V ғ-VI ғ-дағы Рим Папасы тағына таласқан Лаврентий

Кіріспе

5/6 ғасырдағы антипапа Лаврентий (мүмкін Кэлий) Санта-Прасседе архипресвитері және кейін Рим тақтысының антипапасы болды. 498 жылы Сент-Мария базиликасында (демек, Сент-Мария-Маджоре) Рим папасы Симмахқа қарсы, Византиялық көзқарастарды ұстанатын және Шығыс Рим императоры Анастасий I Дикор қолдаған наразылық білдірген топтың қолдауымен сайланды. Екі қарсыластың арасындағы тартыс тек шіркеуды ғана емес, Сенатты және Рим халқын да екіге бөліп тастады. Дегенмен Лаврентий 506 жылға дейін Римде антипапа ретінде қалды.

Өмірбаян

Санта-Прасседе архиерейі Лаврентий 498 жылғы 22 қарашада папа Симмахқа қарсылық білдірген топ тарапынан папа болып сайланды. Егер Теодор Лектордың сөзіне сенсек, оны бұрынғы консул Руфий Постумий Фест кандидат ретінде таңдаған; Фест Византия императоры Анастасийге Папа Анастасий II Хенотиконды бекітетінін құпия түрде уәде берген, бірақ Константинопольден оралғанда Папаның қайтыс болғанын білген. Лаврентий мен Симмахты қолдаған топтар дін қызметкерлерін, Сенатты және қара халықты екіге бөлді, бұл олардың жақтастары арасында зорлық-зомбылыққа ұласты. Бір түрлі төрелік керек екені анық болды, сондықтан екі топ та Остроготтардың королі Теодорик Ұлына өз пікірлерін білдіру үшін Равеннаға баруға мәжбүр болды. Джеффри Ричардс: «Ариан патшасының қандай да бір себеппен католик папасын таңдауы керектігі – таңғажайып жағдай» деп атап көрсетті. Теодорик мәліметтерді зерделеп, Симмахтың папа болуға қажетті барлық талаптарға сай екенін анықтады. Лаврентийдің жақтастары жазған «Лаврентий фрагменті» Симмахтың шешімді парамен сатып алғанын, ал кейін Милан диакы Магнус Феликс Эннодий 400 солидтің ықпалды тұлғаларға таратылғанын, олардың есімдерін атаудың жөн емес екенін жазды. Өзін жеңімпаз деп санаған Симмах 499 жылғы 1 наурызда Римде 72 епископ пен Римнің дін қызметкерлерінің қатысуымен синод шақырды. Оның мақсаты – қауымның корольдің шешімін қабылдағанын растау, сондай-ақ болашақта сайлау кезінде тәртіпсіздіктер мен заңсыз үгіт-насихат болмауын қамтамасыз ету болды. Сондай-ақ, ол Лаврентийге Кампаниядағы Нуцерия епархиясын ұсыну арқылы қарсыластарын жұмылдыруға тырысты. Liber Pontificalis мәліметінше, Симмах Лаврентийге «шынайы ниетпен» сопытты берген, бірақ «Лаврентий фрагменті» Лаврентийге «қатты қорқыту мен инаят көрсетіліп, күшпен Нуцерияға» жіберілгенін айтады. Қалай болғанда да, 502 жылғы синод актілеріне Нуцерия епископы Априлис қол қойғандығы Лаврентийдің ешқашан сопытты қабылдамағанын немесе көп ұзамай одан алынғанын көрсетеді. Алайда Лаврентийдің жақтастары жікке бөліністі сақтап қалды. Фесттің басшылығымен дін қызметкерлері мен сенаторлар тобы Симмахты соттап, оның өкілеттігін жоюға тырысты. Теодорик Симмахты осы айыптамаларға жауап беру үшін Ариминге шақырды, бірақ келгеннен кейін Симмах түн ортасында қаладан қашып, Римге оралды, онда ол Әулие Петр шіркеуінде паналады. Оның қашуы үлкен қателік болды, өйткені көпшілік бұл оның кінәсін мойындауы ретінде қарады. Көптеген дін қызметкерлері Симмахпен қарым-қатынасты тоқтатып, Лаврентиймен бірікті. 502 жылы өткен даулы синод жікке бөліністі шеше алмады. Лаврентий сол жылдың соңында Римге оралды, ал келесі төрт жыл бойы, «Лаврентий фрагментіне» сәйкес, ол Фесттің қолдауымен шіркеулерді басқарып, папа ретінде билік жүргізді. Лаврентий Теодорихты араласуға көндіруге бағытталған дипломатиялық күш-жігер сәтті аяқталғанда ғана қызметінен алынды. Олар негізінен римдік емес екі адам – Миландық диакы Эннодий мен жер аударылған диакы Диоскордың басшылығымен корольдің жеке дәрігері диакы Хельпидийді көндірді, содан кейін Теодорихті Фестке Рим шіркеулерін Симмахқа тапсыруға бұйырды. Теодорихтің шешімі туралы хабар Римге жеткенде Лаврентий қаладан Фесттің біріне кетіп қалды, өйткені «Лаврентий фрагментіне» сәйкес, «қаланың күнделікті қақтығыстармен мазалануын қаламайды», ол өлгенше үнемі ораза ұстады.

Archpriest of Santa Prassede, Laurentius was elected pope on 22 November 498, in opposition to Pope Symmachus, by a dissenting faction. If Theodore Lector can be trusted, he was picked by the former consul Rufius Postumius Festus as a candidate; Festus had secretly promised the Byzantine Emperor Anastasius that Pope Anastasius II would approve the Henotikon, but upon returning from Constantinople he found the Pope had died. The groups supporting Laurentius and Symmachus split the clergy, Senate and common people, leading to violent clashes between rival groups of supporters. It was clear that some form of arbitration was needed, and both groups proceeded to Ravenna to present their arguments to king Theoderic the Great of the Ostrogoths. Jeffrey Richards observes that "it is a remarkable state of affairs when an Arian king has, for whatever reason, to choose a Catholic pope." Theodoric reviewed the facts, and found that Symmachus fulfilled his criteria for being duly consecrated pope. The "Laurentian Fragment", a document written by partisans of Laurentius, asserts that Symmachus obtained the decision by paying bribes, while deacon Magnus Felix Ennodius of Milan later wrote that 400 solidi were distributed amongst influential personages, whom it would be indiscreet to name. Finding himself victorious, Symmachus proceeded to call a synod held at Rome on 1 March 499, which was attended by 72 bishops and all of the Roman clergy, with the aim of confirming that his congregation accepted the king's judgment, as well as ensuring in the future there would be no rioting or illegal canvassing at election time. He also tried to appease his opposition by offering Laurentius the Diocese of Nuceria, in Campania. According to the account in the Liber Pontificalis, Symmachus bestowed the see on Laurentius "guided by sympathy", but the "Laurentian Fragment" states that Laurentius "was severely threatened and cajoled, and forcibly despatched" to Nuceria. In either case, the subscription of Aprilis, bishop of Nuceria, to the acta of the synod of 502 suggests Laurentius either never took up the see, or was deposed from it soon after. However, Laurentius' supporters sustained the schism. Led by Festus, a group of clerics and senators laid charges against Symmachus in an attempt to secure his deposition. Theodoric summoned Symmachus to Ariminum to answer these charges, but after arriving, Symmachus fled the city in the middle of the night, returning to Rome, where he took refuge in St. Peter's. His flight proved to be a major mistake, for it was widely seen as an admission of guilt. Many of the clergy withdrew from communion with Symmachus, and entered into communion with Laurentius. A contentious synod held in 502 failed to resolve the schism. Laurentius returned to Rome later that year, and for the following four years, according to the "Laurentian Fragment", he held its churches and ruled as pope, with the support of Festus. Laurentius was only forced from his position when a diplomatic effort to convince Theodoric to intervene succeeded. Conducted chiefly by two non Roman supporters, the Milanese deacon Ennodius and the exiled deacon Dioscorus, they convinced the king's personal physician, the deacon Helpidius, and then convinced Theodoric to instruct Festus to hand over the Roman churches to Symmachus. Once news of Theodoric's decision reached Rome, Laurentius retired from the city to one of Festus's estates, according to the "Laurentian Fragment", because "he did not want the city to be troubled by daily strife", where he fasted constantly until his death.