exhibition, "Cardiff's Century", opens to commemorate its first hundred years as a city. 29 June – Aspers is selected as the casino operator to invest in Cardiff's planned new £700 million International Sports Village. July – A rare sooty tern is spotted in the Skerries, Anglesey. 10 July – The Liberty Stadium opens in Swansea. On 23 July, Swansea City A. F. C. play their first match here; it is also home to the Ospreys (rugby union) team. 13 July – The Prince of Wales opens a new building to house the Narrow Gauge Railway Museum at Tywyn Wharf railway station, Gwynedd. 30 July – An anti racism rally is held in Cardiff as a result of an attack on the Shah Jalal Mosque and Islamic Cultural Centre. 5 August – Aled Jones is among those admitted to the Gorsedd of bards. 16 September – 2005 South Wales E. coli O157 outbreak first identified in Merthyr Tydvil. 17–18 October – National Waterfront Museum opens in Swansea. 19 October – Liverpool City Council issues a formal apology for the flooding of the Tryweryn valley to create the reservoir of Llyn Celyn during the 1950s. 28 October – Cardiff celebrates its centenary as a city. November – Swansea University announces its new Institute of Advanced Telecommunications (IAT). 1 November – The Prince of Wales and The Duchess of Cornwall arrive in the United States for their first overseas visit since their marriage. 1 December – The village of Ystradfellte is connected to mains electricity, probably the last in Wales to be wired. 20 December – On his first visit to Wales as Leader of the Opposition, David Cameron states that "devolution is here to stay". Trinity College, Carmarthen, becomes part of the University of Wales. A Welsh language version of Scrabble is marketed for the first time.

Фильм

Иоан Грауффуд "Құтты төртіншілік" фильмінде ойнайды. Жаңа ағылшын-уэльстік триллер, "Қараңғылық", Шон Биннің басты рөлде ойнауымен.

Теледидар

1 наурыз – S4C өзінің алғашқы бағдарламалық саясаты туралы мәлімдемесін жариялайды. 21 наурыз – BBC Wales үлкен қайта құруды жариялайды. 23 сәуір – BAFTA Cymru марапаттау салтанаты Кардифф халықаралық аренасында өтеді. 27 сәуір – Геттин Джонс «Көк Петр» бағдарламасының жүргізушісі ретінде тұңғыш рет көрінеді. 31 мамыр – Иона Джонс S4C-нің жаңа бас директоры болып тағайындалады.