Армения парламент сайлауларының жүйесі

Кіріспе

Арменияда мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар өтеді.

Армения көппартиялық жүйеге ие. 2015 жылғы Армения конституциялық референдумынан кейін ұлттық деңгейде тек заң шығару органы сайланады.

Ұлттық Ассамблеяның сайлау жүйесі

Ұлттық Ассамблея кемінде 101 орыннан тұрады. 2021 жылдың сәуірінде сайлау жүйесіне енгізілген өзгерістерден кейін, парламент мүшелері жабық партиялық тізімдер арқылы, партиялық тізімдер бойынша пропорционалды өкілдік қағидасымен сайланады. Ұлттық азшылықтар үшін төрт мандат резервтелген, егер олар партиялық тізімдердің тиісті бөлігіне енгізілсе. Партия тізімінің жоғарғы сегментінде бір жыныстың өкілдері 70%-дан аспауы керек. Партиялар 5% шектің үстінен өтуі тиіс, ал одақтар (блоктар) мандаттарды бөлу үшін 7% шектің үстінен өтуі керек. Егер бірінші турда ешбір партия мандаттардың 50%-дан астамын жеңіп алмаса және сайлау қорытындысы жарияланғаннан кейін 6 күн ішінде жеткілікті мандаттармен коалиция құрылмаса, сайлаудың екінші турындағы дауыс беруден бастап 28 күн ішінде екінші тур өткізіледі. Екінші турға ең жақсы нәтиже көрсеткен екі саяси күш қатыса алады. Бірінші турдың нәтижесінде алынған барлық мандаттар сақталады. Екінші турда жеңіске жеткен партияға (немесе жаңадан құрылған коалицияға) барлық орынның 54%-ына дейін жеткізу үшін қосымша мандаттар беріледі (егер жаңадан құрылған коалиция бірінші турдың нәтижелері бойынша 54%-дан астам мандатқа ие болмаса). Егер қандай да бір партия немесе блок мандаттардың 2/3-нен астамын жеңіп алса, парламентте өкілдігі бар басқа саяси күштердің арасында қосымша мандаттар бөлінеді, осылайша барлық орынның кем дегенде 1/3-і жеңіске жеткеннен басқа күштерге тиесілі болады. Конституцияда үстемдік етпейтін партияларға барлық мандаттардың 1/3 бөлігін беру талабы қарастырылғандықтан, кейбір сарапшылар, егер оппозициялық депутаттардың шығуы осы қағиданы бұзуға әкелсе, үстемдік етіп отырған партия мерзімінен бұрын сайлау жариялауға міндетті болуы керек деп санайды. Алайда, бұл консенсусқа қол жеткізілген пікір емес және Конституциялық сот қарауына түсуі мүмкін. Жеңімпаз саяси күшке немесе басқаларына берілген қосымша орынға байланысты, Ұлттық Ассамблеядағы орынның жалпы саны ең төменгі шектен асып, сирек жағдайларда тіпті 200-ден де асуы мүмкін.

The National Assembly consists of at least 101 seats. Following electoral system amendments introduced in April 2021, members of parliament are elected only through closed party lists by party list proportional representation method. Four mandates are reserved for national minorities, provided they are included in corresponding section of party lists. Any top segment of a party list can not include over 70% of representatives of the same sex. Parties need to pass a 5% threshold, while alliances (blocs) must pass 7% to be included in mandate distribution. If neither party wins over 50% of mandates in the first round and no coalition with sufficient mandates is established within 6 days after the election results are announced, a second round of elections will be carried out on 28th day from the first round of voting. The two best performing political forces are allowed to participate in the second round. All mandates received following the first round will be preserved. The party (or a newly formed coalition) which wins the second round of elections will be given additional number of mandates to reach 54% of all seats (provided the newly formed coalition does not already have over 54% of mandates from the results of the first round). If any party or bloc wins over 2/3 of mandates, sufficient additional mandates are distributed among all other political forces represented in the parliament to ensure that at least 1/3 of all seats are held by forces other than the winning one. Since the requirement of assignment of 1/3 of all mandates to non ruling parties is stipulated by the Constitution, some argue, that when withdrawal of oppositional MPs leads to violation of that rule, the ruling party shall be forced to call new snap elections. This is however, not a consensus opinion and could be dealt with in Constitutional Court. Due to additional seats given either to the winning political force or other ones, the total number of seats in the National Assembly can grow above the minimal count and even exceed 200 in rare circumstances.

Болашақ сайлау

Армениядағы келесі парламент сайлауы 2026 жылы өткізілуге көзделген.